">
Της Λεμονιάς Βασβάνη
Το καλοκαίρι είναι κατεξοχήν η εποχή που τα πανηγύρια έχουν την τιμητική τους. Πλέον αν κανείς τα επισκεφθεί, δεν θα δει μόνο άτομα μεγαλύτερης ηλικίας να χορεύουν, τις συνηθισμένες λαχειοφόρες αγορές και την ζωντανή μουσική με τα κλαρίνα και τα νταούλια, αλλά και τις νεότερες γενιές να χορεύουν μέχρι το ξημέρωμα να απολαμβάνουν την τοπική παράδοση και να συμμετέχουν ενεργά στις εκδηλώσεις των χωριών.
Εφαρμογές για να βρεις το πανηγύρι που είναι κοντά σου, ιστοσελίδες με πλούσιο υλικό για τις ορχήστρες που παίζουν, αλλά και αφίσες με τον… καλλωπισμό του ΑΙ έχουν μπει στο παιχνίδι.
Οι τοπικές κοινωνίες και οι σύλλογοι ενισχύονται οικονομικά, και οι πολίτες ανεξαρτήτως ηλικίας αρχίζουν να φλερτάρουν με την ιδέα να μάθουν παραδοσιακούς χορούς.
Η Χριστίνα Σαχινίδου Πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ποντιακών Σωματείων μας είπε πως «οι πολιτιστικοί σύλλογοι είναι το κέντρο συνάντησης για άτομα κάθε ηλικίας. Υπάρχουν τμήματα παιδικά και ενηλίκων. Έτσι μεταλαμπαδεύεται από γενιά σε γενιά η πολιτιστική μας ταυτότητα. Μέσα από τα πανηγύρια και τους χορούς αναβιώνουν τα ήθη και τα έθιμά μας. Αλλά δεν είναι όμως μόνο αυτό. Υπάρχουν και τα συναπαντήματα νεολαίας. Νέοι από όλη τη χώρα και το εξωτερικό συναντιούνται τον Ιούλιο στην Παναγία Σουμελά. Μάλιστα πριν δύο εβδομάδες έγινε στο Παρανέστι ένα πολυθεματικό φεστιβάλ για το χορό και τη γαστρονομία. Όλα αυτά είναι πολύ θετικά δείγματα γιατί βλέπουμε ότι οι νέοι δεν ξεχνούν και κοιτούν τις ρίζες τους».
Η ίδια κατάγεται από την Θερμοπηγή Σερρών. «Εκεί δραστηριοποιείται ο σύλλογος Προμηθέας Θερμοπηγής Σιδηροκάστρου. Κάθε χρόνο αναβιώνουμε τα πανηγύρια στις πλατείες όπως παλιά: με την συμμετοχή του κόσμου, με εδέσματα παραδοσιακά. Είναι μια γιορτή για το χωριό. Η επαρχία έχει πολιτιστική κίνηση και οι νέοι συναντιούνται και σε ενδιάμεσο χρονικό διάστημα για να μάθουν τους χορούς. Με χαροποιεί ως πρόεδρο της ΠΟΠΣ η νέα γενιά. Μέσα σε ένα κυκλικό χορό συνδέεται με την παλιότερη για να πάρει μετά την σκυτάλη και να μάθει όσα γνωρίζει στους απογόνους της».
Και νέοι μουσικοί
Ο χοροδιδάσκαλος Γιώργος Μιχαηλίδης σημείωσε στον «Τύπο Θεσσαλονίκης» και μια άλλη πτυχή της άνθισης των πανηγυριών. «Δεν βλέπουμε μόνο παραπάνω κόσμο. Υπάρχουν πλέον και περισσότεροι νέοι μουσικοί που στο χώρο που παίζουν νταούλια, φλογέρες, λύρα κλπ. Είμαι 63 ετών και αυτό το έχω διαπιστώσει την τελευταία 5ετία».
Τον ρωτήσαμε αν έχει επηρεάσει καθόλου η πανδημία και τα όσα ζήσαμε τότε. «Δεν το γνωρίζω κατά πόσο οφείλεται ή όχι σε αυτό. Πάντως και ως χοροδιδάσκαλος βλέπω πχ στην Αδελφότητα Κρωμναίων στην Καλαμαριά ότι ενώ παλιά ο μέσος όρος ηλικίας των χορευτών ήταν τα 60 και πάνω, πλέον είμαστε στο 22-23 έτη. Αλλά και στην Γερακαρού, στον Πολιτιστικό Σύλλογο “Τα Γεράκια” που συνεργάζομαι, υπάρχει νεολαία. Ζούμε μια εποχή έξαρσης του πανηγυριού. Είναι παιδιά που τους αρέσει η διασκέδαση αυτή, παρότι τα οικονομικά αρκετών είναι περιορισμένα». Σύμφωνα με τον ίδιο αν ένα πανηγύρι έχει 10 ευρώ είσοδο (σημ. στα περισσότερα δεν υπάρχει είσοδος) μαζί με ένα ποτό θα πρέπει να πληρώσει κανείς γύρω στα 15 ευρώ. Αν προσθέσει κανείς και φαγητό το κόστος ανεβαίνει. Σε κάποια πανηγύρια πλέον το σουβλάκι έχει φτάσει στα 2 - 2,5 ευρώ.
Σε κάθε περίπτωση, η διεξαγωγή των πανηγυριών φέρνει έσοδα και στον τόπο, ενώ ενισχύει και την εξωστρέφεια της κάθε κοινότητας/ χωριού. «Με τα Γεράκια έχουμε πάει σε Φεστιβάλ στο Ζωγράφειο Λύκειο στην Κωνσταντινούπολη, στις 19/8 θα πάμε σε Φεστιβάλ στη Ρουμανία, ενώ χορέψαμε στην Παλιόχωρα, και θα χορέψουμε στο Πλατανοχώρι και στα Λαγκαδίκια. Δεν έχουμε σταματήσει καθόλου για το καλοκαίρι! Ο σύλλογος έφερε άνθιση και στο χωριό», σημείωσε.
«Τα πανηγύρια είναι η καλύτερη διέξοδος για εκτόνωση»
Μεγάλη ήταν η ανταπόκριση του κόσμου στο πρόσφατο πανηγύρι στη Νέα Φιλαδέλφεια του δήμου Ωραιοκάστρου για την γιορτή του Αγίου Παντελεήμονα. Εκεί χόρεψαν τόσο ο πολιτιστικός σύλλογος του χωριού, ο οποίος τα τελευταία χρόνια διαγράφει μια σημαντική πορεία, όσο και σύλλογοι από άλλες περιοχές του νομού με τον κόσμο να συρρέει.
Η χοροδιδάσκαλος του Συλλόγου Βάσω Μουρατίδου ανέφερε στο «ΤyposThes»: «Τα τελευταία χρόνια και κυρίως μετά την πανδημία που αποξένωσε τους ανθρώπους, γεννήθηκε μεγαλύτερη ανάγκη για κοινωνικοποίηση και ζωντανή επαφή. Τα πανηγύρια ήρθαν να καλύψουν αυτό το κενό και την απομόνωση. Παράλληλα, οι ορχήστρες που έπιασαν το νόημα, ενέταξαν στα προγράμματά τους παραδοσιακά τραγούδια και πολλές φορές παντρεύοντας ήχους παραδοσιακούς με πιο μοντέρνους για να προσελκύσουν τους νέους. Έτσι διακρίνουμε μια εκρηκτική στροφή προς τα παραδοσιακά. Αυτό θεωρώ πως γεννήθηκε από την ανάγκη των νέων να έρθουν σε πραγματική επαφή με ανθρώπους και όχι την πλασματική μέσω κοινωνικών μέσων που έχει κατακλύσει τη ζωή τους και τους έχει απομονώσει. Σε κάθε κρίση, πρέπει να πιάσεις πάτο για να ξανασηκωθείς και να κάνεις την ανατροπή. Νομίζω πως αυτό συνέβη και με την νεολαία μας. Έψαχνε τρόπο να εκτονωθεί και βρήκε την καλύτερη διέξοδο, τα πανηγύρια!!!».
Σύμφωνα με την ίδια «Τα πανηγύρια είναι η πιο απλή και αυθεντική διασκέδαση στην Ελλάδα που κρατάει ζωντανή την παράδοση, ζωντανεύει κυρίως τα χωριά και φέρνει κοντά τους ανθρώπους όλων των ηλικιών. Είναι επίσης η φθηνότερη μορφή διασκέδασης και για όλους προσιτή. Αυτή η στροφή της νεολαίας προς αυτού του είδους τη διασκέδαση μόνο με αισιοδοξία μπορεί να μας γεμίζει γιατί το όφελος είναι διπλό!!! Οι νεολαία κοινωνικοποιείται, εκτονώνεται με τον χορό που ενώνει, και παράλληλα διατηρείται η πολιτιστική μας κληρονομιά!».
