Οι περίφημες «Μαγεμένες», γνωστές και ως «Καρυάτιδες» της Θεσσαλονίκης, επιστρέφουν έπειτα από 151 χρόνια στην γενέτειρά τους, όπου δέσποζαν από τον 2ο αιώνα μ.Χ., έπειτα από πρωτοβουλία της ΔΕΘ - Helexpo.
Πιστά αντίγραφα των «Incantadas», των αμφίπλευρων αγαλμάτων (της Μαινάδας, του Διόνυσου, της Αριάδνης, της Λήδας, του Γανυμήδη, του Διόσκουρου, της Αύρας και της Νίκης), που κοσμούσαν τη λεγόμενη στοά των Ειδώλων, εκεί όπου σήμερα είναι η Αρχαία Αγορά, τα οποία κλάπηκαν το 1864 από τον Γάλλο αρχαιοκάπηλο Εμμανουέλ Μιλέρ και εκτίθενται στο Μουσείο του Λούβρου, θα εκτεθούν στην επετειακή 80ή ΔΕΘ.
Πώς ξεκίνησαν όλα…
Στις 10 Οκτωβρίου του 1864 ο γάλλος Εμμανουέλ Μιλέρ έγγραφε στη σύζυγό του: «Βιάζομαι να σου στείλω την καλή, μεγάλη είδηση... Ο Σουλτάνος, μέσω του Μεγάλου Βεζύρη, του Φουάντ Πασά, μου έδωσε την άδεια να αποκολλήσω και να μεταφέρω στη Γαλλία οκτώ αγάλματα της Σαλονίκης, που ήθελα τόσο πολύ ...αλλά ...ο πληθυσμός έχει ήδη αρχίσει να εξάπτεται και να δυσανασχετεί. Είναι έξαλλοι που θα πάρω αυτά τα αγάλματα, τα οποία έχουν υποστεί τόσες φθορές».
Ακολούθησε η αποκόλληση και μεταφορά των μνημείων, στις 4 Νοεμβρίου του 1864, από τα πολυδαίδαλα σοκάκια της Θεσσαλονίκης, στο μεταγωγικό πλοίο «La Truite» και στη συνέχεια στη Γαλλία.
Η αφαίρεση των περίφημων «Μαγεμένων» ήταν η πρώτη επίσημα καταγεγραμμένη κλοπή, με την άδεια φυσικά των τότε οθωμανικών αρχών της πόλης.
Με αφορμή την ανάπλαση Αρχαίας Αγοράς η ιδέα,
στα 2012 η αποτυχία της επαναδιεκδίκησης
Η επιχείρηση της επιστροφής των «Incantadas», όπως ήταν στα σεφαραδίτικα ο τίτλος τους, άρχισε αρκετά χρόνια πριν, από την περίοδο προετοιμασίας της πόλης ως Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης το 1997, επανήλθε με αφορμή την ανάπλαση της Αρχαίας Αγοράς (στο νότιο τμήμα της οποίας φέρεται ότι ήταν τοποθετημένα τα αγάλματα, στην κορινθιακή κιονοστοιχία της Στοάς των Ειδώλων) και επέστρεψε προ τριετίας, όταν ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης ανακοίνωνε την πρόθεση επαναδιεκδίκησης των γλυπτών, με αφορμή την προετοιμασία της πόλης για τον εορτασμό των 100 ετών από την απελευθέρωσή της.
Τελικά, η διεκδίκηση επιστροφής -έστω των αντιγράφων των «Μαγεμένων»- απέτυχε παρά την εμπλοκή σ' αυτή και γνωστής επιχειρηματία της πόλης, η οποία και προσέφερε ένα σεβαστό ποσό για τη δημιουργία των αντιγράφων από το Λούβρο και τη μεταφορά τους στη Θεσσαλονίκη.
Και μπορεί η λύση να μη βρέθηκε με αφορμή τον εορτασμό των 100 χρόνων από την απελευθέρωση της πόλης, έρχεται όμως με χρήματα, όχι πλέον ιδιώτη επιχειρηματία, αλλά της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης, που γιορτάζει φέτος την 80ή της διοργάνωση.
Η απόφαση ελήφθη προ πενταμήνου, ενημερωμένοι και σύμφωνοι με τη νέα επιχείρηση επιστροφής των αντιγράφων είναι ο Δήμος Θεσσαλονίκης, αλλά και η διευθύντρια του Αρχαιολογικού Μουσείου Θεσσαλονίκης Πολυξένη Βελένη, η οποία δήλωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ:
«Συνέδραμα με όλες μου τις δυνάμεις και τις συνεργασίες στο μουσείο του Λούβρου προκειμένου να κατασκευαστούν εγκαίρως τα εκμαγεία» και να ολοκληρωθεί επιτέλους μια προσπάθεια που άρχισε από το 1996.
«Το αντίτιμο ανέλαβε να καταβάλει η ΔΕΘ. Ο Δήμος είναι ευτυχής που -επιτέλους- το ζήτημα φαίνεται να έχει αίσια έκβαση» δήλωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης Γιάννης Μπουτάρης.
Τα αντίγραφα των αγαλμάτων, που κοσμούσαν τη λεγόμενη Στοά των Ειδώλων, εκεί που σήμερα είναι η Αρχαία Αγορά, θα εκτεθούν στην επετειακή 80ή ΔΕΘ -πιθανότατα σε χώρους που θα διαμορφωθούν ειδικά σε περίπτερο της Διεθνούς Εκθέσεως. Στη συνέχεια θα μεταφερθούν σε κάποιον ανοιχτό χώρο για μόνιμη έκθεση.
Το κόστος για την κατασκευή των εκμαγείων σύμφωνα με πληροφορίες κυμαίνεται στα 150.000 ευρώ. Μάλιστα όπως διαβεβαίωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο διευθύνων σύμβουλος της ΔΕΘ Κυριάκος Ποζρικίδης είναι προσφορά της ΔΕΘ στην πόλη εν όψει της 80ής επετειακής διοργάνωσης και οι επισκέπτες της Έκθεσης δεν θα πληρώνουν επιπλέον εισιτήριο για να θαυμάσουν τα αντίγραφα των «Μαγεμένων».