">
Της ΜΑΡΙΑΣ ΚΟΥΖΟΥΦΗ
Η εκπόνηση της αρχιτεκτονικής προμελέτης με τίτλο «Ανάπλαση πλατείας εισόδου φρουρίου Επταπυργίου και οδών πρόσβασης σε αυτή», μέσω δωρεάς προς τον Δήμο Θεσσαλονίκης από ομάδα αρχιτεκτόνων, τέθηκε προς έγκριση χθες στο δημοτικό συμβούλιο Θεσσαλονίκης.
Η δωρεά αφορά στην πλήρη εκπόνηση της αρχιτεκτονικής προμελέτης για την αναμόρφωση του κοινόχρηστου χώρου που αναπτύσσεται έμπροσθεν του Φρουρίου Επταπυργίου, καθώς και των βασικών οδών πρόσβασης προς αυτό, με στόχο την ολοκληρωμένη λειτουργική, αισθητική και περιβαλλοντική αναβάθμιση της περιοχής, την ενίσχυση της προσβασιμότητας και τη δημιουργία ενός δημόσιου χώρου υψηλής ποιότητας για κατοίκους και επισκέπτες.
Όπως επεσήμανε σε πρόσφατή ανάρτησή του, ενόψει της συζήτησης του συγκεκριμένου θέματος, ο αντιδήμαρχος Τεχνικών Έργων και Βιώσιμης Κινητικότητας του δήμου Θεσσαλονίκης, Πρόδρομος Νικηφορίδης, το Επταπύργιο είναι μοναδικό μνημείο. Όμως, όπως τόνιζε, «για να φτάσεις στο Επταπύργιο ζεις όλα τα κακά των Ελληνικών πόλεων στη χειρότερη μορφή τους». «Μάλλον κανένας Δήμαρχος δεν έφτασε εδώ περπατώντας», σημείωνε χαρακτηριστικά.
Σχετικά με τη συγκεκριμένη μελέτη για την ανάπλαση «και την αξιοπρεπή σύνδεση του μνημείου με την πόλη», τη χαρακτήρισε «εξαιρετική» και επεσήμανε ότι «ασφάλεια, προσβασιμότητα και βιοκλιματική αναβάθμιση είναι τρία από τα πολλά ζητούμενα». Παράλληλα, ανέφερε ότι το Πράσινο Ταμείο θα είναι ο προορισμός για να βρει χρηματοδότηση το έργο.
Τι προβλέπει η μελέτη
Ειδικότερα, οι διπλωματούχοι αρχιτέκτονες μηχανικοί Εμμανουήλ Νικηφόρος, Λεωνίδας Τσομπόλης, Αλεξάνδρα Τζόλου και Δήμητρα Δόλλα, με στόχο να συνδράμουν στο έργο του Δήμου Θεσσαλονίκης για την αναβάθμιση του δημόσιου χώρου και την ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς της πόλης, εκδήλωσαν την πρόθεσή τους να δωρίσουν προς τον Δήμο Θεσσαλονίκης την εκπόνηση αρχιτεκτονικής προμελέτης για το έργο: «Ανάπλαση πλατείας Φρουρίου Επταπυργίου και οδών πρόσβασης σε αυτή».
Η περιοχή μελέτης περιλαμβάνει τον κοινόχρηστο χώρο-πλατεία που αναπτύσσεται μπροστά από το Φρούριο Επταπυργίου, τις οδούς Ι. Παπαρέσκα, Ι. Μακρυγιάννη και Δ. Τζαχείλα, καθώς και τους άμεσα γειτνιάζοντες κοινόχρηστους χώρους που απαιτούνται για τη λειτουργική και αισθητική ενοποίηση της ανάπλασης.
Η περιοχή επέμβασης αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους δημόσιους χώρους της Άνω Πόλης, καθώς συγκροτεί την κύρια είσοδο στο Φρούριο Επταπυργίου, ένα μνημείο ιδιαίτερης ιστορικής, αρχαιολογικής και πολιτιστικής σημασίας για τη Θεσσαλονίκη. Όπως επισημαίνεται στην εισήγηση του θέματος, παρά τη μοναδική ιστορική και συμβολική αξία του χώρου, η υφιστάμενη κατάσταση χαρακτηρίζεται από αποσπασματικές διαμορφώσεις, περιορισμένη λειτουργικότητα, ελλείψεις ως προς την οργάνωση των κινήσεων πεζών και οχημάτων, ανεπαρκή αστικό εξοπλισμό και περιορισμένες δυνατότητες ανάδειξης του μνημείου και του ευρύτερου περιβάλλοντός του.
Η εικόνα που παρουσιάζει σήμερα το σημείο
Φωτορεαλιστικά της προτεινόμενης μελέτης
Στόχος της προτεινόμενης μελέτης είναι η διαμόρφωση ενός σύγχρονου, λειτουργικού και αισθητικά αναβαθμισμένου δημόσιου χώρου, ο οποίος θα αναδεικνύει τον χαρακτήρα του μνημείου, θα βελτιώνει την εμπειρία κατοίκων και επισκεπτών, θα οργανώνει με σαφήνεια τις κινήσεις πεζών και οχημάτων, θα ενισχύει το αστικό πράσινο και θα εξασφαλίζει την καθολική προσβασιμότητα σύμφωνα με τις σύγχρονες αρχές σχεδιασμού.
Σύμφωνα με την πρόταση δωρεάς, η μελέτη θα περιλαμβάνει, ενδεικτικά, την αρχιτεκτονική διαμόρφωση των κοινόχρηστων χώρων, τον σχεδιασμό πεζοδρομίων, πλατειών και διαδρομών, την οργάνωση της κυκλοφορίας πεζών και οχημάτων, προτάσεις αστικού εξοπλισμού, σχεδιασμό φυτεύσεων και χώρων πρασίνου, επιλογή υλικών επιστρώσεων, καθώς και κάθε αναγκαία τεχνική τεκμηρίωση που απαιτείται για την ολοκλήρωση της αρχιτεκτονικής προμελέτης.
Ανακατανομή του διαθέσιμου δημόσιου χώρου υπέρ του πεζού
Σύμφωνα με την τεχνική έκθεση αρχιτεκτονικής προμελέτης η συνθετική λογική της επέμβασης στηρίζεται στην ανακατανομή του διαθέσιμου δημόσιου χώρου υπέρ του πεζού, μέσω της αναδιοργάνωσης των ζωνών κυκλοφορίας, της μετατροπής των κύριων οδών πρόσβασης σε άξονες ήπιας κυκλοφορίας και της κατάργησης στοιχείων που υποβαθμίζουν τη λειτουργία και την εικόνα του τόπου, όπως η άτυπη στάθμευση οχημάτων κατά μήκος των δρόμων και στον ελεύθερο χώρο έμπροσθεν του μνημείου. Παράλληλα, επιδιώκεται η βελτίωση της προσβασιμότητας και της λειτουργικής συνοχής του χώρου, με τη διαμόρφωση συνεχών και ευρύχωρων διαδρομών πεζών, τη διακριτική ενσωμάτωση των αναγκαίων κινήσεων εξυπηρέτησης και την εξασφάλιση συνθηκών καθολικής προσβασιμότητας, στο μέτρο που το επιτρέπουν η ιδιαίτερη μορφολογία και ο ιστορικός χαρακτήρας της περιοχής.
Κεντρική αρχή του σχεδιασμού αποτελεί η αξιοποίηση του φυσικού αναγλύφου ως βασικού συνθετικού εργαλείου. Παράλληλα, ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη διαμόρφωση ενός ποιοτικού και περιβαλλοντικά αναβαθμισμένου δημόσιου χώρου, μέσω της χρήσης σύγχρονων υλικών δαπεδόστρωσης, της αναβάθμισης του αστικού εξοπλισμού και του φωτισμού, καθώς και της ορθολογικής ένταξης του πρασίνου. Οι φυτεύσεις οργανώνονται με τρόπο ώστε να συμβάλουν στη βελτίωση του μικροκλίματος και στην παροχή σκίασης, χωρίς να παρεμποδίζουν την ανάδειξη του μνημείου, ενώ παράλληλα, δημιουργούνται μικρές ενότητες στάσης και ανάπαυσης σε θέσεις που ενισχύουν τη συνολική εμπειρία της επίσκεψης. Η επέμβαση αντιμετωπίζει το σύνολο της περιοχής ως ένα ενιαίο πολιτιστικό τοπίο, όπου το Επταπύργιο, τα επιμέρους αρχαιολογικά κατάλοιπα, οι ιστορικές κατασκευές και οι σύγχρονες λειτουργίες συνυπάρχουν σε μια ισορροπημένη σύνθεση.
Φωτορεαλιστικά της προτεινόμενης μελέτης
Τι προβλέπεται για τη στάθμευση
Κεντρική επιλογή της μελέτης αποτελεί η μετατροπή των οδών Παπαρέσκα, Μακρυγιάννη και Τζαχείλα σε οδούς ήπιας κυκλοφορίας.
Η στάθμευση οργανώνεται αποκλειστικά στην οδό Μακρυγιάννη, όπου συγκεντρώνονται όλες οι προβλεπόμενες θέσεις, περιορίζοντας την παρουσία σταθμευμένων οχημάτων στον άμεσο περιβάλλοντα χώρο του μνημείου. Συγκεκριμένα, προβλέπεται μία (1) θέση στάθμευσης ΑμεΑ, μία (1) θέση ολιγόλεπτης στάσης οχήματος, με δυνατότητα εξυπηρέτησης μικρού επιβατηγού τύπου mini van, πέντε (5) θέσεις στάθμευσης δικύκλων και ποδηλατοστάσιο πέντε (5) θέσεων. Κατά μήκος των οδών, τα περιορισμένα γεωμετρικά χαρακτηριστικά του δημόσιου χώρου δεν επιτρέπουν την ανάπτυξη παρόδιας στάθμευσης, εξασφαλίζοντας ταυτόχρονα των απαραίτητο χώρο κίνησης πεζών. Επομένως, δεν δίνεται η δυνατότητα στάσης ή στάθμευσης επί των οδών της περιοχής επέμβασης. Παράλληλα, η εξυπηρέτηση των οχημάτων των επισκεπτών του μνημείου καλύπτεται ήδη από διαμόρφωση σε αδόμητη έκταση βόρεια του Επταπυργίου, εντός των διοικητικών ορίων του Δήμου Νεάπολης – Συκεών και εκτός της περιοχής επέμβασης. Με τον τρόπο αυτό, εξυπηρετούνται οι βασικές λειτουργικές ανάγκες της περιοχής, χωρίς να υποβαθμίζεται η ποιότητα και η αναγνωσιμότητα του δημόσιου χώρου.
Φωτορεαλιστικά της προτεινόμενης μελέτης
