*Της Λεμονιάς Βασβάνη | Από την έντυπη έκδοση "Τύπος Θεσσαλονίκης"
Οι νέες προκλήσεις για τα θέματα φύλου και σεξουαλικότητας θα βρεθούν στο επίκεντρο του 1ου Διεθνούς Συνεδρίου Ψυχοθεραπείας Gestalt στην Ελλάδα με θέμα: «Φύλο & Σεξουαλικότητα σήμερα. Η Ψυχοθεραπεία Gestalt σε διεπιστημονικό διάλογο» που θα γίνει από τις 13 έως τις 15 Μαρτίου 2026, στους χώρους του ΚΕΔΕΑ του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.
Εκεί η Ελληνική Εταιρεία Ψυχοθεραπείας Gestalt (ΕΕΨG-HAGT) θα υποδεχθεί επιστήμονες και επαγγελματίες του χώρου της ψυχικής υγείας από την Ελλάδα και το εξωτερικό, ανοίγοντας έναν ζωντανό και σύγχρονο διάλογο.
«Παρατηρούμε μία βαθιά συντηρητική στροφή και ένα συνολικό κοινωνικοπολιτικό πισωγύρισμα με όλη την αντι-woke κουβέντα που απειλεί κεκτημένα δεκαετιών. Αυτός ο τρόπος σκέψης χρησιμοποιεί πια και νέα μέσα όπως τα ΜΚΔ, το AI για να παρενοχλεί, να ασκεί ρητορική μίσους και να διαδίδει ψευδείς ειδήσεις και γεγονότα, τα λεγόμενα deepfakes. Η δική μας υποχρέωση ως ψυχοθεραπευτικής και ευρύτερης επιστημονικής κοινότητας είναι η αντίσταση σε αυτό τον κακοποιητικό νεοσυντηρητισμό που έχει πολλά θύματα καθημερινά. Ο σεξισμός, η έμφυλη βία, οι διακρίσεις δεν μπορούν να κανονικοποιούνται (…). Θεωρήσαμε ευθύνη μας να καλέσουμε ανθρώπους από το πεδίο, από τον ακαδημαϊκό χώρο, ανθρώπους που ξέρουν για να ενημερώσουν, να ευαισθητοποιήσουν, να εξηγήσουν όλη αυτή τη βία και να αποδομήσουν κάποια από τα σημαντικά αίτιά της στον πυρήνα τους», ανέφερε στο «ΤyposThes» ο Πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Ψυχοθεραπείας Gestalt κ. Χρήστος Καραπιπέρης. Και συμπλήρωσε πως «Θέλουμε αυτό το συνέδριο να είναι ένα βότσαλο στη λίμνη. Η γνώση και η πληροφόρηση δεν μπορούν να παραμένουν σε κλειστά δωμάτια».
-Ποιες οι νέες προκλήσεις για θέματα φύλου και σεξουαλικότητας; Πώς βοηθά η επιστήμη;
-Νομίζω πως δυστυχώς οι νέες προκλήσεις στις οποίες αναφέρεστε είναι η επιστροφή στην εκ νέου αντιμετώπιση πολλών παλαιών. Παρατηρούμε μία βαθιά συντηρητική στροφή και ένα συνολικό κοινωνικοπολιτικό πισωγύρισμα με όλη την αντι-woke κουβέντα που απειλεί κεκτημένα δεκαετιών. Αυτός ο τρόπος σκέψης χρησιμοποιεί πια και νέα μέσα όπως τα ΜΚΔ, το AI για να παρενοχλεί, να ασκεί ρητορική μίσους και να διαδίδει ψευδείς ειδήσεις και γεγονότα, τα λεγόμενα deepfakes. Η δική μας υποχρέωση ως ψυχοθεραπευτικής και ευρύτερης επιστημονικής κοινότητας είναι η αντίσταση σε αυτό τον κακοποιητικό νεοσυντηρητισμό που έχει πολλά θύματα καθημερινά. Ο σεξισμός, η έμφυλη βία, οι διακρίσεις δεν μπορούν να κανονικοποιούνται.
Η επιστήμη πιο συγκεκριμένα βοηθά στην αποδόμηση των στερεοτύπων αποδεικνύοντας ότι το φύλο και η σεξουαλικότητα είναι σύνθετα και δυναμικά φαινόμενα που επηρεάζονται από βιολογικούς, κοινωνικούς και ψυχολογικούς παράγοντες. Η βιολογία μας αποδεικνύει πχ ότι το βιολογικό φύλο δεν είναι απόλυτα δυαδικό και ότι οι ορμόνες και ο εγκέφαλος εμφανίζουν φάσμα διαφοροποιήσεων. Η ψυχολογία, η ψυχιατρική και φυσικά οι ανθρωπιστικές προσεγγίσεις της ψυχοθεραπείας στρέφονται στην επιβεβαιωτική προσέγγιση. Πλήθος ερευνών έρχονται να αλλάξουν τα δεδομένα που γνωρίζαμε έως τώρα, να στηρίξουν την εμπειρία των ατόμων που φτάνουν στα γραφεία μας και να τα βοηθήσουν να απελευθερωθούν από ιδέες, προκαταλήψεις και νόρμες που μπορεί να ήταν πιεστικές ή/και παθολογικές.
-Ποια τα πλεονεκτήματα της ψυχοθεραπείας Gestalt; Πώς βοηθά;
-Η ψυχοθεραπεία Gestalt είναι στην ουσία της μια φιλοσοφία ζωής, όχι ένα σύνολο τεχνικών. Αυτό ακριβώς εκτιμώ πως είναι το πλεονέκτημά της. Η ματιά της δεν βλέπει το άτομο ως ένα αποκομμένο πλάσμα, αλλά ως μέρος του πεδίου από το οποίο επηρεάζεται και επηρεάζει. Αυτό την κάνει μια ψυχοθεραπευτική μέθοδο βαθιά πολιτική, ενώ είναι ταυτόχρονα τόσο σχεσιακή. Σκοπός είναι η αναγνώριση τόσο των εσωτερικών διαδικασιών του ατόμου όσο και του τρόπου με τον οποίο σχετίζεται με τους άλλους, με το περιβάλλον, ώστε να αναλάβει την ευθύνη της ύπαρξής του. Ταυτόχρονα η Gestalt βλέπει το σύμπτωμα με σεβασμό και το αναγνωρίζει ως δημιουργική προσαρμογή του ατόμου σε αυτό το διαρκώς μεταβαλλόμενο πεδίο και όχι αναγκαστικά ως ένα πρόβλημα προς επίλυση. Αυτή η οπτική είναι που οδηγεί στη βαθύτερη επίγνωση και επιτρέπει τελικά την εξέλιξη.
-Πόσο ευαισθητοποιημένη είναι η κοινωνία σήμερα; Τι μπορεί να γίνει με θέματα επιθετικότητας και βίας που βγαίνουν στο φως της δημοσιότητας ή και για όσα παραμένουν στο σκοτάδι;
-Η κοινωνία φοβάμαι ότι βρίσκεται σε σοκ μετά από απανωτές κρίσεις κάθε είδους. Οι ρυθμοί στους οποίους ζούμε είναι απάνθρωποι, η ταχύτητα με την οποία λαμβάνουμε ερεθίσματα ασύλληπτη και η αξιολόγηση των πηγών πληροφόρησης οριακά αδύνατη. Αυτό κάνει τα άτομα είτε να κλείνονται και να απομονώνονται, είτε να γίνονται επιθετικά. Σε αυτό το σημείο οφείλω να σας πω πως για να είμαι ειλικρινής, το θέμα του συνεδρίου δεν το επιλέξαμε εμείς. Αυτό μας επέλεξε καθώς παρατηρούσαμε αυτά ακριβώς τα φαινόμενα στα οποία αναφέρεστε. Και θεωρήσαμε ευθύνη μας να καλέσουμε ανθρώπους από το πεδίο, από τον ακαδημαϊκό χώρο, ανθρώπους που ξέρουν για να ενημερώσουν, να ευαισθητοποιήσουν, να εξηγήσουν όλη αυτή τη βία και να αποδομήσουν κάποια από τα σημαντικά αίτιά της στον πυρήνα τους. Δεν μπορούμε να έχουμε την ψευδαίσθηση ότι μία τέτοια κίνηση από μόνη της θα αλλάξει την κατάσταση, ωστόσο η δημιουργία ομόκεντρων κύκλων πληροφόρησης και ευαισθητοποίησης θεωρώ πως κινείται προς αυτή την κατεύθυνση. Θέλουμε αυτό το συνέδριο να είναι ένα βότσαλο στη λίμνη. Η γνώση και η πληροφόρηση δεν μπορούν να παραμένουν σε κλειστά δωμάτια.
-Τι ξεχωρίζει στο συνέδριο που θα γίνει στη Θεσσαλονίκη;
-Αρχικά είναι ένα διεθνές συνέδριο το οποίο θα πραγματοποιηθεί υβριδικά. Μπορούν να το παρακολουθήσουν όσα άτομα παρευρεθούν στο ΚΕΔΕΑ, αλλά και όποι@ θέλει από οποιοδήποτε μέρος της γης, αρκεί να μιλάει ελληνικά ή αγγλικά, αφού θα υπάρχει ταυτόχρονη μετάφραση. Σε αυτό θα μιλήσουν άτομα από διαφορετικές χώρες, με μεγάλη εμπειρία στον τομέα, από το χώρο της ψυχοθεραπείας, του ακτιβισμού και της κοινωνίας, από τον ακαδημαϊκό χώρο. Για εμάς στην Ελληνική Εταιρία Ψυχοθεραπείας Gestalt είναι τιμητικό και συγκινητικό το ότι γίνεται υπό την αιγίδα και τη στήριξη του European Association for Gestalt Therapy (EAGT), του International Association for the Advancement of Gestalt Therapy (IAAGT), της Επιτροπής Ισότητας των Φύλων και Καταπολέμησης των Διακρίσεων του ΑΠΘ, των Τμημάτων Ψυχολογίας, Βιολογίας και του Εργαστηρίου Φυσικής Ιατρικής και Ψηφιακής Καινοτομίας του ΑΠΘ, καθώς και του Δήμου Θεσσαλονίκης, νιώθουμε ότι όλη η πόλη μας έχει αγκαλιάσει. Στη διάρκεια του συνεδρίου όποι@ έρθει να το παρακολουθήσει θα έχει την ευκαιρία να ακούσει συζητήσεις σε στρογγυλά τραπέζια, να παρακολουθήσει παρουσιάσεις και να λάβει μέρος σε βιωματικού τύπου εργαστήρια. Επίσης, και αυτό είναι μία καινοτομία, θα υπάρχουν παράλληλες δράσεις, οι οποίες έχουν ήδη ξεκινήσει και θα συνεχιστούν και μετά το πέρας των εργασιών για όσα άτομα δεν θα μπορούν να το παρακολουθήσουν από κοντά.
-Πόσο θα ενισχύσουν οι «Δράσεις στην πόλη» την απήχηση του συνεδρίου;
-Ελπίζουμε να την ενισχύσουν, ωστόσο δεν ήταν αυτή η πρώτη μας στόχευση, να ενισχυθεί αυτό καθαυτό το συνέδριο. Για εμάς οι παράλληλες δράσεις είναι ένας τρόπος να ανταποδώσουμε στην πόλη μέρος της φιλοξενίας που τόσο απλόχερα μας προσέφεραν οι φορείς της. Θελήσαμε να μπορούν οι κάτοικοι της Θεσσαλονίκης να έχουν μία επιπλέον ευκαιρία να σκεφτούν, να προβληματιστούν, να λάβουν μέρος στην ευρύτερη συζήτηση για τα θέματα με τα οποία θα ασχοληθούμε στο τριήμερο του συνεδρίου, ακόμα και αν δεν είχαν τη δυνατότητα να βρεθούν στο ΚΕΔΕΑ τις συγκεκριμένες ημέρες. Και επειδή, ας μην κρυβόμαστε, η τέχνη έχει πάντα έναν πιο ευθύβολο λόγο, δεν θα μπορούσαμε να βρούμε καλύτερο μέσο έκφρασης από αυτήν.
Χρήσιμα
Για το πλήρες επιστημονικό πρόγραμμα του συνεδρίου, αναλυτικές πληροφορίες και εγγραφές: www.gestaltconferences.gr/gestalt2026/.
