">
Συνέντευξη στη ΛΕΜΟΝΙΑ ΒΑΣΒΑΝΗ
Με ένα νέο βιβλίο επέστρεψε ο Γιάννης Γρηγοράκης. Τίτλος του; «Κόκκινο και γυμνό» (εκδόσεις Κέδρος). Αυτή τη φορά επέλεξε να κινηθεί σε ένα διαφορετικό τομέα. Να γράψει ένα μυθιστόρημα για ένα ερωτικό τρίγωνο. Παράλληλα μέσα από τους ήρωές του μιλά για την πολιτική, τη φιλοσοφία, αλλά και την νευροφυσιολογία. Ο ίδιος απάντησε στις ερωτήσεις μας για το νέο του συγγραφικό πόνημα.
-Με το «Κόκκινο και γυμνό» κάνετε μια στροφή σε ένα διαφορετικό πεδίο. Γράφετε ένα ερωτικό μυθιστόρημα. Τι θέλετε να πείτε μέσω αυτής της ιστορίας; Και πώς γεννήθηκε η ιδέα για το βιβλίο;
-Ήθελα να γράψω ένα βιβλίο στη βάση ότι όλα στη ζωή είναι μεν προσωπικές επιλογές αλλά είναι και πολιτικές πράξεις. Ο έρωτας δεν εξαιρείται. Ο τρόπος με τον οποίο αγαπάς είναι πολιτική πράξη. Και είναι πολιτική πράξη και ο τρόπος με τον οποίο ανιχνεύεις την προσωπική σου αλήθεια, ασχέτως αν αυτό το κάνεις συνειδητά ή όχι, νόμιμα ή όχι. Η εξωσυζυγική σχέση, με την οποία είμαστε εξοικειωμένοι ως ιδέα, είναι μια στρεβλή σχέση, στα όρια της ανομίας, έτσι δεν είναι; Κυρίως είναι ένα παραπλανητικό πλάνο ζωής που συχνά σε κομματιάζει. Αναφέρω αυτό το παράδειγμα επειδή στο κέντρο της ιστορίας μου υπάρχει ένα ερωτικό τρίγωνο, που όμως απέχει παρασάγγες από το προηγούμενο, ως πολιτική πράξη. Τέλος, πολιτική πράξη είναι και ο τρόπος με τον οποίο αντιλαμβάνεσαι το χρόνο. Η ζωή είναι παρούσα μόνον τώρα, αυτή τη στιγμή. Το αύριο είναι ζήτημα αναπαράστασης ή φαντασίας. Κοντολογίς, ήθελα να γράψω μια ιστορία όπου οι ήρωες, απολαμβάνοντας το δικαίωμα να υπάρχουν ελεύθεροι, χωρίς δεσμεύσεις, αρνούνται να ζήσουν σε έναν φανταστικό χρόνο. Δηλαδή, αύριο. Στο «αύριο» η ζωή είναι απούσα. Στο οπισθόφυλλο του βιβλίου υπάρχει ως προμετωπίδα η Οράτια παραίνεση, Άδραξε τη μέρα.
-Οι ήρωες ζουν τη δική τους ουτοπία. Τι αλλάζει και ανατρέπεται η εικόνα;
-Στην ιστορία που έγραψα η Νόρα είναι ερωτευμένη με δύο άντρες ταυτόχρονα. Τον Αλκιβιάδη και τον Ιάσονα. Δεν κρύβει τα αισθήματά της, πιστεύει ότι το να επιλέξει τον ένα από τους δύο, αυτό δηλαδή που θα πρότεινε η κοινή λογική, θα ήταν μαρτύριο και για τους τρεις, το ίδιο πιστεύουν κι εκείνοι. Συμβαίνει κι εκείνοι να την αγαπούν. Και συμβαίνει να έχουν σπουδάσει και οι τρεις φιλοσοφία και να έχουν τα ίδια διαβάσματα, να ακούν τις ίδιες μουσικές, να αγαπούν τα ίδια ταξίδια. Τα ταξίδια αναζήτησης. Ξέρουν ότι η ευτυχία βιώνεται στιγμιαία και ότι αυτή είναι η μαγεία της ζωής. Αποφασίζουν λοιπόν να ζήσουν και οι τρεις μαζί για όσο καιρό αυτή η σχέση τούς εμπνέει. Οι δρόμοι τους θα χωρίσουν όταν η έμπνευση πεθάνει. Αυτό δεν ξέρω αν είναι παράδεισος. Σίγουρα είναι μια ψευδαισθητική αντίληψη της πραγματικότητας. Σημασία έχει ότι αυτοί νιώθουν ωραία έτσι όπως ζουν, έχοντας κατά νου την ευτυχία που έρχεται στιγμιαία για να φύγει και να χαθεί, σαν ένα πουλί. Τώρα, τι αλλάζει και ανατρέπεται η εικόνα; Μια μέρα έρχεται στον κόσμο ένα παιδί. Και ενώ έχουν αποφασίσει να ζήσουν άκληροι, η Νόρα επιβεβαιώνει την άποψη του Πασκάλ ότι το Εγώ είναι κυρίως σωματικό Εγώ. Το σώμα της θέλει το παιδί που κυοφορεί, απειθώντας απέναντι στο πνεύμα της. Το σώμα έχει τα δικά του οράματα, τη δική του μνήμη, και τραβάει τον δικό του δρόμο. Εντέλει αποφασίζουν να ζήσουν με ένα παιδί ανάμεσα στα πόδια τους δίνοντας έναν όρκο τιμής: Να μην διερευνήσουν ποτέ ποιος είναι ο πατέρας του παιδιού. Είναι το ελάχιστο που μπορούν να διαφυλάξουν από την ουτοπία τους. Αλλά το παιδί, ο Αριστοφάνης εν προκειμένω, μεγαλώνει και έχει δικαίωμα να ανιχνεύσει την δική του προσωπική αλήθεια. Αυτό το ταξίδι αναζήτησης ανατρέπει τα πάντα.
-Ο Αλκιβιάδης, κεντρικός ήρωας αφηγείται στιγμές της ζωής του σε ένα φλας μπακ, όντας σε κώμα. Οι περιγραφές που δίνετε στον τρόπο λειτουργίας του πνεύματος μαρτυρούν μια εκτενή έρευνα στην επιστήμη της νευροφυσιολογίας. Πώς αντλήσατε το υλικό σας;
-Το υλικό το άντλησα από ένα άρθρο που διάβασα πριν από τέσσερα χρόνια σε ένα ιατρικό περιοδικό, ενόσω περίμενα στον προθάλαμο ενός διαγνωστικού κέντρου για κάποια εξέταση. Επρόκειτο για μία εξαιρετικά ενδιαφέρουσα έρευνα που έκανε το Τμήμα Νοητικής Νευροεπιστήμης και Απεικόνισης του Πανεπιστημίου του Δυτικού Οντάριο, σε συνεργασία με το Ιατρικό Κέντρο Έρευνας του Πανεπιστημίου του Κέμπριτζ και την Πανεπιστημιακή Κλινική της Λιέγης. Σύμφωνα με τα συμπεράσματα αυτής της έρευνας, το κώμα δεν είναι αυτό που νομίζουμε. Σοκαρίστηκα όταν διάβασα ότι πολλοί άνθρωποι που βρίσκονται για πολύ χρόνο σε αυτή την κατάσταση και θεωρούνται «φυτά» έχουν συνείδηση και επομένως σκέφτονται και θυμούνται. Μάλιστα μπορούν να δώσουν ενδείξεις αυτής της υποτυπώδους ζωής, αν υποβληθούν σε μια πολύ εξειδικευμένη εξέταση, την λεγόμενη λειτουργική μαγνητική τομογραφία εγκεφάλου. Έκτοτε διάβασα και άλλα άρθρα που επιβεβαιώνουν αυτά τα ευρήματα. Απλώς, για τις ανάγκες του έργου έδωσα μια κάπως μεταφυσική διάσταση στην μεγάλη αυτή ανακάλυψη, που ωστόσο είναι διακριτή, ώστε ο αναγνώστης να γνωρίζει που τελειώνουν τα συμπεράσματα της επιστήμης και πού αρχίζει η μυθοπλασία. Ο Άλκης λοιπόν θυμάται τη ζωή του, αλλά θυμάται μόνον ό,τι αγάπησε με πάθος. Πρόσωπα που αγάπησε, βιβλία, μουσικές, ταξίδια. Ό,τι μίσησε η μνήμη του τα έχει διαγράψει προσφέροντάς του έτσι μια άφωνη ευτυχία αν και παγιδευμένος σε ένα ακίνητο σώμα.
-Μέσα στην κατάσταση που βιώνει έχει φανταστικές συνομιλίες με τον Καμύ και τον Κέρουακ. Γιατί εισβάλλουν στη ζωή του;
-Εισβάλουν στις αναμνήσεις του και στην ανασύνθεση παλιών ευτυχισμένων στιγμών. Προηγουμένως είπα ότι ο Αλκιβιάδης θυμάται μόνον ό,τι αγάπησε. Ο Καμί και ο Κέρουακ ανήκουν στους αγαπημένους συγγραφείς. Δεν έχει σημασία ότι στην πραγματικότητα δεν τους συνάντησε ποτέ. Εδώ η μνήμη αυθαιρετεί επειδή θέλει να έχει ένα ευτυχισμένο τέλος το σώμα. Διαφορετικά θα βίωνε μια φυσική αποστροφή για την κατάστασή του. Συναντώντας όμως μέσα στο κώμα του τον Καμί και συζητώντας μαζί του για τον Επαναστατημένο άνθρωπο, ή συναντώντας τον Κέρουακ, ή τον Ρέι Τσάρλς, από τους αγαπημένους του μουσικούς, είναι αληθινά ευτυχισμένος. Το κυριότερο: Ελπίζει στον ευτυχισμένο θάνατο. Αυτή είναι και η χαραυγή μιας νέας κατάστασης στην οποία περιέρχεται καθώς τελειώνει το βιβλίο. Το τέλος είναι μια μεγάλη έκπληξη για τον αναγνώστη.
-Τι συμβολίζει το κόκκινο και τι το γυμνό στον τίτλο του βιβλίου σας;
-Θα πρότεινα να αφήσουμε τον αναγνώστη να δώσει τους δικούς του συμβολισμούς.
Το βιβλίο θα παρουσιαστεί στις 26 Φεβρουαρίου ώρα 19.00 στο πατάρι του Ιανού (Αριστοτέλους 7).
