Της ΜΑΡΙΑΣ ΚΟΥΖΟΥΦΗ | ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ "ΤΥΠΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ"
«SOS» εκπέμπει το Καπάνι ή αλλιώς «Αγορά Βλάλη», η ιστορική, παραδοσιακή αγορά της Θεσσαλονίκης, που μετρά σήμερα δεκάδες κλειστά μαγαζιά. Η πανδημία του Covid και τα περιοριστικά μέτρα που ελήφθησαν, η ανάπλαση που την μετέτρεψε σε ένα εργοτάξιο τα τελευταία τρία χρόνια περίπου, όπως λένε οι καταστηματάρχες, σε συνδυασμό με την γενικότερη οικονομική δυσπραγία του κόσμου, παρά τις καλές τιμές που προσφέρει η αγορά, αποτελούν τους κύριους λόγους για την εικόνα που παρουσιάζει αυτό το τοπόσημο της πόλης σήμερα. Είναι χαρακτηριστικό ότι από τα 220 καταστήματα της αγοράς, νοικιασμένα είναι περίπου τα 130, με κάποια από αυτά όμως ως αποθήκες και βοηθητικοί χώροι. Δηλαδή επί της ουσίας λειτουργούν περίπου τα 95-100, λιγότερα από το 50% της δυναμικής της αγοράς του Καπανιού – Αγορά Βλάλη.
Οι επαγγελματίες που δραστηριοποιούνται στην περιοχή, ωστόσο, επιθυμούν να την δουν να «ανθίζει» και πάλι και να παίρνει ζωή με νέα καταστήματα που θα αποδιώξουν την εικόνα της ερήμωσης, διατηρώντας, όμως, τον ίδιο παραδοσιακό χαρακτήρα. Στο πλαίσιο αυτό, βρίσκονται σε διαρκή επικοινωνία με τη δημοτική Αρχή ενώ ζητούν, μεταξύ άλλων, να δημιουργηθεί φορέας διαχείρισης της αγοράς «για να μπορέσει να μπει μια τάξη», όπως λένε.
Νικολόπουλος: «Το έργο έχει ξεπεράσει τους 40 μήνες – Έχει διαλύσει την αγορά»
Ο Χρήστος Νικολόπουλος, πρόεδρος του Συλλόγου Επαγγελματιών Ιστορικού Κέντρου Θεσσαλονίκης, περιγράφει στο «TyposThes» την κατάσταση στην αγορά.
Να σημειωθεί ότι όταν την επισκεφθήκαμε την περασμένη Πέμπτη, γίνονταν στο χώρο συμπληρωματικές παρεμβάσεις. «Δεν έχει ολοκληρωθεί το γυάλισμα των δαπέδων, ενώ υπάρχουν και κάποιες ατέλειες σε κάποια σημεία που πρέπει να διορθωθούν ώστε να παραληφθεί το έργο», σημείωσε ο κ. Νικολόπουλος, τονίζοντας ότι η μεγάλη καθυστέρηση στην ολοκλήρωση των εργασιών επηρέασε αρνητικά την κίνηση στην παραδοσιακή αγορά του κέντρου.
«Ένα έργο που θα έπρεπε να έχει ολοκληρωθεί σε 18 μήνες έχει ξεπεράσει τους 40. Έχει διαλύσει την αγορά αυτό το έργο», σημειώνει, τονίζοντας πως η τριετής διάρκεια των παρεμβάσεων λειτούργησε αποτρεπτικά για το κοινό.
«Οι -για μένα-αδικαιολόγητες καθυστερήσεις για τόσο μεγάλο χρονικό διάστημα δημιούργησαν τεράστιο πρόβλημα στην αγορά και τώρα θα πρέπει να γίνει μια πολύ μεγάλη προσπάθεια για να μπορέσει ο κόσμος να επιστρέψει και πάλι. Φανταστείτε επί 3 χρόνια και κάτι μια αγορά να είναι ένα εργοτάξιο. Δυστυχώς τα πράγματα είναι πάρα πολύ δύσκολα. Κάνουμε κάθε προσπάθεια σε συνεργασία και με τον δήμαρχο τον κ. Αγγελούδη για να μπορέσουμε να βρούμε τρόπους να ενισχύσουμε την κίνηση στην αγορά», τόνισε.
Αλλά και άνθρωπος που δραστηριοποιείται στο Καπάνι εδώ και πολλά χρόνια περιγράφει στον «Τ.Θ.» με μελανά χρώματα την εικόνα στην αγορά Καπάνι, ενώ για τα έργα λέει ότι τρία χρόνια μετά και πριν τα εγκαίνια ακόμη αλλάζουν σπασμένα πλακάκια στη διάβαση τυφλών.
Σύμφωνα με τον κ. Νικολόπουλο, από τα 220 καταστήματα περίπου τα 130 είναι νοικιασμένα. Τα λουκέτα άρχισαν κυρίως μετά το 2020, μετά την πανδημία δηλαδή. «Το δυσάρεστο είναι ότι δεν έρχονται νέοι επιχειρηματίες για να ανοίξουν καταστήματα. Κάθε κατάστημα που κλείνει μένει αδιάθετο, παρόλο που υπάρχει μεγάλη πτώση στα μισθώματα», αναφέρει χαρακτηριστικά. Παραθέτει δε ως παράδειγμα ότι καταστήματα που πριν από μία δεκαετία νοικιάζονταν προς 1.500 ευρώ, σήμερα παραμένουν άδεια ακόμη και στα 500 ευρώ.
Αρκετοί ιδιοκτήτες επιθυμούν να μισθώσουν έστω σε χαμηλές τιμές, ώστε να καλύπτουν τουλάχιστον τον ΕΝΦΙΑ, αν και υπάρχουν και μεμονωμένες περιπτώσεις υπερβολικών απαιτήσεων, λόγω των προσδοκιών τον ιδιοκτητών από την έναρξη λειτουργίας του Μετρό.
Αλλά και ο καταστηματάρχης με τον οποίον μιλήσαμε, ο οποίος δραστηριοποιείται στα είδη οικιακής χρήσης, αναφέρει ότι ορισμένοι έκλεισαν λόγω συνταξιοδότησης, όμως άλλοι επειδή «δεν έβγαιναν». Όσο για νέες επιχειρηματικές προσπάθειες λέει ότι μπορεί να εμφανίζονται κατά καιρούς, «αλλά κρατάνε μερικούς μήνες και μετά φεύγουν. Δεν μένει κανείς».
Σχολιάζοντας την πτώση στην κίνηση, σημειώνει ότι τα βασικά είδη, τα τρόφιμα και οι λογαριασμοί απορροφούν τον οικογενειακό προϋπολογισμό και δεν περισσεύουν χρήματα για άλλες αγορές.
Το Μετρό και η Μοδιάνο
Όσον αφορά την επίδραση του Μετρό, ο κ. Νικολόπουλος επισημαίνει ότι προς το παρόν δεν έχει δώσει ώθηση στην αγορά «Δεν έχει μπει ακόμη στην καθημερινότητα των πολιτών. Το χρησιμοποιούν κυρίως νέοι που έρχονται στο κέντρο για βόλτα», αναφέρει. Εκτιμά ότι η εικόνα ίσως αλλάξει όταν ολοκληρωθούν οι επεκτάσεις προς Καλαμαριά και δυτικές συνοικίες.
Κληθείς να σχολιάσει την επίδραση που είχε η ανακαινισμένη αγορά Μοδιάνο, τόνισε ότι είχε δώσει ώθηση στην περιοχή κατά το πρώτο διάστημα μετά την επαναλειτουργία. Στην οδό Ερμού για παράδειγμα υπήρχε κίνηση και τις Κυριακές και τα απογεύματα. Ωστόσο δεν διήρκησε πολύ αυτό, μέχρι το καλοκαίρι του 2023 περίπου, σημειώνει.
«Δεν την είδαμε ποτέ ανταγωνιστικά. Εμείς θέλουμε να ανοίξει, να ανοίξουν και όλα τα καταστήματα στο Καπάνι και μακάρι να γίνουν και άλλα εμπορικά κέντρα στο κέντρο για να έχει κίνηση», αναφέρει σχετικά με την αναμενόμενη επαναλειτουργία της Μοδιάνο το 2026 μετά το πέρασμά της σε «νέα χέρια».
Αίτημα για φορέα διαχείρισης
Ο κ. Νικολόπουλος τονίζει την ανάγκη δημιουργίας φορέα διαχείρισης και κανονισμού λειτουργίας.
«Να δημιουργηθεί και ένας Κανονισμός Λειτουργίας ώστε να γίνει η περιοχή ένα οργανωμένο εμπορικό κέντρο, γιατί αυτήν την στιγμή δεν είναι, ώστε να ξέρει και κάθε σοβαρός επιχειρηματίας ότι πάει σε μια οργανωμένη αγορά όπου ισχύουν κανόνες για να επενδύσει τα χρήματά του», τονίζει.
Να δοθούν κίνητρα για νέους επιχειρηματίες
Στο αίτημα για φορέα διαχείρισης αναφέρεται και ο κ. Δημήτρης Γκούμας, καταστηματάρχης στην περιοχή και πρόεδρος του νεοσύστατου Σωματείου που δημιουργήθηκε τον περασμένο Αύγουστο από επιχειρηματίες που δραστηριοποιούνται κυρίως στο Καπάνι, για να διεκδικήσει ένα καλύτερο αύριο για την αγορά. Μεταξύ των αιτημάτων των μελών που αυτήν την στιγμή είναι 90 τον αριθμό, είναι να δοθούν κίνητρα, όπως φοροελαφρύνσεις, για να μπει «νέο αίμα» στην αγορά, επιχειρηματίες με νέες ιδέες που θα δημιουργήσουν μια νέα εικόνα, διατηρώντας όμως τον παραδοσιακό της χαρακτήρα και ακολουθώντας συγκεκριμένους κανόνες.
Το υπάρχον καθεστώς αδειοδότησης, εξαιτίας του μνημειακού χαρακτήρα των κτιρίων λειτουργεί ως επιπλέον εμπόδιο για νέους επενδυτές και στο πλαίσιο αυτό ζητείται να βγαίνουν οι άδειες γρηγορότερα. Για οποιαδήποτε παρέμβαση «πρέπει να πάμε σε δέκα υπηρεσίες για να βγάλουμε χαρτιά», όπως λέει χαρακτηριστικά ο κ. Γκούμας. «Με αυτήν την κατάσταση και με αυτό το καθεστώς αδειοδότησης δύσκολα θα έρθει να νοικιάσει ένα μαγαζί 18-20 τ.μ. κάποιος όταν μπορεί να πάει στη Βενιζέλου για παράδειγμα και να πάρει ένα μαγαζί 40 τ.μ. και να κάνει καλύτερα τη δουλειά του, ενδεχομένως και στην ίδια τιμή», προσθέτει. Συγκεκριμένα για τις τιμές ενοικίων αναφέρει ότι έχουν πέσει σε όσα είναι για καιρό ξενοίκιαστα, όμως υπάρχουν και περιπτώσεις όπου αυξήθηκαν και μάλιστα υπερδιπλασιάστηκαν, λόγω αυξημένων προσδοκιών μετά την έναρξη του Μετρό.
Πάντως, σημειώνει ότι είναι αντίθετοι στο να μετατραπεί η περιοχή σε «νέα Λαδάδικα» και ζητούν να παραμείνει η ποσόστωση που ισχύει σήμερα και προβλέπει το πόσα καφέ και μπαρ μπορούν να λειτουργούν σε κάθε δρόμο της αγοράς.
«Για κάθε καφέ, επειδή τα μαγαζιά είναι μικρά, θα χρειαστεί να νοικιαστούν παραδιπλανά μαγαζιά για να χρησιμοποιούνται ως αποθήκη. Και άρα ένα καφέ που θα ανοίγει μόνο το απόγευμα θα έχει ενοικιασμένα 4 μαγαζιά. Θα λέμε ότι 5 μαγαζιά είναι νοικιασμένα στην αγορά αλλά όταν το εμπορικό μνημείο που λέγεται Καπάνι χάσει τον εμπορικό του χαρακτήρα θα μείνει μόνο ένα μνημείο. Αν φύγουν οι επιχειρηματίες θα μείνει «κουφάρι». Δεν το θέλουμε αυτό. Θέλουμε να τονώσουμε το εμπορικό κομμάτι. Να υπάρξουν συγκεκριμένα μέτρα μόνο για το Καπάνι», αναφέρει χαρακτηριστικά.
Ο ίδιος σημειώνει ότι στις συναντήσεις που έκαναν με την δημοτική αρχή βρήκαν πρόσφορο έδαφος και ήδη έχουν εξαγγελθεί κάποια μέτρα για την «αναγέννηση» της αγοράς όπως η ενίσχυση ελέγχων για την καταπολέμηση του παραεμπορίου και της παραβατικότητας, η ενίσχυση της καθαριότητας και η κατάργηση τελών κατάληψης κοινόχρηστων χώρων και για το 2026, για τα καταστήματα στην Αγορά Βλάλη. Μεταξύ των μέτρων που είχαν εξαγγελθεί ήταν και η κατάργηση καταβολής δημοτικών τελών για νέους επιχειρηματίες οι οποίοι θα δραστηριοποιηθούν εντός της Αγοράς από 3 έως 5 χρόνια, ανάλογα με τα περιθώρια του δημοτικού ταμείου.
Επίσης, ο κ. Γκούμας αναφέρει ότι γίνεται προσπάθεια για να υπάρξει Κανονιστική για το Καπάνι «κάτι που είναι δύσκολο αλλά όχι ανέφικτο». Ένα από τα ζητήματα που θέτει είναι η κατάληψη κοινόχρηστου χώρου. Μετά την παράδοση του έργου της ανάπλασης αναμένεται να εφαρμοστούν τα όρια που θα τεθούν.
Παράλληλα, γίνονται και ενέργειες για να στολιστεί το Καπάνι για τις γιορτές, έπειτα από αρκετά χρόνια.
Και ο κ. Γκούμας αναφέρεται στα προβλήματα λόγω του έργου της ανάπλασης «που έπρεπε να έχει τελειώσει εδώ και δυο χρόνια».
«Έχει μείνει αυτήν την στιγμή το 40-45% των καταστημάτων της δυναμικής του Καπανιού. Έχει κλείσει το 55%». Η συγκυρία της οικονομικής κατάστασης των νοικοκυριών σε συνδυασμό με τις δυσκολίες που προκλήθηκαν εξαιτίας των έργων είχαν ως αποτέλεσμα να κλείσουν περίπου 20-25 μαγαζιά, σύμφωνα με τον ίδιο.
