">
«Αναφορά στο Θόδωρο
ΣΚΗΝΗ… - ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΝΥΧΤΑ - ΛΙΜΑΝΙ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ - 1982 - “Ταξίδι στα Κύθηρα”
Στο υγρό δάπεδο στρωμένες ατέλειωτες ράγες υπόσχεση για ένα μακρύ τράβελινγκ, φιγούρες που κινούνται με σκοπό σα σκιές μέσα στο σκοτάδι, προβολείς που χαρακώνουν υποβλητικά την νύχτα, κάποτε ησυχία και σε λίγο μια αυστηρή φωνή «Μοτέρ», κι όλα ζωντανεύουν, μια αύρα γλυκιά μουλιάζει την ατμόσφαιρα, η Ντόρα Βολανάκη διασχίζει τον χώρο αποφασισμένη και σίγουρη, πλησιάζει το μικρόφωνο για να φωνάξει με πείσμα «θέλω να πάω κοντά του» απευθυνόμενη στο Μάνο Κατράκη που στέκεται αξιοπρεπής πάνω σε μια σχεδία μέσα στη θάλασσα, την Ντόρα ακολουθεί με τρυφερή αγωνία, τελετουργικά και με βλέμμα υγρό ο μαέστρος… και πιο πίσω, έχοντας γκρεμίσει τα προστατευτικά κάγκελα της παραγωγής ακολουθεί αυτή την τελετουργία με βήματα αργά σαν υπνωτισμένος και μαγνητισμένος απ’ τη κατάνυξη ένας νεαρός. Ένα οικείο πια πρόσωπο που κάθε βράδυ επίμονα παρακολουθούσε τα γυρίσματα και που προς έκπληξη των τεχνικών που αναρωτιόντουσαν ποιος είναι αυτός πoυ κάθε βράδυ ρίχνει τα κάγκελα για να γίνει συνένοχος στο γύρισμα.
Μαζί και η Ελένη Καραΐνδρου με την φλογέρα της να κουρδίζει το πλάνο με ρυθμό. Ο ρυθμός! Αυτός ο αδάμαστος και μαζί γενναιόδωρος μεσάζων που ένωσε τα βλέμματά μας λατρεμένε δάσκαλε και με την μορφή της αγωνίας στέριωσε και στοίχειωσε την φιλία μας.
Εκείνη την στιγμή ένιωσα ότι γεννήθηκα, ότι με γέννησες, ότι με μια μαγική έξοδο λατρεμένε πατέρα ξεχύθηκα στον κόσμο. Οι γονείς το ζειν ο δάσκαλος το ευ ζειν… Το ταξίδι άρχισε.
Κλείνουν τρία χρόνια, αγαπητέ δάσκαλε, απ’ το γλυκό βροχερό απόγευμα που διάλεξες να φύγεις. Τρία χρόνια οδυνηρής απουσίας για εμάς και τρία χρόνια αβάσταχτης ελαφρότητας για τον τόπο μας.
Όλο και πιο συχνά, σαν ένα παράξενο και προφητικό όραμα, μου έρχεται αυτή η σκηνή που πρωτοσυναντηθήκαμε. Για χάρη αυτής της σκηνής που έγινε καταγωγική και τα άλλαξε όλα, για χάρη αυτής της φιλίας που χάλασε σύνορα και φόβους και πολέμησε το τίποτα και για χάρη της σιωπής που σήμερα στην Ελλάδα κρατάει πολύ και κάνει πολύ θόρυβο είμαι υποχρεωμένος να σου ομολογήσω δυο τρία πράγματα που πληγώνουν αυτά που ονειρευτήκαμε. Κι αν ήμουν τολμηρός θα ’λεγα ότι ανακαλώ γιατί έχω μια απέραντη απελπισία που μου βαραίνει τα χέρια και που δεν ξέρω τι να την κάνω.
Θυμάσαι, λατρεμένε μου Θόδωρε, που μας μάθαινες ότι το ωραίο γεννιέται και ωριμάζει στο σκοτάδι, στη γλυκιά αγκάλη της σιωπής; Και που αυτή είναι η μήτρα της ελληνικής φωνής; Σήμερα, το μυστήριο της σιωπής έχει μεταμορφωθεί σε νεκρική σιγή που κατοικείται από λωτοφάγους. Με τρόμο το υποψιαζόσουν και συ συχνά τελευταία.
Μάλλον ένα θα σου αναφέρω και δυστυχώς δεν χρειάζονται περισσότερα. Εδώ και είκοσι ημέρες ζούμε σε προεκλογικό κλίμα. Και ξαναζούμε, ίσως πιο έντονα τούτη τη φορά, πλημμυρίδα λόγων, ομιλιών, στρογγυλά τραπέζια, ατέλειωτες εύκολες φλυαρίες, λογύδρια συντηρητικών και προοδευτικών, διαφημιστικά μηνύματα και και και… κι όμως… ούτε μια φορά δεν αναφέρθηκε όχι η έννοια αλλά η λέξη «πολιτισμός»!!! Τίποτα, νέκρα. Ένας ή μία να πει μια κουβέντα, έτσι για την τιμή των όπλων. Έστω και από ιδιοτέλεια ψηφοθηρική. Δεν χώρεσε πουθενά αυτό το μοναδικό ίσως «προϊόν» που ξέρει καλά να παράγει αυτός ο τόπος; Δηλαδή τόσο ξένοι είμαστε με την ψυχή της Ελλάδας;
Τότε γιατί παλεύουμε Θόδωρε; Μήπως είναι η τέταρτη εξορία αυτή; Ο εξοστρακισμός από το είναι μας του οράματος και του ονείρου;
Πόσες φορές αγαπημένε Θόδωρε δεν έρχονται στα χείλη μας όλο και περισσότερων σα πικρή λύτρωση οι παραπονεμένοι στίχοι σου: «σας εύχομαι υγεία και ευτυχία, αλλά δεν μπορώ να κάνω το ταξίδι σας».
Αυτό είναι το τοπίο στην ομίχλη σήμερα. Τοπίο μουχλιασμένο από την απελπισία και την παραίτηση. Αλλά αλήθεια, λες δάσκαλε, να θα έρθει από τον κινηματογράφο πάλι εκείνο το αθώο παιδικό βλέμμα που θα φυσήξει για να διαλυθεί αυτή η μολυσμένη καταχνιά και να αναδυθεί το δέντρο της ζωής;
Να σου αναφέρω λοιπόν με ανακούφιση πια ότι ο σπόρος που έριξες αρχίζει να βγάζει καρπούς. Τελευταία όλο και περισσότεροι νέοι κινηματογραφιστές βγάζουν την Ελλάδα από τα σύνορα και με τις ταινίες τους κατακτούν διακρίσεις και αναγνώριση δίνοντας το φιλί της ζωής στον τόπο μας. Ένας από αυτούς είναι και ο συνεργάτης σου στην τελευταία ταινία ο Αλέξανδρος Αβρανάς που άλλωσε όπως και συ πριν χρόνια την Βενετία κι όπου έχω την ικανοποίηση ότι εγώ πρώτος του έδωσα την ευκαιρία να ανοίξει τα φτερά του.
Σε χαιρετώ αγαπημένε σύντροφε ξανασυλλαβίζοντας τους συνωμοτικούς μας στίχους σου που δεν χώρεσαν να μπουν στη σχεδία για τα Κήθυρα, πρόλαβε όμως να τα ψελλίσει ο Μαρτσέλο, αλλά τα προόριζες για ξόρκι στο πέρασμα για την «Άλλη θάλασσα»:
" Ότι γεννιέται...
γεννιέται στο σκοτάδι...
Λουλούδια και ρίζες που μεγαλώνουν...
Η φύση είναι πιο ντροπαλή από τον άνθρωπο...
Η θάλασσα ρουφαει το πρώτο φως...
Τα μικρά πουλιά ξύπνησαν...
Το μεγάλο θαλασσινό πουλί κοιμάται...
όμως κι αυτό αρχίζει να τεντώνεται...
ετοιμάζεται για το ταξίδι........."
Και να υπενθυμίσω πάλι στον εαυτό μου, ίσως γι’ αυτό να έγινε αυτή η μικρή αναφορά κατά βάθος, αυτό που μου δίδαξες με την σκληρό αγώνα και την ποιητική σου γενναιοδωρία: η ζωή αξίζει να την ζεις όταν έχει νόημα και ρυθμό, κι όταν αυτό μεταφράζεται σε μια προσωπική ταυτότητα που παλεύει για την αξιοπρέπεια της σκέψης που είναι η αμφιβολία.
Σε ευχαριστώ.
Όμως τώρα;
«Αν φώναζα
ποιος θα μ’ άκουγε
απ’ τις στρατιές των Αγγέλων;»
Νίκος Σέκερης»
