Του Δημήτρη Κετικίδη | Από την έντυπη έκδοση «Τύπος Θεσσαλονίκης»
Τον κώδωνα του κινδύνου έκρουσε για την ατμοσφαιρική ρύπανση (και) στην Καλαμαριά, η ετήσια έκθεση της IqAir για την Ευρώπη, τοποθετώντας τη συγκεκριμένη περιοχή αρκετά ψηλά στη λίστα όσον αφορά τις περιοχές της Θεσσαλονίκης, με τον δήμο Καλαμαριάς σε πρόσφατη ανακοίνωσή του να κάνει λόγο για «ένα πρόβλημα που δεν μπορεί πλέον να αγνοηθεί».
Ο «Τύπος Θεσσαλονίκης» επικοινώνησε με την κ. Δάφνη Παρλιάρη, καθηγήτρια Φυσικής και Περιβάλλοντος του ΑΠΘ, η οποία μεταξύ άλλων ανέφερε πως «με το Flyover, από τότε που άρχισαν οι βαριές εργασίες, ο σταθμός του υπουργείου Περιβάλλοντος στην Καλαμαριά έκανε πολλά πικ στη ρύπανση».
Σχετικά με το πόσο ανησυχητικά είναι τα ευρήματα για την Καλαμαριά, η κ. Παρλιάρη είπε:
«Αρχικά θα ήθελα να συστήσω ψυχραιμία. Δε χρειάζεται πανικός, θέλει ψυχραιμία και μελέτη του φαινομένου. Η Θεσσαλονίκη σαν Μητροπολιτική Περιοχή είναι μια πόλη που είναι συμπυκνωμένη οπότε είναι λογικό τα προβλήματα να μην περιορίζονται γεωγραφικά. Με το Flyover από τότε που άρχισαν οι βαριές εργασίες, ο σταθμός του υπουργείου περιβάλλοντος στην Καλαμαριά έκανε πολλά πικ στη ρύπανση. Ξέρουμε ότι τα προβλήματα είναι για όλη την πόλη και είναι λάθος να πιστεύουμε ότι υπάρχουν περιοχές που είναι πιο καθαρές. Μπορεί να υπάρχουν αλλά δεν είναι τόσο μεγάλη η διαφορά τους. Τα δυτικά φυσικά λόγω των εργοστασίων είναι πιο επιβαρυμένα, χωρίς να σημαίνει ότι όσοι ζουν στα ανατολικά δεν έχουν τέτοια προβλήματα. Η αυξημένη κίνηση λόγω του Flyover έφερε περισσότερη ρύπανση».
Όσον αφορά τις παρεμβάσεις, η κ. Παρλιάρη τόνισε με άλλα λόγια πως αυτές δεν μπορούν να γίνουν από έναν και μόνο δήμο, καθώς δεν θα έχουν αντίκτυπο.
«Χρειάζονται παρεμβάσεις που να λαμβάνουν υπόψιν το σύνολο του προβλήματος. Μια παρέμβαση από έναν δήμο, είναι υπερβολικά τοπική χωρίς αντίκτυπο. Η ρύπανση δεν γνωρίζει από σύνορα, γι' αυτό βάσει νόμου τα σχέδια δράσης καταρτίζονται από τις περιφέρειες, επειδή πρέπει να λαμβάνεται υπόψιν η ευρύτερη περιοχή. Οι παρεμβάσεις πρέπει να είναι ένα καλό σχέδιο δράσης για την ποιότητα του αέρα, κάτι το οποίο δεν υπάρχει για τη Θεσσαλονίκη. Βραχυχρόνιες παρεμβάσεις δεν μπορούν να αντιμετωπίσουν προβλήματα που είναι τόσο περίπλοκα» τόνισε.
Μιλώντας για το ποιο είναι το πρώτο μέτρο που πρέπει να πάρει η περιφέρεια, η κ. Παρλιάρη ανέφερε:
«Στο εργαστήριο φυσικής της ατμόσφαιρας του ΑΠΘ, ήμασταν συντονιστές σε ένα ευρωπαϊκό έργο το οποίο είχε σαν στόχο να αναθεωρήσει τα σχέδια δράσης για την ποιότητα του αέρα μεταξύ άλλων και στη Θεσσαλονίκη. Κάναμε ένα update στο σχέδιο δράσης και κάναμε αυτό που έπρεπε να είχε γίνει για να είναι το αρχικό σχέδιο αποτελεσματικό.
Αναλύσαμε το πρόβλημα της πόλης, αναλύσαμε τις επιπτώσεις στην υγεία και σκεφτήκαμε βάσει αυτών των προβλημάτων κάποια μέτρα που θα έδιναν λύση, τα οποία τα αξιολογήσαμε. Καταλήξαμε και στα πιο σημαντικά χαρακτηριστικά του ατμοσφαιρικού προβλήματος και στα μέτρα μετριασμού που είναι τα πιο αποτελεσματικά για την πόλη. Το πρόβλημα της ρύπανσης προέρχεται κυρίως απο τα PM10 κάτι το οποίο το ξέραμε.
Είδαμε πώς επηρεάζεται η θνησιμότητα των κατοίκων, που επηρεάζεται πολύ ειδικά όταν συνδυάζεται με υψηλές θερμοκρασίες κατά τον καύσωνα.
Ένα από τα μέτρα που αξιολογήσαμε είναι η κεντρική θέρμανση της Θεσσαλονίκης τους χειμερινούς μήνες, η καύση βιομάζας δηλαδή. Θα πρέπει να αντικατασταθούν οι τεχνολογίες κεντρικής θέρμανσης στην πόλη με τεχνολογίες που είναι πιο φιλικές προς το περιβάλλον. Αυτό θα έπρεπε να γίνει άμεσα. Η αντικατάσταση βέβαια είναι δύσκολη και θα πάρει χρόνο, και γι' αυτό μπορούμε να πάρουμε άλλα μέτρα όπως να μειωθούν οι εκπομπές από τα οχήματα είτε με καλύτερα ΜΜΜ είτε με δακτύλιο στο κέντρο, είτε με απαγόρευση ΙΧ στο κέντρο».
Η κ. Παρλιάρη μίλησε και για το πώς μπορεί να υπάρξει ένα μακροχρόνιο όφελος μέσα από τις παρεμβάσεις, τονίζοντας ότι «τη βελτίωση στην καθημερινή ζωή θα τη δεις σταδιακά».
«Αν θέλεις ένα μακροχρόνιο όφελος πρέπει να δαπανήσεις χρόνο να μελετήσεις το πρόβλημα. Να βάλεις κάτω τους ανθρώπους να μελετήσουν, και όχι μόνο να χαρτογραφήσουν τη ρύπανση, αλλά και τις επιπτώσεις στην υγεία. Πρέπει να δεις τι μέτρα μπορούν να παρθούν και να τα αξιολογήσεις. Θα πρέπει να έχεις προβλέψει να τα επαναξιολογείς συνεχώς και να τα τσεκάρεις, και να έχεις στόχους που να είναι για το τώρα για το αύριο και για 50 χρόνια μετά. Χρειάζεται όμως χρόνος, χρήμα και βούληση για να γίνει αυτό. Τη βελτίωση στην καθημερινή ζωή θα τη δεις σταδιακά».
Η κ. Παρλιάρη μίλησε και για το πόσο επηρεάζουν περιστατικά όπως η πρόσφατη φωτιά σε εταιρεία με ανακυκλώσιμα υλικά, λέγοντας πως «είναι δύσκολο να προστατευθούν οι πολίτες, επειδή κάποια στιγμή θα εκτεθείς στον κίνδυνο».
«Επιβαρύνει πάρα πολύ ένα τέτοιο περιστατικό, γιατί η Θεσσαλονίκη είναι ήδη επιβαρυμένη. Αν στο ήδη υπάρχον πρόβλημα προσθέσεις άλλο ένα, γίνεται ακόμη χειρότερο. Σε τέτοιο βαθμό, είναι και δύσκολο να προστατευθούν οι πολίτες, επειδή κάποια στιγμή θα εκτεθείς στον κίνδυνο.
Όσοι μένουν κοντά σε εκείνη την περιοχή, γι' αυτούς είναι πολύ επικίνδυνο. Τα πολύ μικρά παιδιά και οι πολύ μεγάλοι θα πρέπει να είναι πιο προσεκτικοί» είπε.
Η ανακοίνωση του δήμου Καλαμαριάς
«Ιδιαίτερα ανησυχητικά είναι τα πρόσφατα στοιχεία για την ατμοσφαιρική ρύπανση στη Θεσσαλονίκη, με την Καλαμαριά, σύμφωνα με την ετήσια έκθεση της IqAir για την Ευρώπη, να συγκαταλέγεται στις πιο επιβαρυμένες περιοχές της πόλης, επιβεβαιώνοντας ένα πρόβλημα που δεν μπορεί πλέον να αγνοηθεί.
Μάλιστα, χαρακτηριστικό της κατάστασης είναι ότι πριν από έναν χρόνο ακριβώς η Καλαμαριά είχε κατακτήσει μια θλιβερή πρωτιά στις συγκεντρώσεις όζοντος στην αντίστοιχη μέτρηση, γεγονός που καταδεικνύει ότι όχι μόνο δεν υπάρχει βελτίωση, αλλά η πίεση στο αστικό περιβάλλον εντείνεται.
Τα δεδομένα αυτά αναδεικνύουν με σαφήνεια ότι η μόνη ουσιαστική διέξοδος για τη Θεσσαλονίκη και τους κατοίκους της, είναι η υλοποίηση μεγάλων παρεμβάσεων πρασίνου, που θα λειτουργήσουν ως «ανάσες» για την πόλη και θα συμβάλλουν καθοριστικά στη βελτίωση της ποιότητας ζωής των πολιτών.
Στο πλαίσιο αυτό, η προστασία από την υπερδόμηση και η σύγχρονη και πράσινη αναβάθμιση της παραλιακής ζώνης και της Μαρίνας Αρετσούς αποκτά ιδιαίτερη σημασία, ως κρίσιμος φυσικός χώρος που μπορεί να λειτουργήσει ως περιβαλλοντικό ανάχωμα και σημείο ισορροπίας για την ευρύτερη περιοχή.
Παράλληλα, καθίσταται επιτακτική η ανάγκη αξιοποίησης του πρώην στρατοπέδου Κόδρα ως μεγάλου μητροπολιτικού πάρκου. Η δημιουργία ενός εκτεταμένου πνεύμονα πρασίνου στην καρδιά της Καλαμαριάς δεν αποτελεί απλώς αναπτυξιακή επιλογή, αλλά αναγκαιότητα για τη δημόσια υγεία και το μέλλον της πόλης και ολόκληρης της Θεσσαλονίκης» ανέφερε ο δήμος σε πρόσφατη ανακοίνωση.
