Της ΜΑΡΙΑΣ ΚΟΥΖΟΥΦΗ
«Σε μια κρίσιμη χρονική συγκυρία για το ζήτημα της ανάπλασης της ΔΕΘ, το Γεωτεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας / Περιφερειακό Παράρτημα Κεντρικής Μακεδονίας, με επιστολή του προς τον Πρωθυπουργό, Κυριάκο Μητσοτάκη και τον δήμαρχο, Στέλιο Αγγελούδη, αναφέρεται στην “τεράστια σημασία που έχει ο χώρος για την περιβαλλοντική και την κλιματική βιωσιμότητα της Θεσσαλονίκης”.»
Υπενθυμίζοντας ότι πάγια και διαχρονική θέση του Επιμελητηρίου είναι η μετεγκατάσταση της Δ.Ε.Θ. στη δυτική Θεσσαλονίκη και η δημιουργία ενός Μητροπολιτικού πάρκου στο σημερινό χώρο της Δ.Ε.Θ. στο κέντρο της πόλης, το ΓΕΩΤΕΕ τονίζει προς τους παραλήπτες, πως «σε κάθε περίπτωση, όμως, η δημιουργία του Μητροπολιτικού πάρκου στο χώρο, με ή χωρίς μεταφορά της Δ.Ε.Θ. είναι το αυτονόητο χρέος σας προς τους Θεσσαλονικείς και τους επισκέπτες».
Το αρμόδιο επιμελητήριο παραθέτοντας επιστημονικά στοιχεία, τονίζει τις ευεργετικές ιδιότητες του αστικού πρασίνου σημειώνοντας ότι είναι κρίσιμες για τη βιωσιμότητα της πόλης στην εποχή της κλιματικής και περιβαλλοντικής κρίσης.
«Η πόλη εκπέμπει SOS»
«Η πόλη εκπέμπει SOS», όπως λέει ο Πρόεδρος της Διοικούσας Επιτροπής του Περιφερειακού Παραρτήματος Κεντρικής Μακεδονίας του ΓΕΩΤ.Ε.Ε. Δρ. Αθανάσιος Σαρόπουλος – ο οποίος υπογράφει την επιστολή -μιλώντας στον «Τύπο Θεσσαλονίκης». Όπως εξηγεί, υπάρχει σημαντική αύξηση θερμοκρασίας στην ευρύτερη περιοχή της Κεντρικής Μακεδονίας και στην ίδια την πόλη της Θεσσαλονίκης. Μάλιστα, σύμφωνα με την εργασία του καθηγητή του Τομέα Μετεωρολογίας και Κλιματολογίας του Τμήματος Γεωλογίας του Α.Π.Θ. κ. Θεοδώρου Μαυρομμάτη στο πλαίσιο των Ομάδων Εργασίας του Παραρτήματός μας για την κλιματική κρίση, η Κεντρική Μακεδονία θερμαίνεται ταχύτερα από την υπόλοιπη Ελλάδα.
Η καθοριστική συμβολή του πρασίνου
Η καθοριστική συμβολή του αστικού πρασίνου στη μείωση της θερμοκρασίας έχει ήδη μετρηθεί στη Θεσσαλονίκη, όπως τονίζεται και στην επιστολή, καθώς στο πάρκο της ΧΑΝΘ, κατά τις θερμές ημέρες του καλοκαιριού, καταγράφηκε θερμοκρασία αέρα μέχρι και 5,1οC χαμηλότερη σε σχέση με το κέντρο της πόλης, κάτω από την πυκνή κομοστέγη των δένδρων (με συγκόμωση > 50 %), ενώ πτώση της θερμοκρασίας καταγράφονταν και σε απόσταση δεκάδων μέτρων από το πάρκο . Πάρκα με μεγαλύτερη συγκόμωση (> 70 %) μειώνουν τη θερμοκρασία αέρα κατά 7οC ή και περισσότερο.
Όμως, σήμερα, ο Δήμος της Θεσσαλονίκης έχει το μικρότερο δείκτη πρασίνου (τ.μ. πρασίνου ανά κάτοικο) από όλους τους Δήμους του Πολεοδομικού Συγκροτήματος της Θεσσαλονίκης. Αντιστοιχούν μόλις 1,83 τ.μ. πρασίνου/κάτοικο , τιμή πολύ κατώτερη από το ελάχιστο όριο των 8 τ.μ. που καθορίζεται από την Υ.Α. 10788 (ΦΕΚ 285/5.3.2004)και το ελάχιστο όριο των 9 τ.μ. που καθορίζεται από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας για να είναι μία πόλη βιώσιμη και ανθεκτική.
Αυξημένη ατμοσφαιρική ρύπανση
Η πόλη της Θεσσαλονίκης έχει, επίσης, αυξημένη ατμοσφαιρική ρύπανση με τιμές διοξείδιου του αζώτου (NO2) μεγαλύτερες του ετήσιου ευρωπαϊκού ορίου των 40 μg/m3, με τα επικίνδυνα αιωρούμενα μικροσωματίδια PM10 σε τιμές, επίσης, μεγαλύτερες του ευρωπαϊκού ορίου των 50 μg/m3 και με τα αιωρούμενα μικροσωματίδια PM2,5 κοντά στα 20 μg/m3, δηλαδή σε τιμές σχεδόν δύο φορές πάνω από το όριο των 10,0 μg/m3 των κατευθυντήριων γραμμών του Π.Ο.Υ.
Η παράμετρος FlyOver
Το ΓΕΩΤΕΕ βάζει και μια άλλη παράμετρο, η οποία, όπως αναφέρει πρέπει, επίσης, να συνυπολογιστεί για την ατμόσφαιρα της Θεσσαλονίκης στο άμεσο μέλλον και αυτή είναι η πιθανή αρνητική επίδραση από την ολοκλήρωση του έργου του Fly Over. Το Επιμελητήριο εκτιμά πως θα έχει κάποια επίδραση στην ελεύθερη κυκλοφορία του αέρα από το Περιαστικό Δάσος της Θεσσαλονίκης (Σέιχ Σου) προς την πόλη και την αλληλεπίδρασή τους, ειδικά αν τοποθετηθούν και πλαϊνά πλέξι γκλας, όπως λέει ο κ. Σαρόπουλος. «Το ποια θα είναι αυτή η επίδραση θα το δούμε στην πράξη», τονίζει ο ίδιος.
Όλα τα παραπάνω είναι παράμετροι που αφορούν το σύνολο των κατοίκων της πόλης και πρέπει να ληφθούν σοβαρά υπόψη, όπως τονίζει το Επιμελητήριο, καθώς «όλοι θα υποφέρουν αν δεν ληφθούν τα απαραίτητα μέτρα» και θα καταλήξουμε να έχουμε μια «πόλη αβίωτη», επισημαίνει ο κ. Σαρόπουλος.
Η σημασία της έκτασης της ΔΕΘ
Αναφορικά με την έκταση της ΔΕΘ, ο πρόεδρος του Περιφερειακού Παραρτήματος Κεντρικής Μακεδονίας του ΓΕΩΤ.Ε.Ε., υπενθυμίζει ότι βρίσκεται δίπλα στα μοναδικά μεγάλα πάρκα που έχει η πόλη, δηλαδή στην πανεπιστημιούπολη του Α.Π.Θ., το πάρκο της ΧΑΝΘ, το πεδίο του Άρεως και το πάρκο του Λευκού Πύργου.
«Συνεπώς, η δημιουργία ενός Μητροπολιτικού πάρκου με κατάλληλη δενδρώδη βλάστηση και συγκόμωση τουλάχιστον πάνω από 40% στο χώρο της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης (σ.σ. δηλ. να υπάρχει πλήρης κάλυψη από δέντρο σε δέντρο), όχι μόνο είναι απολύτως απαραίτητη και ζωτική για να καταστεί η Θεσσαλονίκη βιώσιμη και ανθεκτική πόλη στα δύσκολα χρόνια που έρχονται, αλλά θα λειτουργήσει συνεργιστικά με τους γειτνιάζοντες υφιστάμενους χώρους πρασίνου και θα ευεργετήσει τόσο τους κατοίκους και επισκέπτες του κέντρου της Θεσσαλονίκης, όσο και των γειτονικών περιοχών της Τριανδρίας και της 5ης Δημοτικής Κοινότητας που στερούνται αστικού πρασίνου», τονίζεται στην επιστολή.
Θα γίνει μια μεγάλη πράσινη «νησίδα» η οποία όντως θα ευεργετήσει την πόλη, τονίζει ο κ. Σαρόπουλος μιλώντας στον «Τ.Θ.». «Η δική μας διαχρονική και πάγια άποψη είναι ότι η ΔΕΘ πρέπει να φύγει από το κέντρο, επειδή όμως δεν είμαστε μόνοι, θα πρέπει ό,τι και να γίνει, να δημιουργηθεί στην έκταση της ΔΕΘ το μεγαλύτερο δυνατό πάρκο», προσθέτει, κάνοντας, περαιτέρω λόγο για υπογειοποίηση εγκαταστάσεων και χώρων - όχι μόνο στάθμευσης- όπως γίνεται και στο εξωτερικό και για πράσινα δώματα, όπου υπάρχουν κτισμένοι πόροι.
«Καμπανάκι» για θωράκιση και προσεκτικούς σχεδιασμούς
Το αστικό πράσινο βοηθά εκτός από τη βελτίωση του κλίματος, το μετριασμό του φαινομένου θερμικής νησίδας και την απορρόφηση διοξειδίου του άνθρακα και στη διαχείριση των ομβρίων υδάτων και στην προστασία έναντι των πλημμυρών. Μιλώντας για το τελευταίο, ο κ. Σαρόπουλος αναφέρει ότι στη Θεσσαλονίκη ουσιαστικά έχουμε μόνο την ανατολική περιφερειακή τάφρο που προσφέρει κάπως αντιπλημμυρική προστασία. Όμως και στο κέντρο αλλά και στα δυτικά, «κινδυνεύουμε με πολύ μεγάλες πλημμυρικές ζημιές στο άμεσο μέλλον». Σε ένα γενικότερο σχόλιο για την κλιματική κρίση, τους κινδύνους εκδήλωσης πυρκαγιών και την ανάγκη θωράκισης, ο κ. Σαρόπουλος τονίζει ότι, παγκοσμίως, η κλιματική κρίση αλληλεπιδρά με τις πυρκαγιές, «είναι ένας φαύλος κύκλος». Από τη μία κάθε πυρκαγιά, ακόμη και η μικρότερη, συνεισφέρει στην επιδείνωση της κλιματικής κρίσης λόγω της αποδέσμευσης διοξειδίου του άνθρακα και, από την άλλη, η κλιματική κρίση κάνει πιο ευάλωτη την βλάστηση σε πυρκαγιές.
«Είμαστε σε αχαρτογράφητα νερά […] υπάρχει ανισορροπία στο κλίμα», όπως υπογραμμίζει γενικά ο κ. Σαρόπουλος υπογραμμίζοντας ότι οι σχεδιασμοί πρέπει να είναι πολύ προσεκτικοί.
Για την πόλη της Θεσσαλονίκης αναφέρει ότι «πρέπει να γίνουν πολλά ακόμη» και τονίζει ότι κάποια μέτρα, όπως τα πράσινα δώματα σε ταράτσες πολυκατοικιών και κτιρίων, «πρέπει να τα δούμε πιο σοβαρά», καθώς θα ανακουφίσουν τη πόλη.
