«Η Θεσσαλονίκη είναι η μόνη, η πλέον 'βυζαντινή πόλη' σ’ όλη την Ευρώπη. Ίσως και σ’ όλο τον κόσμο. Η μόνη 'πόλη-βυζαντινό μουσείο' που διαθέτει ακόμη αυτό το στοιχείο διαχρονίας του Βυζαντίου σ’ όλες τις περιόδους του (πρωτοβυζαντινά -μεταβυζαντινά χρόνια) με 'δείγματα' απ’ όλες τις εκφάνσεις του (ιστορία, αρχιτεκτονική, θρησκεία, καθημερινή ζωή)», τόνισε ο Πάολο Οντορίκο - διευθυντής του Κέντρου Βυζαντινών και νεοελληνικών σπουδών της Ecole des Hautes Etudes en Sciences Socialesτου Παρισιού και πρόσθεσε πως «η καταστροφή των ευρημάτων στο σταθμό του μετρό που επιχειρείται θα αποτελέσει –αν τελικά γίνει- αν όχι την... τέταρτη Άλωση της πόλης στο σύγχρονο κόσμο- σίγουρα μια σημαντική λεηλασία στο παρελθόν – αλλά και στο παρόν της πόλης. Η αξιοποίηση, η ανάδειξη και προβολή των συγκλονιστικών αυτών ευρημάτων είναι επένδυση (ιστορική, αρχιτεκτονική, επιστημονική αλλά και τουριστική και εν τέλει οικονομική) και για το σήμερα – και κυρίως το αύριο της Θεσσαλονίκης».
Τα παραπάνω ειπώθηκαν από τον κ. Οντορίκο κατά τη διάρκεια της χθεσινής επίσκεψης των 40 μεταπτυχιακών φοιτητών του θερινού πανεπιστημίου Βυζαντινολογίας, στα πολυσυζητημένα ευρήματα των ανασκαφών του «Μετρό» στο σταθμό «Βενιζέλου».
Ο ίδιος είναι επικεφαλής του θερινού μεταπτυχιακού τμήματος της Θεσσαλονίκης που πραγματοποιείται για πέμπτη συνεχή χρονιά στη Β. Ελλάδα και τα μαθήματα του οποίου συνεχίζονται καθημερινά στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού της Θεσσαλονίκης και θα ολοκληρωθούν την επόμενη Κυριακή 14 Ιουλίου. «Είναι εντυπωσιακό, απόλυτα ζωντανό, σου κόβει την ανάσα το εύρημα -απόσπασμα πόλης που εντοπίστηκε. Κατεβαίνεις λίγα μέτρα κι είναι σα να μπαίνει κανείς στη… μηχανή του χρόνου. Είναι απτό δείγμα της απόλυτης βυζαντινής διαχρονίας της πόλης», ανέφερε και μ’ ένα προσωπικό του τόνο ο κ. Οντορίκο, ενώ σχετικά με το ζήτημα που υπάρχει με το μέλλον των ευρημάτων συμπλήρωσε πως «αντιλαμβάνομαι ότι πρέπει να ζήσει η σύγχρονη πόλη, πρέπει να ολοκληρωθεί το έργο του μετρό για την μετακίνηση των σύγχρονων κατοίκων, πρέπει να ολοκληρωθεί η επένδυση αλλά... όχι αυτό. Είναι η Πομπηία σας».
Ο ίδιος σημείωσε πως θεωρεί την απομάκρυνση και κατάχωση των αρχαιολογικών ευρημάτων λεηλασία στο παρελθόν, το παρόν και το μέλλον της πόλης.
«Αν δεν μπορείτε να το κατανοήσετε 'επιστημονικά', αν το βλέπετε ως 'αναίτια κονδύλια για τις ...άχρηστες ανθρωπιστικές επιστήμες', δείτε το ως 'μακροπρόθεσμη οικονομική επένδυση', σώστε το σταυροδρόμι για να έχετε κάτι να... πουλάτε (ως τουριστικό 'προϊόν', ένα απτό επιστημονικό δεδομένο για τη μελέτη της ιστορίας, της αρχιτεκτονικής του Βυζαντίου...», τόνισε και πρόσθεσε: «Η Θεσσαλονίκη είναι το μοναδικό – το ιδανικό δείγμα Βυζαντίου σ΄ ολόκληρο τον κόσμο. Ναι, είναι και η Κωνσταντινούπολη αλλά κι εκεί πρόλαβαν και έγιναν καταστροφές. Αντίστοιχο μνημείο- τόσο ζωντανό που προσωπικά μου θύμισε την 'πετρωμένη' ιστορία της Πομπηίας , δεν έχει εντοπισθεί πουθενά στον κόσμο», επισήμανε και πρόσθεσε ότι «εξάλλου οι Τούρκοι δεν είναι ακόμη έτοιμοι να αναμετρηθούν και να 'επενδύσουν' στο Βυζάντιο. Στην Ελλάδα, στη Θεσσαλονίκη ειδικά, το Βυζάντιο είναι 'εθνική υπόθεση'. Καταλάβετέ το. Εγώ θα σας τα λέω;».
Μ. Τιβέριος στον «Τ.Θ.»: «Τα ευρήματα πρέπει να σωθούν»
Από την πλευρά του ο Καθηγητής στον Τομέα Αρχαιολογίας του ΑΠΘ, Μιχαλης Τιβεριος, μιλώντας στον «Τ.Θ.», σχετικά με τα ευρήματα στο σταθμό Βενιζέλου και το τι πρέπει να γίνει, ώστε να μη καταστραφούν αλλά και παράλληλα να αναδειχθούν τόνισε πως «είναι σημαντικότατα ευρήματα κάτι που το αναγνώρισε και το ΚΑΣ, το οποίο αποφάσισε ξεκάθαρα πως πρέπει να σωθούν. Από κει και πέρα αφού είναι αναγκαίο να μεταφερθούν για να ολοκληρωθεί το μετρό, θα πρέπει να μεταφερθούν σε ένα χώρο που θα βρεθεί και στη συνέχεια να συνεχιστούν οι ανασκαφές για ακόμα περίπου τρία μέτρα και αν ανακαλυφθεί κάτι πολύ σημαντικό να ξαναμεταφερθούν πίσω κατά 70% έως 90%».
Σχετικά με τις δηλώσεις του διευθυντή του Κέντρου Βυζαντινών και νεοελληνικών σπουδών της Ecole des Hautes Etudes en Sciences Socialesτου Παρισιού, Πάολο Οντορίκο, για την ανάδειξη του βυζαντινού πολιτισμού μέσα από τα ευρήματα που έχουν αποκαλυφθεί στη Θεσσαλονίκη, ο γ.γ. του σωματείου εργαζομένων στο μετρό Θεσσαλονίκης, Χρήστος Καλαϊτζίδης, ενστερνίστηκε πλήρως την άποψη της αναδόχου εταιρίας, σημειώνοντας πως «είναι εύκολο να λες ωραία λόγια. Το να μείνουν τα ευρήματα στη θέση τους είναι κατανοητό, αλλά θα καταστραφεί το έργο, το οποίο έχει στοιχήσει ήδη οικονομικά. Επίσης η ανάδειξη τους θα κοστίσει ακόμα περισσότερο. Όλοι θέλουμε να σωθεί η ιστορία και ο πολιτιστικός μας πλούτος, αλλά πρέπει να σκεφτούμε και το σημερινό κόσμο, ο οποίος δεν αντέχει άλλη καθυστέρηση του έργου. Αυτή η ιστορία κάποια στιγμή πρέπει να τελειώνει».