">
Της ΜΑΡΙΑΣ ΚΟΥΖΟΥΦΗ
Καθοριστικό σταθμό για την εξέλιξη του σχεδίου ανάπλασης της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης και της δημιουργίας Μητροπολιτικού Πάρκου 120 στρεμμάτων αναμένεται να αποτελέσει η σημερινή συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου Θεσσαλονίκης.
Η σημερινή ψηφοφορία στο Δημοτικό Συμβούλιο θα αποτελέσει, το επόμενο σημαντικό ορόσημο σε μια διαδικασία που βρίσκεται εδώ και χρόνια στο επίκεντρο του δημόσιου διαλόγου για το μέλλον του κέντρου της Θεσσαλονίκης.
Οι δημοτικοί σύμβουλοι καλούνται να αποφασίσουν επί της εισήγησης της Αντιδημαρχίας Αστικής Ανάπτυξης και Πολεοδομίας για την έγκριση του σχεδίου σύμβασης για τη δωρεάν παραχώρηση της χρήσης ακινήτων ιδιοκτησίας του Δήμου Θεσσαλονίκης προς την «ΔΕΘ HELEXPO Α.Ε.» και την Ελληνική Εταιρεία Συμμετοχών και Περιουσία Α.Ε. στο πλαίσιο της υλοποίησης του Μητροπολιτικού Πάρκου ΔΕΘ.
Στο σημερινό δημοτικό συμβούλιο θα παραστεί και ο πρόεδρος της ΔΕΘ-Helexpo κ. Χρήστος Τσεντεμεΐδης, ο οποίος αναμένεται να παρουσιάσει το σχέδιο ανάπλασης.
Τα δύο τοπογραφικά σχέδια παρουσιάστηκαν ήδη στους επικεφαλής των δημοτικών παρατάξεων.
Η απόφαση αφορά την έγκριση της δωρεάν παραχώρησης της χρήσης οικοπεδικών τμημάτων ιδιοκτησίας του Δήμου Θεσσαλονίκης, τα οποία βρίσκονται εντός του οικοδομικού τετραγώνου που καλύπτει το Ειδικό Πολεοδομικό Σχέδιο (ΕΠΣ) της περιοχής του Εκθεσιακού Κέντρου Θεσσαλονίκης, προς τη ΔΕΘ-Helexpo Α.Ε.
«Η Θεσσαλονίκη βρίσκεται μπροστά σε μια ιστορική απόφαση για το μέλλον της ΔΕΘ και του κέντρου της πόλης. Μετά από μια μακρά περίοδο διαλόγου, διεκδικήσεων και ουσιαστικών διαπραγματεύσεων, η πρόταση που διαμορφώσαμε μαζί με τους πολίτες και που αποδέχτηκε η Πολιτεία, αποτυπώνεται πλέον σε ένα σαφές και δεσμευτικό νομικό πλαίσιο», δήλωσε πρόσφατα ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης Στέλιος Αγγελούδης.
Σε ό,τι αφορά τη σύμβαση είπε πως «προβλέπει τη δημιουργία ενός Μητροπολιτικού Πάρκου 120 στρεμμάτων, ανοιχτού και προσβάσιμου σε όλους, με ευθύνη της ΔΕΘ για τη συντήρηση και τη φύλαξή του. Καταργούνται οι χρήσεις real estate, περιορίζεται δραστικά το κτιριακό αποτύπωμα και προβλέπονται μόλις δύο νέα κτίρια, αποκλειστικά για εκθεσιακές χρήσεις και σε αντικατάσταση των υφιστάμενων. Παράλληλα, δημιουργούνται 1.000 υπόγειες θέσεις στάθμευσης, ενώ το Συνεδριακό Κέντρο 'Ιωάννης Βελλίδης' αναβαθμίζεται πλήρως».
Επιπλέον σχολίασε: «Η ανάπλαση θα υλοποιηθεί ως δημόσιο έργο, με δημόσια χρηματοδότηση. Κυρίως όμως, οι δεσμεύσεις που αναλαμβάνονται δεν είναι πολιτικές διακηρύξεις. Κατοχυρώνονται με συμβολαιογραφικό έγγραφο, διαλυτικές αιρέσεις και τροποποίηση του Ειδικού Πολεοδομικού Σχεδίου. Οποιαδήποτε μελλοντική απόπειρα αλλοίωσης ή κατάργησής τους θα καθιστά την παραχώρηση άκυρη. Παράλληλα, προβλέπεται ρητά η προστασία των κατοίκων από απαιτήσεις που συνδέονται με τις ρυμοτομικές ρυθμίσεις».
Παραχώρηση για 99 χρόνια
Σύμφωνα με την εισήγηση η διάρκεια της παραχώρησης ορίζεται σε ενενήντα εννέα (99) χρόνια και θα αρχίσει από την ημερομηνία υπογραφής της σύμβασης.
Η παραχώρηση αφορά συγκεκριμένα οικοπεδικά τμήματα δημοτικής ιδιοκτησίας που βρίσκονται εντός της περιοχής εφαρμογής του Ειδικού Πολεοδομικού Σχεδίου της ΔΕΘ και αποτυπώνονται στο τοπογραφικό διάγραμμα του Ιουλίου 2026, το οποίο συνοδεύει τη σύμβαση.
Στόχος είναι η ΔΕΘ-Helexpo να αποκτήσει το δικαίωμα χρήσης του συνόλου της απαιτούμενης έκτασης, ώστε να καταστεί δυνατή η μελέτη, η δημοπράτηση και η κατασκευή του έργου ως ενιαίου δημόσιου έργου, χωρίς ιδιοκτησιακές εκκρεμότητες ή πολεοδομικά εμπόδια.
Κεντρικό στοιχείο της εισήγησης αποτελεί η διαπίστωση ότι ο αναθεωρημένος σχεδιασμός της ανάπλασης δεν αποτυπώνεται στο ισχύον Ειδικό Πολεοδομικό Σχέδιο.
Για τον λόγο αυτό απαιτείται η τροποποίησή του, ώστε να θεσμοθετηθεί ο νέος σχεδιασμός, ο οποίος προβλέπει τη δημιουργία Μητροπολιτικού Πάρκου συνολικής έκτασης περίπου 120 στρεμμάτων.
Η δημοτική διοίκηση υποστηρίζει ότι η παραχώρηση δεν αποσκοπεί στην εξυπηρέτηση ιδιωτικού οικονομικού συμφέροντος, αλλά συνδέεται άμεσα με την υλοποίηση ενός έργου υπερτοπικής σημασίας, το οποίο φιλοδοξεί να αναβαθμίσει περιβαλλοντικά και πολεοδομικά το κέντρο της Θεσσαλονίκης.
Τα παραχωρούμενα ακίνητα ή τμήματα ακινήτων εμφαίνονται στο από 07/2026 τοπογραφικό διάγραμμα
Τα νέα τοπογραφικά και η εικόνα της ανάπλασης
Σύμφωνα με τα επικαιροποιημένα τοπογραφικά σχέδια της ανάπλαση η συνολική έκταση του χώρου ανέρχεται σε περίπου 161 στρέμματα.
Από αυτά:
περίπου 121 στρέμματα αποδίδονται στο Μητροπολιτικό Πάρκο και στους ελεύθερους κοινόχρηστους χώρους.
Για το μητροπολιτικό πάρκο αναφέρεται ότι θα έχει εκτεταμένες φυτεύσεις υψηλής και χαμηλής βλάστησης, με υδάτινο στοιχείο, ελεύθερους χώρους και
σύγχρονες υποδομές αναψυχής και περιπάτου. Το Μητροπολιτικό Πάρκο των 120 στρεμμάτων είναι νομικά κατοχυρωμένο, όπως είπε ο κ. Αγγελούδης.
Θα δημιουργηθούν δύο νέα βιοκλιματικά εκθεσιακά κτίρια.
Παράλληλα διατηρούνται τα υφιστάμενα εμβληματικά κτίρια και εγκαταστάσεις της περιοχής, όπως:
το Συνεδριακό Κέντρο «Ιωάννης Βελλίδης»,
ο Πύργος του ΟΤΕ,
το Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης,
το Αλεξάνδρειο Μέλαθρο,
το περίπτερο της πρώην Αγροτικής Τράπεζας (Esso Pappas),
καθώς και το τόξο της νότιας πύλης, απέναντι από τη ΧΑΝΘ.
Στον σχεδιασμό περιλαμβάνεται η δημιουργία 1.000 υπόγειων θέσεων στάθμευσης.
Παράλληλα, η ΔΕΘ-Helexpo αναλαμβάνει την ευθύνη και το κόστος για τη συντήρηση, τη λειτουργία και τη φύλαξη του Μητροπολιτικού Πάρκου.
Σύμφωνα με την εισήγηση, το πάρκο θα λειτουργεί ως ανοικτός δημόσιος χώρος, με περίφραξη και φύλαξη, ο οποίος θα παραμένει ελεύθερα προσβάσιμος στους πολίτες καθ’ όλη τη διάρκεια του χρόνου.
Ως μοντέλο λειτουργίας αναφέρονται χώροι όπως ο Εθνικός Κήπος στην Αθήνα και το Πεδίον του Άρεως.
Επιπλέον, προβλέπεται η παραχώρηση στον Δήμο Θεσσαλονίκης χώρου 100 τετραγωνικών μέτρων μέσα στο νέο εκθεσιακό κέντρο, για τη δημιουργία μόνιμου περιπτέρου του Δήμου. Οι ειδικότεροι όροι χρήσης του χώρου θα καθοριστούν από το Διοικητικό Συμβούλιο της ΔΕΘ-Helexpo.
Το δεύτερο τοπογραφικό αποτυπώνει αναλυτικά τις δημοτικές εκτάσεις που πρόκειται να παραχωρηθούν για την υλοποίηση της ανάπλασης και οι οποίες αποτελούν αντικείμενο της σύμβασης που τίθεται προς ψήφιση.
Η προβλεπόμενη διαμόρφωση του Μητροπολιτικού Πάρκου αποτυπώνεται στο σχέδιο γενικής διάταξης. Με ροζ χρώματα νέα εκθεσιακά κτήρια. Με μπλε τα κτίρια που θα διατηρηθούν.
Η διαλυτική αίρεση και οι ασφαλιστικές δικλίδες της σύμβασης
Το σχέδιο σύμβασης περιλαμβάνει διαλυτική αίρεση, βάσει της οποίας η σύμβαση παύει να ισχύει αυτοδικαίως και αναδρομικά, εφόσον συντρέξουν συγκεκριμένες προϋποθέσεις που προβλέπονται σε αυτή.
Σε μια τέτοια περίπτωση, η χρήση των παραχωρούμενων ακινήτων επανέρχεται στον Δήμο Θεσσαλονίκης.
Ειδικότερα, η παραχώρηση λύεται, μεταξύ άλλων, σε περίπτωση μη υποβολής της μελέτης τροποποίησης του ΕΠΣ, μη υλοποίησης του Μητροπολιτικού
Πάρκου, μεταβολής της προβλεπόμενης χρήσης των παραχωρούμενων δημοτικών ακινήτων σε σχέση με την υποβληθείσα με την με αριθμ. πρωτ. ΣΑΜ/ΤΧΠ/00809/0795/2026 αίτηση μελέτης τροποποίησης του ΕΠΣ, ή
συνδρομής οποιασδήποτε άλλης περίπτωσης που προβλέπεται στο άρθρο 2.2 του σχεδίου σύμβασης.
Η έκκληση του δημάρχου και οι αντιδράσεις
Στην πρόσφατη δήλωσή του για την επικείμενη συζήτηση στο Δημοτικό Συμβούλιο ο κ. Αγγελούδης είπε ότι αυτό για πρώτη φορά καλείται να αποφασίσει στη βάση μιας ολοκληρωμένης θεσμικής και νομικής θωράκισης, η οποία διασφαλίζει ότι όσα συμφωνήθηκαν δεν θα μπορούν να ανατραπούν στο μέλλον. «Από έναν σχεδιασμό που προέβλεπε μόλις 60 στρέμματα πρασίνου, εκτεταμένη δόμηση, ξενοδοχείο και χρήσεις real estate, η πόλη οδηγείται σήμερα σε μια συμφωνία που κατοχυρώνει 120 στρέμματα Μητροπολιτικού Πάρκου, δημόσια χρηματοδότηση, αισθητά μικρότερο κτιριακό αποτύπωμα και σύγχρονες εκθεσιακές και συνεδριακές υποδομές. Η Θεσσαλονίκη δεν καλείται σήμερα να επιλέξει ανάμεσα σε θεωρίες και συνθήματα. Καλείται να αποφασίσει πάνω σε μια συγκεκριμένη συμφωνία, με σαφείς όρους και ισχυρές νομικές εγγυήσεις, που κατοχυρώνει όσα επί χρόνια διεκδίκησε η πόλη», προσέθεσε.
Απηύθυνε, τέλος, έκκληση σε όλες τις δημοτικές παρατάξεις να τοποθετηθούν με βάση το πραγματικό περιεχόμενο της σύμβασης και τις εισηγήσεις των αρμόδιων υπηρεσιών και υπογράμμισε ότι «η στάση του καθενός θα καταγραφεί απέναντι σε μια συμφωνία που υπηρετεί το δημόσιο συμφέρον και ανοίγει τον δρόμο για τη μεγαλύτερη αστική ανάπλαση που έχει γνωρίσει η Θεσσαλονίκη τις τελευταίες δεκαετίες».
Πάντως, με ανακοίνωσή τους, τα μέλη της Οργανωτικής Επιτροπής Δημοψηφίσματος για την ανάπλαση του εκθεσιακού χώρου της ΔΕΘ εξέφρασαν την αντίδρασή τους για την παραχώρηση των ακινήτων ιδιοκτησίας του Δήμου Θεσσαλονίκης εντός του οικοπέδου της ΔΕΘ.
«Το απλό σκαρίφημα με τίτλο «Γενική Διάταξη Μητροπολιτικού Πάρκου» που παρουσιάστηκε στους επικεφαλής των παρατάξεων της αντιπολίτευσης κατά τη συνάντησή τους με τον Δήμαρχο Θεσσαλονίκης, δεν αποτελεί ούτε την ελάχιστη εγγύηση ώστε η σημερινή διοίκηση του δήμου να παραχωρήσει για 99 χρόνια (!) τις ιδιοκτησίες του, που αποτελούν δημόσια περιουσία. Κανένας ιδιώτης δεν θα παραχωρούσε με αντιπαροχή έστω και ένα ελάχιστο οικοπεδάκι του σε εργολάβο με αυτούς τους τελείως θολούς όρους. Προηγούμενες διοικήσεις είχαν εκφράσει ρητά σοβαρές επιφυλάξεις στην παραχώρηση της ιδιοκτησίας του δήμου και είχαν προσφύγει δικαστικά απέναντι στις βλέψεις της ΔΕΘ κερδίζοντας τις δίκες. Η νυν διοίκηση δεν δικαιούται να δώσει λευκή επιταγή στη ΔΕΘ και στο Υπερταμείο», αναφέρεται μεταξύ άλλων.
