Του Δημήτρη Κετικίδη | Από την έντυπη έκδοση «Τύπος Θεσσαλονίκης»
Η αγάπη για την παράδοση και τη διάδοσή της, είναι μια φλόγα η οποία δεν σβήνει ποτέ. Αντιθέτως μεταλαμπαδεύεται από γενιά σε γενιά. Πώς είναι όμως το να διδάσκεις την παράδοσή σου σε ανθρώπους οι οποίοι ομολογουμένως δεν έχουν καμία σχέση με αυτήν;
Ο «Τύπος Θεσσαλονίκης» επικοινώνησε με τον κ. Μπάμπη Κυρμανίδη, χοροδιδάσκαλο του Πολιτιστικού Ποντιακού Συλλόγου Καλαμαριάς «Οι Μίθριοι» και των ποντιακών συλλόγων Νέων Μουδανίων και Αγίου Αντωνίου Θεσσαλονίκης, ο οποίος συμμετείχε σε ένα project που αφορούσε την εκμάθηση ποντιακών χορών σε φοιτητές στην Ιαπωνία.
«Γεννήθηκα και μεγάλωσα στην Καλαμαριά. Έχω καταγωγή από το Μονοπήγαδο και τον Άγιο Αντώνιο Θεσσαλονίκης. Πήγαινα παντού με τον πατέρα μου ο οποίος είναι χοροδιδάσκαλος, και εδώ και περίπου 15 χρόνια ξεκίνησα να τον βοηθάω σε κάποιους συλλόγους».
Για το πώς ξεκίνησε η επαφή με την Ιαπωνία, από ποιον εκφράστηκε πρώτα και πόσο κράτησε, ο κ. Κυρμανίδης είπε:
«Ένας δημοσιογράφος πήρε τηλέφωνο τον πατέρα μου και του είπε ότι ένας Ιάπωνας ρωτούσε και ήθελε να μάθει για τον Πόντο, και του έδωσαν το τηλέφωνο του πατέρα μου. Το όνομά του είναι Κόσουκε Φουκούντα και έκανε τη διατριβή του στα κείμενα του Καζαντζάκη, ενώ σπούδασε ελληνική λογοτεχνία. Με κάποιον τρόπο γνώρισε τα ποντιακά, ωστόσο η περίοδος τότε ήταν δύσκολη λόγω του κορωνοϊού. Τότε τον πήγαμε στον κλειστό σύλλογο του χωριού να δει πράγματα όπως φορεσιές κλπ.
Αφού άνοιξαν τα πράγματα μετά τον κορωνοϊό, πήγε και αλλού, είδε τα μουσικά όργανα κλπ και το προχώρησε. Τότε σε συζήτηση είπε ότι θέλει να κάνουμε κάτι στην Ιαπωνία.
Πήγαμε πρώτη φορά τον Σεπτέμβριο του 2022 και η χώρα εκεί ακόμη ήταν λίγο πίσω στα μέτρα, ενώ εμείς μπαίναμε σε μια κανονικότητα. Εμείς πήγαμε ως προσκεκλημένοι με business visa για να το κάνουμε αυτό.
Τότε κάναμε κάτι πολύ μικρό, πήγαμε τρία άτομα από Ελλάδα και κάναμε δύο διαφορετικές μέρες την ίδια ημερίδα. Τη δεύτερη μέρα κάναμε μια ολοήμερη πρόβα, διότι υπήρχε μια ομάδα χορευτών που τους αρέσουν οι ελληνικοί παραδοσιακοί χοροί. Δεν έχουν κάποια σχέση με τον Πόντο. Είναι πολύ καλοί χορευτές, έχουν πειθαρχία και σεβασμό, εγώ αυτό το πράγμα το συνάντησα πρώτη φορά».
«Τότε κάναμε μια συζήτηση και είπαμε ότι όταν τελειώσουν τα μέτρα θα κάνουμε κάτι πιο μεγάλο στο Κιότο. Από το 2022 μέχρι το 2024 που έγινε το μεγάλο event στην ουσία το στήναμε» συμπλήρωσε.
Πόσο εύκολο ήταν όμως να στηθεί ένα τέτοιο project σε μια χώρα που βρίσκεται τόσο μακριά από την Ελλάδα, με μεγάλη διαφορά ώρας;
«Ήταν πολύ δύσκολο να στηθεί, κάναμε αμέτρητες κλήσεις, είχαμε διαφορά ώρας, εν τέλει όμως μπορέσαμε και το κάναμε, καταφέραμε να ταξιδέψουμε τον Νοέμβριο του 2024. Στο Τόκιο σε γυναικείο πανεπιστήμιο κάναμε ημερήσια ημερίδα με τίτλο αφιέρωμα στον Ποντιακό ελληνισμό και παρουσιάσαμε όργανα του Πόντου.
Αφήσαμε εκεί μια ποντιακή λύρα δωρισμένη από τον Γιώργο Σασκαλίδη, και ένα ποντιακό νταούλι από τον Κώστα Ψαθά. Συνδεθήκαμε διαδικτυακά με τον καθηγητή Ιστορίας κ. Θεοδόση Κυριακίδη ο οποίος μίλησε για την ιστορία του Πόντου, συμμετείχε ο Κώστας Καρακασίδης έκανε μια εισαγωγή στη γλώσσα ενώ έδειξε και το site που έφτιαξε pontianlyrics.gr ενώ η Σοφία Ιακωβίδου μίλησε για την ποντιακή ποίηση».
Ο ίδιος δήλωσε… σοκαρισμένος με άλλα λόγια με το ενδιαφέρον που έδειξαν οι Ιάπωνες φοιτητές για την ποντιακή παράδοση.
«Στην Ιαπωνία υπάρχει σαφέστατα ενδιαφέρον. Βλέπεις Ιάπωνες που δεν έχουν καμία σχέση με την ομογένεια να θαυμάζουν τον πολιτισμό μας και να χορεύουν τους χορούς μας, κάτι το οποίο είναι τρελό.
Ένας Ιάπωνας για παράδειγμα, παίζει χρόνια ποντιακή λύρα όντας αυτοδίδακτος. Πιστεύω ότι υπάρχει, και εμείς οι άνθρωποι του χώρου είμαστε ο συνδετικός κρίκος» είπε.
Η εμπειρία που βίωσε όπως είπε ήταν μοναδική. «Εντυπωσιάστηκα, έμεινα άφωνος και για αυτό το οποίο έζησα αλλά και για τον τρόπο με τον οποίο αυτοί συμμετείχαν» είπε χαρακτηριστικά.
«Μου έχει τύχει ξανά άλλη μια φορά στο Βέλγιο που έκανα ένα σεμινάριο, τότε έζησα κάτι ανάλογο. Στην Ιαπωνία όμως που δεν έχει καν την ευρωπαϊκή κουλτούρα και δεν είναι κοντά στην Ελλάδα, μου φαινόταν τρομερό. Έψαχναν από μόνοι τους για τα ποντιακά, τους χορούς, και όταν το σκέφτεσαι αυτό λες “τι κάνουν”. Δεν περιγράφεται το συναίσθημα να τους διδάσκω π.χ. τον πυρρίχιο χορό.
Η εμπειρία είναι μοναδική. Δεν ξέρω αν έχει πάει κάποιος μεγαλύτερος από εμένα, αν έχει πάει πιστεύω θα το έχει νιώσει και αυτός. Αυτό που ένιωσα, ήταν πραγματικά απερίγραπτο. Εντυπωσιάστηκα, έμεινα άφωνος και για αυτό το οποίο έζησα αλλά και για τον τρόπο με τον οποίο αυτοί συμμετείχαν».
Από αριστερά προς τα δεξιά: Ο χοροδιδάσκαλος Παναγιώτης Κυρμανίδης, Ιάπωνας φοιτητής, ο χοροδιδάσκαλος Μπάμπης Κυρμανίδης, ο Σωκράτης Μουρατίδης / Facebook
Για το αν βρήκε κάτι κοινό στην κουλτούρα των Ποντίων με τους Ιάπωνες ανέφερε:
«Έχω εντυπωσιαστεί με την καθημερινότητα, με τον τρόπο με τον οποίο ζούνε επειδή ζουν διαφορετικά από εμάς.
Για το κοινό με τους Πόντιους, είδα το κομμάτι της φιλοξενίας. Εμάς τους Πόντιους μας χαρακτηρίζει η φιλοξενία και ένιωσα κάτι αντίστοιχο, με τον δικό τους τρόπο φυσικά».
Τέλος ο κ. Κυρμανίδης μίλησε και για την «έκρηξη» την οποία παρουσιάζουν τα ποντιακά πανηγύρια τα τελευταία χρόνια, για το κατά πόσο έχουν επηρεάσει τα social media σε αυτό, αλλά και για το αν ελλοχεύει ο κίνδυνος να γίνει όλο αυτό μια «μόδα».
«Υπάρχει μια τάση, μια στροφή στα παραδοσιακά συμπεριλαμβανομένων και των ποντιακών πανηγυριών. Μπορεί να είναι μια τάση, ωστόσο αυτό θα το κρίνει το αποτέλεσμα.
Αν δηλαδή φανεί ότι μετά από κάποια χρόνια αυτό ξεφούσκωσε, θα φανεί ότι ήταν μια φούσκα.
Προς το παρόν είναι νωρίς για να πούμε κάτι τέτοιο. Εμείς οι άνθρωποι του οργανωμένου χώρου είμαστε οι στυλοβάτες, και εμείς θα βάλουμε τα καλούπια για το πώς μπορούν να κινηθούν τα πανηγύρια, να βάλουμε δηλαδή τα όρια, να πούμε “αυτά είναι τα πανηγύρια μας” και να μπουν κόκκινες γραμμές. Καλός είναι και ο ενθουσιασμός, ωστόσο χίλιες φορές να κάνεις κάτι στο 80% για 40 χρόνια παρά να το κάνεις στο 100 – 110% για 5 χρόνια. Εγώ πήγα σε πανηγύρια και εντός και εκτός πόλης, και είδα χιλιάδες άτομα, είδα αριθμό ρεκόρ».
Κεντρική φωτογραφία: ertnews.gr
