*Της Λεμονιάς Βασβάνη | Από την έντυπη έκδοση "Τύπος Θεσσαλονίκης"
Την επόμενη μέρα για τον Ιστορικό Κήπο Δελασάλ σχεδιάζουν φορείς και πολίτες. Ένας πνεύμονας πρασίνου για την Θεσσαλονίκη που έχει αρχιτεκτονικές επιρροές οθωμανικές και κεντροευρωπαϊκές, αλλά και αρχαιολογικό ενδιαφέρον, αποκτά νέα δυναμική.
Χθες το απόγευμα στο Δημοτικό Κατάστημα Πεύκων (αίθουσα Δ.Σ), εγκαινιάστηκε ο κύκλος συμμετοχικών δράσεων με επίκεντρο τον συγκεκριμένο κήπο και το μέλλον του, με έμφαση στην τοπική κοινότητα των Πεύκων και ανοικτή δυνατότητα συμμετοχής.
«Πρόκειται για μια ολιστική προσέγγιση για την ανάδειξη και την προστασία του χώρου που είναι μοναδικός στο είδος του για τη Βόρεια Ελλάδα και τη Θεσσαλονίκη. Σκεφτείτε ότι αντίστοιχους κήπους θα συναντήσει κανείς στην Κέρκυρα, στην Ιταλία ή σε ανάκτορα της Αγγλίας. Είναι ένα ξεχωριστό σημείο που έχει πολιτισμική και οικολογική αξία», ανέφερε σε τηλεφωνική μας συνομιλία ο Περικλής Λ. Χατζηνάκος, Διευθυντής στη Μαμαγαία, κληθείς να μιλήσει για το έργο που υλοποιούν μαζί με το Δήμο Νεάπολης–Συκεών και το Υπουργείο Πολιτισμού μέσω της Εφορείας Αρχαιοτήτων Περιφέρειας Θεσσαλονίκης.
Όπως εξήγησε: «Προσπαθούμε να ευαισθητοποιήσουμε την τοπική, και όχι μόνο κοινότητα, για το ιστορικό, το πολιτισμικό και το φυσικό τοπίο. Προβλέψαμε με την ολοκλήρωση του έργου να γίνουν μελέτες για τον κήπο. Οι συμμετοχικές δράσεις θα τροφοδοτήσουν με δεδομένα και πορίσματα αυτές τις μελέτες. Θα συλλέξουμε προτάσεις που θα βελτίωναν το σημείο έχοντας φυσικά υπόψιν ότι η περιοχή διέπεται από συγκεκριμένα καθεστώτα, καθώς αποτελεί δασική έκταση, αλλά και αρχαιολογικό χώρο.
Το έργο έρχεται ως συνέχεια στις καλές προσπάθειες του δήμου και των εμπλεκόμενων φορέων. Στόχος είναι να ενισχύσει ό,τι έχει γίνει μέχρι σήμερα, με την ελπίδα ότι και το κράτος θα νοιαστεί. Μπορεί να μιλάμε για μια δημοτική έκταση, όμως ένας δήμος δεν μπορεί να αναλάβει ένα τόσο μεγάλο έργο».
«Ένα πολυδύναμο ανοιχτό μουσείο πολιτισμού και φύσης»
Κληθείς να σχολιάσει ποια είναι η σημερινή εικόνα του κήπου ο κ. Χατζηνάκος είπε πως ως πολίτης βλέπει την συνηθισμένη εικόνα που υπάρχει σε χώρους πρασίνου: «Δεν υπάρχει η φροντίδα που απαιτείται. Βέβαια η τοπική κοινότητα σέβεται το χώρο και δεν πετά σκουπίδια. Όμως χρειάζεται να αποκατασταθεί και το πολιτιστικό τοπίο πχ οι κρήνες, το σιντριβάνι, το πυργόσπιτο του 17ου αιώνα. Παρεμβάσεις πρέπει να γίνουν και στο φυσικό τοπίο ώστε το οικοσύστημα να έχει βιωσιμότητα. Κυρίως μιλάμε για εξυγίανση ή αφαίρεση ειδών, γιατί η βλάστηση είναι σε άγρια κατάσταση σε αρκετά σημεία.
Θα ήθελα να σταθώ εδώ σε ένα εύρημα από περιβαλλοντική έρευνα που κάναμε το περασμένο καλοκαίρι η οποία διαπίστωσε ότι μέσα στο Δελασάλ είχε 10 -11 βαθμούς λιγότερο από όλη η γειτονιά τον Ιούλιο. Αυτό δεν είναι αμελητέο. Μπορεί να επωφεληθεί η γύρω περιοχή. Σήμερα αν μπει κανείς στον κήπο αντιλαμβάνεται πως δεν είμαι απλώς χώρος πρασίνου. Διαθέτει μοναδικά είδη και σε συνδυασμό με την υπόλοιπη φύση αποτελεί ένα ιδιαίτερο δασικό οικοσύστημα. Δεν είναι μόνο τα δέντρα, είναι και οι θάμνοι, το υπέδαφος. Είναι κάτι το πολύ ζωντανό.
Στο σύνολό τους τα φυσικά και πολιτιστικά ευρήματα, είναι πολύ σημαντικά για την περιοχή και για τη Θεσσαλονίκη. Τεκμηριώνονται ιστορικά πράγματα σε ένα χώρο που αποτελεί παράλληλα και ένα δάσος. Αυτό είναι κάτι το μοναδικό!
Αν προχωρήσει η υπόθεση του Δελασάλ, μπορούμε να μιλήσουμε για ένα πολυδύναμο ανοιχτό μουσείο πολιτισμού και φύσης.
Ελπίζουμε να έχουμε καλά αποτελέσματα για να προχωρήσει η υπόθεση και να αναδειχθεί ο χώρος».
Στη χθεσινή συνάντηση στο Δημοτικό Κατάστημα Πεύκων έγινε σύντομη παρουσίαση των στόχων του έργου από την Αντιδήμαρχο Δημοτικής Ενότητας Πεύκων / Πρασίνου και Περιβάλλοντος, Παρασκευή Γενίτσαρη και στη συνέχεια παρουσιάστηκαν οι δράσεις που έχουν ήδη υλοποιηθεί. Ακολούθησε το πρώτο μέρος του εργαστηρίου οραματικής χαρτογράφησης, όπου οι συμμετέχοντες και οι συμμετέχουσες αντάλλαξαν ιδέες, τις κατέγραψαν και α τις παρουσίασαν.
Η δεύτερη συνάντηση, στις 3 Ιουνίου στο Άλσος Δελασάλ, περιλαμβάνει βιωματική περιήγηση στον χώρο και συνέχεια της οραματικής χαρτογράφησης, με στόχο την ολοκλήρωση της διαδικασίας και τη σύνθεση των αποτελεσμάτων των δύο συναντήσεων.
Ο κύκλος συμμετοχικών δράσεων θα συνεχιστεί τις επόμενες εβδομάδες. Την Παρασκευή 29 Μαΐου θα πραγματοποιηθεί δράση εντός του ιστορικού κήπου Δελασάλ με στόχο την τοποθέτηση φωλιών για την ενίσχυση της βιοποικιλότητας. Στο πλαίσιο του έργου έχει προγραμματιστεί επίσης κατά το χρονικό διάστημα Ιουνίου - Ιουλίου η υλοποίηση πολυαισθητηριακού περιπάτου για άτομα με και χωρίς οπτική αναπηρία, καθώς και δύο εργαστηρίων αξιολόγησης του τόπου με τη μεθοδολογία Place Game.
«Ο πολυαισθητηριακός περίπατος γίνεται σε συνεργασία με την ΑΜΚΕ offstream. Το έργο βασίζεται στη φιλοσοφία του Bauhaus με άξονες την αισθητική για την συμπερίληψη και την βιωσιμότητα που είναι και μια στάση ζωής και δράσης.
Σε αυτόν τον περίπατο έχουμε προβλέψει την συμπερίληψη ατόμων με οπτικές αναπηρίες ώστε να λάβουμε από αυτή την κοινότητα της πόλης, που είναι αόρατη, δεδομένα και προτάσεις με στόχο να υπάρξουν πιο συμπεριληπτικές συνθήκες για το βίωμα χρηστών στον ιστορικό κήπο.
Πρακτικά με μεικτές ομάδες πολιτών θα γίνουν πολυαισθητηριακοί περίπατοι βασισμένοι στις αισθήσεις ώστε να δούμε τι πρέπει να αναδείξουμε.
Η υπόθεση της συμπερίληψης ισχύει και για τα μικρά και για τα μεγάλα παιδιά. Στις δράσεις έχουν εμπλακεί όλα τα δημοτικά δημόσια σχολεία της περιοχής.
Ήδη βλέπουμε τους μαθητές να ξεναγούν τους γονείς τους στο χώρο. Έτσι διαμορφώνουμε μια νέα γενιά πολιτών στα Πεύκα που όχι απλά θα γνωρίζουν, αλλά θα πράττουν και θα δρουν προστατευτικά για το χώρο αυτό.
Επίσης τα παιδιά, μέσα από τα εργαστήρια, γίνονται κατά κάποιο τρόπο πολίτες – επιστήμονες καταγράφοντας την βιοποικιλότητα. Αυτό λειτουργεί πολλαπλασιαστικά για την προστασία και την ανάδειξη της περιοχής».
Να σημειωθεί ότι το έργο με τίτλο «Ιστορικός Κήπος Δελασάλ» εντάσσεται στο Χρηματοδοτικό Πρόγραμμα «Φυσικό Περιβάλλον και Κλιματική Ουδετερότητα 2024, ΑΠ.4 Καινοτόμες δράσεις με τους πολίτες», έχει συνολικό προϋπολογισμό 50.000 ευρώ και χρηματοδοτείται από το Πράσινο ταμείο.
