Της ΜΑΡΙΑΣ ΚΟΥΖΟΥΦΗ
Η ιστορική ζυθοποιία Φιξ, το βιομηχανικό μνημείο της Θεσσαλονίκης, με τα χαρακτηριστικά τούβλινα κτίρια, ετοιμάζεται να γυρίσει σελίδα έπειτα από πολλά χρόνια παρακμής και υποβάθμισης και να «ξαναζωντανέψει», αυτή τη φορά με νέες χρήσεις.
Εντός του Φιξ θα αναπτυχθεί μια ζωντανή κοινότητα, ένα σύγχρονο συγκρότημα μικτών χρήσεων που θα περιλαμβάνει χώρους πολιτισμού, ευεξίας και φιλοξενίας, κατοικίες, χώρους εστίασης και εμπορικής χρήσης καθώς και εκτεταμένους χώρους πρασίνου, ανοιχτούς το κοινό.
Δημιουργείται «μια νέα Αριστοτέλους» στα δυτικά, όπως ειπώθηκε χαρακτηριστικά, αφού οι ανοιχτοί χώροι του Φιξ, θα είναι σε έκταση όσο είναι η πλατεία Αριστοτέλους.
Μαζί με τα τέσσερα κτίρια του Hub26, του πρώτου μεγάλης κλίμακας βιοκλιματικού επιχειρηματικού πάρκου της Β. Ελλάδας, που βρίσκεται ακριβώς απέναντι και το κτίριο της Παρευξείνιας τράπεζας, στα οποία απασχολούνται σήμερα συνολικά περίπου 2.500 άνθρωποι, ολόκληρη η περιοχή στη δυτική είσοδο της πόλης, που κάποτε άκμαζε ως βιομηχανικό κέντρο, θα πάρει νέα ζωή.
Για το σχεδιασμό της Dimand για την ανάπλαση αυτού το εμβληματικού ακινήτου με σεβασμό στον ιστορικό του χαρακτήρα, ενημερώθηκαν σήμερα εκπρόσωποι των ΜΜΕ στη διάρκεια ξενάγησης που πραγματοποίησε η εταιρία στους χώρους του ΦΙΞ αλλά και του Hub26 και του κτιρίου της Παρευξείνειας, ενόψει και της αυριανής επίσημης παρουσίασης του πρότζεκτ, που θα γίνει σε ειδική εκδήλωση παρουσία της υπουργού Πολιτισμού κ. Λίνας Μενδώνη.
Τι θα γίνει
Το πρώην βιομηχανικό ακίνητο θα μετατραπεί σε έναν σύγχρονο πολυχώρο, που θα διατηρεί ωστόσο στοιχεία από το παρελθόν. Συνδετικό στοιχείο η όψη των κτιρίων θα έχουν το χαρακτηριστικό τούβλο. Η πλατεία μικτών χρήσεων θα λειτουργεί ως δημόσιος αστικός χώρος για τη δυτική Θεσσαλονίκη.
Όπως είπαν οι εθελοντές του Open House Thessaloniki που έκαναν την σημερινή ξενάγηση η ανάπλαση περιλαμβάνει την αποκατάσταση και επανάχρηση τριών διατηρητέων συγκροτημάτων καθώς και την ανέγερση δυο νέων κτιριακών όγκων με υπόγειους χώρους στάθμευσης. Τα σωζόμενα κτίρια του συγκροτήματος, που σήμερα είναι παραδομένα στην σκουριά και τη λήθη θα ξανασυνδεθούν με την πολυετή ιστορία τους. Το master plan φέρει την υπογραφή του διεθνώς διακεκριμένου αρχιτεκτονικού γραφείο Foster + Partners.
Οι νέες αναπτύξεις θα γίνουν στον ελεύθερο χώρο που κάποτε λειτουργούσαν νυχτερινά κέντρα. Ειδικότερα, θα γίνει κτίριο κατοικιών και κτίριο ξενοδοχείου.
Όπως ανακοινώθηκε πρόσφατα στο ιστορικό διατηρητέο μνημείο Σ2 του βιομηχανικού συγκροτήματος της Ζυθοποιίας Φιξ, το οποίο ανήκει στο υπουργείο Πολιτισμού θα αποκτήσει στέγη η Συλλογή Κωστάκη με έργα Ρωσικής Πρωτοπορίας που διαθέτει ο Μητροπολιτικός Οργανισμός Μουσείων Θεσσαλονίκης MOMus καθώς και η Κρατική Ορχήστρα Θεσσαλονίκης.
Σε πρώτο πλάνο το Σ1 και δίπλα το Σ2
Η σχετική υπογραφή σύμβασης δωρεάς μελετών για την αποκατάσταση του μνημείου υπεγράφη τον περασμένο μήνα από την υπουργό Πολιτισμού κυρία Λίνα Μενδώνη και τον πρόεδρο και διευθύνων σύμβουλο της Dimand Δημήτρη Ανδριόπουλο.
Το σύγχρονο μουσείο θα στεγάζει τη μόνιμη έκθεση θα έχει ακόμη εργαστήριο συντήρησης καθώς και μια τεράστια βιβλιοθήκη με πάνω από 40.000 βιβλία και αρχεία. Θα στεγάζονται και διάφορα εργαστήρια και εκπαιδευτικοί χώροι.
Η αρχιτεκτονική μελέτη έχει γίνει από το ελληνικό γραφείο ενώ η Dimand θα προχωρήσει σε δωρεά των μελετών που θα ολοκληρωθούν εντός των επόμενων 18 μηνών με σκοπό να ξεκινήσει κατόπιν η κατασκευή του κτιρίου.
Στο Συγκρότημα 1, ακριβώς δίπλα, σε έκταση 7.100 τ.μ. πρόκειται να αναπτυχθεί ένα μπουτίκ ξενοδοχείο περίπου 34-40 δωματίων με χώρους ευεξίας, σύγχρονες υποδομές σπα και χαμάμ το οποίο στοχεύει να αποτελέσει χώρο χαλάρωσης και αναζωογόνησης. Επίσης θα υπάρχουν στο συγκεκριμένο Συγκρότημα χώροι για εκθέσεις τέχνης αλλά και χώροι που θα στεγάσουν τεχνίτες της περιοχής προκειμένου να έχουν εργαστήρια. Σκεφτόμαστε να τους προσφέρουμε και κατοικία για να μπορούν και να ζουν και να δουλεύουν εδώ, όπως είπε ο κ. Ανδριόπουλος, που ήταν παρών στη ξενάγηση.
Το Σ1
«Έχουμε πάρει προέγκριση άδειας και εντός των επόμενων 60-90 ημερών θα ξεκινήσουμε με τις εκσκαφές και αντιστηρίξεις που αναμένεται να διαρκέσουν περίπου 1 έτος», είπε ο ίδιος.
Όπως τονίστηκε τα διατηρητέα κτίρια θα διατηρήσουν και τον όγκο και το ύψος τους και δε θα υπάρξουν επεκτάσεις πέραν των περιγραμμάτων. Για τα κτίρια έχει γίνει και μελέτη «παθολογίας» που δείχνει σε τι κατάσταση βρίσκονται.
Στο Σ3, το τρίτο διατηρητέο του Φιξ, το περίφημο κτίριο Ζενέτου (κατασκευάστηκε το 1959) έχει μεγάλη αρχιτεκτονική αξία, είναι από τα πιο εμβληματικά ακίνητα της βιομηχανικής εποχής, σύμφωνα με τον κ. Ανδριόπουλο.
Εκεί, σε συνολική επιφάνεια 1.900 τ.μ. προβλέπεται η δημιουργία ενός πολυχώρου γαστρονομίας και εκδηλώσεων, ενός σημείου συνάντηση για κατοίκους και επισκέπτες. Ενδιαφέρον έχει ότι στον νέο σχεδιασμό θα παραμείνουν ενταγμένα τα παλιά μηχανήματα.
Το Σ3 με τα κόκκινα τούβλα
«Σε λίγα χρόνια από σήμερα ο επισκέπτης θα αντικρίζει τα διατηρητέα του Φιξ σαν να έχουν ξεπηδήσει από μια παλιά φωτογραφία», όπως τονίστηκε στη διάρκεια της ξενάγησης. Με τις τούβλινες όψεις, τις καμάρες αλλά και τα χαρακτηριστικά καζάνια που αντικρίζει ο επισκέπτης κατά μήκος της 26ης Οκτωβρίου, διατηρημένα και αναδειγμένα μέσα από σύγχρονη αρχιτεκτονική προσέγγιση.
Οι νέες αναπτύξεις αφορούν δυο βιοκλιματικά κτίρια, ένα κτίριο κατοικιών αριστερά, στο ισόγειο του οποίου θα υπάρχει και εμπορικό κατάστημα και δεξιά θα χτιστεί ξενοδοχείο υψηλών προδιαγραφών. Θα προσφέρουν θέα προς τη θάλασσα, προς τα διατηρητέα του φιξ και προς την 26ης Οκτωβρίου. Η πρόταση των Foster+Partners θα συνάδει με την σύγχρονη βιομηχανική κληρονομία της πόλης μέσα από αισθητική συνέχεια και όχι μέσα από μίμηση.
Το 60% του νέου Φιξ θα είναι ελεύθερος χώρος με φυτεύσεις και υγρό στοιχείο. Περίπου τα 15 στρέμματα θα είναι ελεύθερος χώρος, που είναι περίπου το μέγεθος του κάτω μέρους της πλατείας Αριστοτέλους, όπως είπε ο κ. Ανδριόπουλος.
Αναλυτικότερα στοιχεία για την ανάπλαση αναμένεται να ανακοινωθούν αύριο.
Η ιστορία
Η κατασκευή του συγκροτήματος που βρίσκεται σε προνομιακή θέση, κοντά στο λιμάνι που άφησε ισχυρό αποτύπωμα στην πόλη, δίνοντας εξάλλου και την ονομασία στην ευρύτερη περιοχή, ξεκίνησε τη δεκαετία του 1880. Πρωτοξεκίνησε από την εβραϊκής καταγωγής οικογένεια Μισραχή η οποία προχώρησε στην ανέγερση ενός ισογείου οινοπνευματοποιείου.
Κάποια χρόνια αργότερα στη προσπάθεια συνέβαλαν και οι ισχυρές επιχειρηματικά εβραϊκές οικογένειες Αλλατίνη και Φερνάντεθ, οι οποίες εντάχθηκαν στο ιδιοκτησιακό σχήμα και έτσι η μονάδα μετατράπηκε σε ζυθοποιείο, το οποίο ακολουθούσε τις γερμανικές και βαυαρικές προδιαγραφές, και μετονομάστηκε σε «Ζυθοποιείον Όλυμπος Α.Ε».
Παράλληλα, το 1909 λίγα μέτρα απέναντι, οι αδελφοί Γεωργιάδη ίδρυσαν βιομηχανία πάγου, η οποία τρία χρόνια αργότερα επεκτάθηκε και στον τομέα της ζυθοποιίας με το όνομα «Νάουσα, Βιομηχανία Πάγου, Ψυγείων Γεωργιάδη και Σια». Έτσι, το 1920 οι δύο επιχειρήσεις συγχωνεύτηκαν και δημιούργησαν ένα ολοκληρωμένο βιομηχανικό συγκρότημα την λεγόμενη «Όλυμπος- Νάουσα». Το 1926 με το έντονο επιχειρηματικό ένστικτο που τους χαρακτήριζε, η αθηναϊκή εταιρία "Κάρολος Φιξ Α.Ε." απορρόφησε το συγκρότημα και το ακίνητο απέκτησε έτσι και το όνομα με το οποίο το προσφωνούμε όλοι σήμερα. Η ΦΙΞ προχώρησε σε εκτεταμένη αναβάθμιση των εγκαταστάσεων, χτίζοντας νέο βυνοποιείο, ζυθοποιείο και πολλά βοηθητικά κτήρια, τα οποία συνέβαλαν στην επιχειρηματική ακμή η οποία διήρκεσε πάνω από έξι δεκαετίες, μέχρι και το 1983, όταν και επήλθε η πτώχευση της εταιρίας και η διακοπή της χρηματοδότησης από την Εθνική Τράπεζα. Έτσι το 1994, και αφού για μία δεκαετία τα κτήρια παραμελούνται, υφίστανται βανδαλισμούς ακόμα και παράνομες ενοικιάσεις, το ΦΙΞ κηρύσσεται ιστορικό και διατηρητέο μνημείο από το Υπουργείο Πολιτισμού και σώζεται από τη πλήρη καταστροφή.
Το 2022 μετά από διάφορες αποτυχημένες προσπάθειες αξιοποίησης ο όμιλος Dimand παρουσίασε ολοκληρωμένα και ρεαλιστικά σχέδια ανάπτυξης έχοντας στο επίκεντρο τη διατήρηση της βιομηχανικής κληρονομιάς που κουβαλάει το ακίνητο.
Ο κ. Ανδριόπουλος στη διάρκεια της ξενάγησης
Το Φιξ από την 26ης Οκτωβρίου
