">
Λήξη συναγερμού από την Αντιπεριφέρεια Θεσσαλονίκης
ΤΗΣ ΓΕΩΡΓΙΑΣ ΣΚΟΝΔΡΑΝΗ
Ήρθε και μας έπνιξε η βλαβερή συνήθεια μας να καίμε ότι ξύλα θέλουμε στα τζάκια μας προκειμένου να ζεσταθούμε στον καιρό της κρίσης.
Την τελευταία εβδομάδα οι Θεσσαλονικείς δυσκολεύονται να αναπνεύσουν. Αναπνοή και καμένο ξύλο. Αναπνοή και βρομιά μέσα στα πνευμόνια μας. Οι νοικοκυρές δεν αερίζουν τα σπίτια τους με το φόβο της απίστευτα βλαβερής ατμόσφαιρας λόγω του φαινομένου της αιθαλομίχλης. Και η απίστευτη αυτή κατάσταση συνεχίζεται...Τι γίνεται τελικά; Κινδυνεύουμε;
Την απάντηση στην παραπάνω ερώτηση έδωσε το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και συγκεκριμένα ο καθηγητής Οικολογίας, Γιάννης Παντής, και ο καθηγητής Υγιεινής, Κοινωνικής Ιατρικής & Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας, Αλέξης Μπένου.
Στην ανακοίνωση τους οι καθηγητές τονίζουν πως η αύξηση της αιθαλομίχλης αυτές τις ημέρες έχει αναδείξει τις τρομερές επιπτώσεις στο περιβάλλον και την υγεία των ανθρώπων που σύμφωνα με τους ίδιους «προκαλούν οι μνημονιακές πολιτικές λιτότητας, όσο και την αδιέξοδη ενεργειακή, οικιστική και αναπτυξιακή μεταπολεμική στρατηγική στη χώρα μας».
Και στην συνέχεια αναλύουν με απλά λόγια τι είναι τελικά η αιθαλομίχλη και πως επηρεάζει τους ανθρώπους τελικά.
«Η αιθαλομίχλη, προϊόν κυρίως καύσης βιομάζας και χημικά επεξεργασμένης ξυλείας, επιβαρύνει περαιτέρω την ήδη βεβαρημένη ατμόσφαιρα των πόλεων και έχει άμεσες και μακρόχρονες επιπτώσεις στην υγεία του ανθρώπινου πληθυσμού. Ο δραματικός πολλαπλασιασμός των αέριων ρύπων, αποτελεί σημαντικό κίνδυνο για την υγεία και απαιτεί άμεσα και δραστικά μέτρα για την αντιμετώπισή του».
Στην ανακοίνωση αναφέρεται πως οι άμεσα ευάλωτες ομάδες πληθυσμού είναι οι πάσχοντες από αναπνευστικά και καρδιαγγειακά νοσήματα, καθώς και όσοι ζουν σε ακραίες κοινωνικοοικονομικές συνθήκες (ήδη καθημερινά αναφέρονται θάνατοι από ασφυξία και εμπρησμό οι οποίοι καθορίζονται από την αδυναμία θέρμανσης). «Από ό,τι έχει αποδειχθεί από τη διεθνή εμπειρία, με χαρακτηριστικό και συμβολικό παράδειγμα την αντίστοιχη κρίση του Λονδίνου το 1952, υπάρχει άμεση συσχέτιση πρόκλησης νοσηρότητας και θνησιμότητας σε καταστάσεις, οξείας περιβαλλοντικής επιβάρυνσης».
Επιπλέον οι καθηγητές τονίζουν πως τα αποτελέσματα της αιθαλομίχλης σήμερα θα εμφανιστούν στους ανθρώπους στο μέλλον.
«Εκτός όμως από τις άμεσες και ακραίες επιπτώσεις, οι οποίες και προκαλούν συνήθως το ενδιαφέρον των ΜΜΕ, υπάρχουν και ιδιαίτερα σημαντικές επιπτώσεις από τη μακρόχρονη έκθεση στην αέρια ρύπανση. Την ίδια την αιθαλομίχλη αποτελούν σωματίδια εμπλουτισμένα με οργανικές ενώσεις και μέταλλα , προϊόντα καύσεων υποπροϊόντων θέρμανσης. Τα σωματίδια αυτά όπως έχει αποδειχθεί από σειρά διεθνών ερευνών έχουν καρκινογόνο δράση, της οποίας τα αποτελέσματα θα γίνουν αντιληπτά μετά από λίγα χρόνια και όχι σήμερα»
«Δεν υπάρχουν ασφαλή όρια μέτρησης»
Οι καθηγητές του ΑΠΘ τονίζουν πως τα όρια που ορίζει η κυβέρνηση για την επικινδυνότητα της αιθαλομίχλης είναι επιστημονικά ατεκμηρίωτα και παραπλανητικά.«Στο σημείο αυτό είναι απαραίτητο να τονιστεί ότι στη διαδικασία της καρκινογένεσης δεν υπάρχουν ασφαλή όρια έκθεσης. Με την έννοια αυτή η ανακοίνωση της κυβέρνησης ότι θα πάρει μέτρα αν η ρύπανση περάσει τα όρια που η ίδια ορίζει είναι επιστημονικά ατεκμηρίωτη, παραπλανητική και επικίνδυνη για την δημόσια υγεία.
Με βάση τα παραπάνω θεωρούμε επιτακτική τη λήψη των αναγκαίων μέτρων, που θα δώσουν τη δυνατότητα άμεσης θέρμανσης με βάση την υπάρχουσα κατά περίπτωση οικιακή υποδομή (πετρέλαιο, αέριο, ηλεκτρικό), ώστε να σταματήσει η υπάρχουσα κατάσταση».
Τέλος προτείνουν πως για την αντιμετώπιση του φαινομένου αυτού χρειάζεται ένας ολοκληρωμένος σχεδιασμός. «Θεωρούμε ότι η σημερινή κρίση αναδεικνύει ως άμεση προτεραιότητα την ανάγκη διαμόρφωσης ολοκληρωμένου αειφορικού στρατηγικού σχεδιασμού για την αντιμετώπιση τόσο των επιτακτικών αναγκών οικιακής θέρμανσης, όσο και την προστασία του περιβάλλοντος στις πόλεις».
Η σύνδεση με το φυσικό αέριο, λύση για την αιθαλομίχλη
Παρέμβαση στο κρίσιμο ζήτημα που έχει προκύψει με την αιθαλομίχλη κυρίως στις μεγάλες πόλεις, μεταξύ αυτών και στη Θεσσαλονίκη, κάνει ο δήμαρχος Νεάπολης-Συκεών, πρόεδρος της Περιφερειακής Ένωσης Δήμων Κεντρικής Μακεδονίας και της Επιτροπής Κοινωνικής Πολιτικής, Αλληλεγγύης και Απασχόλησης της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας, Σίμος Δανιηλίδης.Όπως τονίζει, ούτε τα έκτακτα μέτρα, ούτε οι επιμέρους αποσπασματικές κινήσεις, μπορούν να επιλύσουν μόνιμα το πρόβλημα.
«Η λύση για το πρόβλημα της αιθαλομίχλης είναι η άμεση εκπόνηση και υλοποίηση έκτακτου προγράμματος για ειδική επιδότηση όλων των νοικοκυριών για τη σύνδεσή τους με το δίκτυο του φυσικού αερίου, όπου αυτό υπάρχει, το οποίο υπάρχει στις περισσότερες μεγάλες πόλεις», τόνισε και πρόσθεσε: «Οφείλουμε όλοι, και πρώτα απ’ όλα η πολιτεία, να σκύψουμε με προσοχή στο πρόβλημα και να δώσουμε άμεσα μόνιμες λύσεις ουσίας. Αποσπασματικά και για περιορισμένο χρόνο μέτρα, δεν λύνουν οριστικά το πρόβλημα» είπε μεταξύ άλλων ο κ. Δανιηλίδης.
Σύμφωνα με τον κ. Δανιηλίδη, η ειδική επιδότηση θα πρέπει να είναι ατελής σύνδεση, όπως κατά διαστήματα διάφορες εταιρίες θέτουν σε εφαρμογή. Παράλληλα, να υπάρξει ειδικό πρόγραμμα αξιοποίησης των λιμναζόντων κονδυλίων του ΕΤΠΑ για την κάλυψη της αξίας του αναγκαίου εξοπλισμού εγκατάστασης και σύνδεσης με το δίκτυο του φυσικού αερίου. Επίσης, τονίζει πως πρέπει να εξεταστεί πολύ σοβαρά το ζήτημα της μείωσης του τιμολογίου του φυσικού αερίου αφού, όπως αποδεικνύεται από διεθνή χρηματιστηριακά στοιχεία, αυτή η δυνατότητα υπάρχει και πρέπει να αξιοποιηθεί.
«Μια σοβαρή, ουσιαστική και σε βάθος χρόνου αντιμετώπιση του νέου αυτού προβλήματος που έχει προκύψει ως απόρροια των δύσκολων καιρών, δεν μπορεί να στηριχθεί σε ημίμετρα. Πρέπει να δράσουμε άμεσα και ολοκληρωμένα προκειμένου να διασφαλίσουμε για όλους το αναφαίρετο κοινωνικό αγαθό που είναι η θέρμανση όλων των πολιτών», σημείωσε ο δήμαρχος Νεάπολης-Συκεών, και συνέχισε: «Να προστατεύσουμε το περιβάλλον το οποίο, ειδικά στις περιπτώσεις των μεγάλων αστικών κέντρων (Αττική, Θεσσαλονίκη, Τρίπολη, Ιωάννινα, Λάρισα, Βόλος, κ.λπ.), επιβαρύνεται σε τεράστιο βαθμό από την αιθαλομίχλη».
«Πρόκειται για μια σοβαρή, επίσημη και ολοκληρωμένη πρόταση, που θα επιφέρει μόνιμη λύση. Ας μην χάνουμε περισσότερο χρόνο κι ας μην αναλωνόμαστε σε ημίμετρα που δεν απαντούν στο πρόβλημα», πρόσθεσε ο κ. Δανιηλίδης.
Λήξη συναγερμού
Στη λήξη συναγερμού και την αναστολή των μέτρων που είχαν ανακοινωθεί για την αιθαλομίχλη προχώρησε η αντιπεριφέρεια Θεσσαλονίκης μετά από σύσκεψη υπηρεσιακών παραγόντων κατά την οποία εκτιμήθηκε η κατάσταση που επικρατεί από χθες.
«Αξιολογήσαμε όλα τα στοιχεία, τα καιρικά φαινόμενα και τους δείκτες μέτρησης ατμοσφαιρικής ρύπανσης στις μονάδες της Περιφέρειας αλλά και του πολεοδομικού συγκροτήματος. Όλες οι μετρήσεις για τα αιωρούμενα σωματίδια σήμερα διαμορφώθηκαν σε επίπεδα χαμηλότερα των 50 μικρογραμμαρίων ανά κυβικό μέτρο αέρα, συνεπώς, μετά και τους ανέμους και τις βροχοπτώσεις προχωρήσαμε στη λήξη του συναγερμού και την αναστολή των μέτρων που είχαμε λάβει» δήλωσε στο ΑΠΕ ο αντιπεριφερειάρχης Θεσσαλονίκης, Γιώργος Τσαμασλής.
Όμως οι τιμές των αιωρούμενων σωματιδίων PM 2,5 (που θεωρούνται ιδιαίτερα επικίνδυνοι ρύποι) ήταν τον Δεκέμβριο κατά μέσο όρο τριπλάσιες από το όριο, με τους επιστήμονες να παραμένουν σε επιφυλακή. Σύμφωνα με τα στοιχεία από τους σταθμούς μέτρησης του Τμήματος Περιβάλλοντος του Δήμου Θεσσαλονίκης στις 8 το πρωί της Παρασκευής τα αιωρούμενα σωματίδια PM10 κατέβηκαν στα 49 mg στην οδό Λαγκαδά, στα 23 στην Εγνατία, τα 26 στη Μαρτίου, τα 28 στο Δημαρχείο, τα 14 στην Τούμπα και τα 11 στο Επταπύργιο (Ανω Πόλη).
Επιπλέον ο κ. Τσαμασλής δεν παρέλειψε να προσθέσει ότι οι αρμόδιες υπηρεσίες βρίσκονται σε επιφυλακή και παρακολουθούν τις μετρήσεις από τους σταθμούς καταγραφής των δεικτών ατμοσφαιρικής ρύπανσης ώστε όποτε και αν συντρέξει και πάλι λόγος να τεθούν ξανά σε ισχύ τα μέτρα.
Σύμφωνα με τον κ. Τσαμασλή, τα ποσοστά των αιωρούμενων μικροσωματιδίων, κατά μέσο όρο, έφτασαν τα 197 μικρογραμμάρια ανά κυβικό μέτρο αέρα, στις περιοχές της οδού Λαγκαδά και του Ευόσμου – Κορδελιού, τα 135 στο Επταπύργιο, τα 110 στις περιοχές Μαρτίου και Τούμπας και τα 90 στην οδό Εγνατία. Προς στιγμήν, μάλιστα, η τιμή της ατμοσφαιρικής ρύπανσης που κατέγραψε ο σταθμός της οδού Λαγκαδά, “άγγιξε” τα 316 μικρογραμμάρια ανά κυβικό μέτρο, όταν τα ανώτατα επιτρεπτά όρια, όπως τα έχει ορίσει η κυβέρνηση, είναι στα 150 μικρογραμμάρια.
Ωστόσο, το πρόβλημα είναι πιο έντονο στις περιοχές της Δυτικής Θεσσαλονίκης, από την οδό Λαγκαδά μέχρι τον Εύοσμο και το Κορδελιό. «Το φαινόμενο είναι έντονο αυτές τις μέρες καθώς υπάρχει χαμηλή νέφωση και τα αιωρούμενα σωματίδια εγκλωβίζονται εύκολα στον αέρα. Παράλληλα, λόγω της αργίας των Χριστουγέννων, οι περισσότεροι έμειναν στα σπίτια τους για πολλές μέρες και διατηρούσαν τη θέρμανση σε υψηλά επίπεδα» πρόσθεσε ο κ. Τσαμασλής.
«Μακροπρόθεσμα μπορούν να παρουσιασθούν έντονα αναπνευστικά προβλήματα από την εισπνοή των μικροσωματιδίων»
Το ΑΠΘ όμως συνεχίζει να ανησυχεί καθώς η μέση τιμή για τα PM2,5 τον φετινό Δεκέμβριο ήταν 60 μικρογραμμάρια, τριπλάσια δηλαδή από το όριο που είναι στα 20. Σύμφωνα με τον κ. Χρίστο Βλαχοκώστα από το Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών του ΑΠΘ: «Από τις ατμοσφαιρικές μετρήσεις που διενεργούμε σε δύο σταθμούς, στην Τριανδρία και την Πυλαία, διαπιστώσαμε μεγάλη αύξηση των συγκεκριμένων μικροσωματιδίων που είναι περισσότερο επιβλαβή για τη δημόσια υγεία από τα PM10 καθώς έχουν μικρότερη διάμετρο και εισχωρούν βαθύτερα στους πνεύμονες» είπε σε δηλώσεις του.
«Μακροπρόθεσμα ωστόσο, μπορούν να παρουσιασθούν έντονα αναπνευστικά προβλήματα από την εισπνοή των μικροσωματιδίων και να παρατηρήσουμε ακόμη και μείωση του προσδόκιμου βίου» συμπλήρωσε.
Για τον κ. Βλαχοκώστα, ιδιαίτερα σημαντικές είναι και οι μετρήσεις για το βενζοπυρένιο, έναν αέριο ρύπο που είναι καρκινογόνος και προέρχεται από την καύση στερεών καυσίμων.
Για τις επόμενες μέρες, οι Θεσσαλονικείς αναμένεται να πάρουν μικρή ανάσα, αφού ο καιρός, σύμφωνα με τον διδάκτορα Μετεωρολογίας του Κέντρου Μετεωρολογικών Εφαρμογών ΕΛΓΑ, Μιχάλη Σιούτα, βελτιώνεται και οι άνεμοι διώχνουν μακριά την αιθαλομίχλη.
«Από σήμερα το πρωί άρχισε να φυσάει νοτιάς και να βρέχει, συντελώντας στην απομάκρυνση της αέριας ρύπανσης και καθαρίζοντας την ατμόσφαιρα» είπε, προβλέποντας για σήμερα, ασθενείς βόρειους ανέμους και βροχοπτώσεις μέχρι το μεσημέρι.
