Συνέντευξη στη ΛΕΜΟΝΙΑ ΒΑΣΒΑΝΗ
Ένα τυχαίο γεγονός στάθηκε αφετηρία για τη Σοφία Βόικου ώστε να γεννηθεί η ιδέα για το νέο της μυθιστόρημα με τίτλο «Ψίθυροι του Βαρδάρη». Το 2014 έλαβε ένα χαρτί νομικού χαρακτήρα που έγραφε πως η πολυκατοικία που βρίσκεται το διαμέρισμά της, ήταν χτισμένη στο ρέμα του Μπουγιούκ Ντερέ και για το λόγο αυτό, το κράτος έπρεπε να αποζημιωθεί. Ακολούθησε έρευνα και εδώ και λίγες μέρες το νέο της βιβλίο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ψυχογιός στα βιβλιοπωλεία.
Μέσα από τις σελίδες του το πραγματικό και το φανταστικό μπλέκονται και οδηγούν τον αναγνώστη σε ένα ταξίδι στο χρόνο και στη μαγευτική ιστορία της Σαλονίκης. Με αφορμή τις παρουσιάσεις του μυθιστορήματος σε Θεσσαλονίκη και Λαγκαδά μιλήσαμε με τη συγγραφέα.
-Πώς γεννήθηκε η ιδέα για αυτό το βιβλίο;
-Η ιδέα ήρθε απρόσκλητη μέσα από ένα τυχαίο γεγονός. Το πατρικό μου σπίτι βρίσκεται κοντά σε μια από τις κεντρικότερες και παλαιότερες λεωφόρους της Θεσσαλονίκης, τη Βασιλίσσης Όλγας. Το 2014, έλαβα ένα χαρτί νομικού χαρακτήρα, όπως και οι περισσότεροι κάτοικοι της περιοχής, πως η πολυκατοικία που βρίσκεται το διαμέρισμα, ήταν χτισμένη στο ρέμα του Μπουγιούκ Ντερέ και για το λόγο αυτό, το κράτος έπρεπε να αποζημιωθεί. Κανείς δεν γνώριζε την ύπαρξη κάποιου ρέματος στην περιοχή κι έτσι μαζί με τα χαρτιά που μου ζήτησε η δικηγόρος, άρχισα να ψάχνω και για το συγκεκριμένο ρέμα. Μ’ αυτό τον τρόπο, ξεκίνησε το ταξίδι μου στο παρελθόν της Θεσσαλονίκης… Στη συνέχεια, σε μια απογευματινή βόλτα στην παραλία της πόλης, επισκέφτηκαν το μυαλό μου οι δύο βασικοί ήρωες του βιβλίου, η γιαγιά Σοφία και ο Εμμανουήλ. Τις επόμενες μέρες, κι άλλοι ήρωες άρχισαν να έρχονται απρόσκλητοι: η Αναστασία, ο Ιμπραήμ, η Ζοζεφίν, η Εσρά…
-Πώς εξελίχθηκε και πήρε τη μορφή μυθιστορήματος; Πού μπαίνει η ιστορία και πού η μυθοπλασία;
-Πώς εξελίχθηκε; Μετά τη βασική ιδέα, ξεκίνησε η έρευνα. Επί ένα σχεδόν χρόνο, ήμουν «βουτηγμένη» σε βιβλία, ιστορικά αρχεία, ιδιωτικές συλλογές, έκανα συζητήσεις με παλιούς Θεσσαλονικείς. Στην πορεία ακολούθησε η συγγραφή, που μου πήρε άλλον ένα χρόνο. Τα ιστορικά γεγονότα, τα πολιτικά πρόσωπα, τα κτίρια, οι ονομασίες των δρόμων είναι όλα πραγματικά. Οι ήρωες ωστόσο που ζουν, κινούνται και ερωτεύονται στη Θεσσαλονίκη είναι προϊόντα μυθοπλασίας. Έτσι μπλέκεται το πραγματικό και το φανταστικό και είναι στη διάθεση του αναγνώστη να αφεθεί στο ταξίδι στο χρόνο και στη -μαγευτική ιστορία της Σαλονίκης.
-Είναι το πρώτο βιβλίο σας που έχει ως πρωταγωνίστρια τη Θεσσαλονίκη. Πόσο σας δυσκόλεψε να δείτε τη πόλη με το μάτι του παρατηρητή και πόσο βοήθησε το γεγονός ότι παίζατε «εντός έδρας»;
-Είναι γεγονός πως κανένα από τα προηγούμενα βιβλία μου δεν διαδραματιζόταν στη Θεσσαλονίκη. Γράφω για να ταξιδεύω και να δραπετεύω και πώς να δραπετεύσεις γράφοντας για μια πόλη στην οποία γεννήθηκες, μεγάλωσες και ζεις καθημερινά; Ωστόσο, όταν ‘βυθίστηκα’ στην ιστορία της, η ματιά μου άλλαξε και την ερωτεύτηκα ξανά κεραυνοβόλα. Περνούσα μπροστά από τα νεοκλασικά κτίρια της Βασιλίσσης Όλγας και δεν έβλεπα απλώς κάποια παλιά κτίρια όπου γλίτωσαν από τη λαίλαπα της αντιπαροχής. Έβλεπα το σπίτι όπου η Αναστασία ερωτεύτηκε τον αξιωματικό του ελληνικού στρατού, τον Τζαννέτο Πετροπουλέα πάνω από το προσκέφαλο του νεκρού βασιλιά, έβλεπα το καφενείο όπου ο ντονμές Μεχμέτ – εφέντης έπινε το τσάι του παρέα με τον Ιμπραήμ. Περνούσα από τη Λεωφόρο Νίκης κι άκουγα τις ιαχές των Ελλήνων Θεσσαλονικέων καθώς παρήλαυνε ο ελληνικός στρατός, μύριζα τις μυρωδιές από τις κουζίνες των εβραϊκών σπιτιών. Όλο αυτό ήταν ένα μαγικό ταξίδι…
Τώρα, όσον αφορά το γεγονός πως έπαιζα «εντός έδρας», νομίζω πως βοήθησε γιατί ήταν αδύνατο να μην εμπλακώ συναισθηματικά. Προσωπικές μνήμες αναδύθηκαν και βρήκαν το δρόμο τους στο χαρτί και τις έχω τοποθετήσει στις λιγοστές σελίδες που αφορούν στη σύγχρονη Θεσσαλονίκη.
-Τι άλλαξε στη ματιά σας στην πόλη αφού ολοκληρώθηκε το βιβλίο;
-Τα πάντα. Περπατάω και νιώθω πλέον τους παλμούς της πόλης, αισθάνομαι συνέχεια όλων αυτών των ανθρώπων που έζησαν, περπάτησαν, ερωτεύτηκαν και έκλαψαν μπροστά από τη θάλασσά της, ακούω τους οδυρμούς των αδικοχαμένων ψυχών που έρχονται από τις στοές της άγνωστης υπόγειας Θεσσαλονίκης, μιας ολόκληρης πόλης κάτω από την πόλη… Τίποτα πλέον δεν το ίδιο…
Το βιβλίο θα παρουσιαστεί απόψε στις 19.00 στο βιβλιοπωλείο Κωνσταντινίδης (Μητροπόλεως 92), το Σάββατο 16 Απρίλη ώρα 19.00 στο Βιβλιοπωλείο Μπογιαννου Δήμητρα (Σ.Τσακμάνη 11, Λαγκαδάς, τηλ. 23940-25808) και στις 20/4 ώρα 19.00 στο καφέ του Βασιλικού Θεάτρου (Μ.Αλεξάνδρου, Πλατεία Λευκού Πύργου). Στις παρουσιάσεις η συγγραφέας θα μιλήσει με το κοινό και θα υπογράψει αντίτυπα του μυθιστορήματός της.