">
Στην υπογραφή προγραμματικής σύμβασης με το Τμήμα Αρχιτεκτόνων του ΑΠΘ για το ιστορικό συγκρότημα του Ντεπώ προχωρά ο Δήμος Θεσσαλονίκης.
Συγκεκριμένα, το δημοτικό συμβούλιο που συνεδρίασε την Δευτέρα ενέκρινε την υπογραφή Συμφώνου Συνεργασίας με το Διατμηματικό Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών του Τμήματος Αρχιτεκτόνων της Πολυτεχνικής Σχολής του Α.Π.Θ. με αντικείμενο την ανάλυση - τεκμηρίωση και πρόταση αποκατάστασης και επανάχρησης όλων των ιστορικών κτιρίων του διατηρητέου συγκροτήματος Ντεπώ και την πρόταση διαμόρφωσης του περιβάλλοντος χώρου του.
«Ένας απ’ τους στόχους είναι να αρχίσουμε να τρέχουμε την υπόθεση της ανάπλασης του ιστορικού συγκροτήματος του Ντεπώ», τόνισε ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης Στέλιος Αγγελούδης μιλώντας στο δημοτικό συμβούλιο. Όπως είπε στο πλαίσιο της προγραμματικής σύμβασης το ΑΠΘ θα παραδώσει στο προβλεπόμενο χρονικό διάστημα τις προχωρημένες μελέτες «για να προχωρήσουμε μετά στις αδειοδοτήσεις και στις σχετικές προκηρύξεις».
Οι εργασίες του Διατμηματικού Προγράμματος Μεταπτυχιακών Σπουδών (ΔΠΜΣ) του Τμήματος Αρχιτεκτόνων του Α.Π.Θ. προβλέπεται να έχουν ολοκληρωθεί τον Ιούνιο του 2027, ενώ δεν θα υπάρχει κόστος για τον δήμο.
Μετά την ολοκλήρωση και την αξιολόγηση του συνόλου των εργασιών, το ΔΠΜΣ θα παραδώσει σε έντυπα και ηλεκτρονικά αρχεία τα αποτελέσματα της έρευνας στο Δήμο Θεσσαλονίκης, ο οποίος θα αναλάβει τη διοργάνωση δημόσιας ανοιχτής παρουσίασης των αποτελεσμάτων και των προοπτικών για την περαιτέρω εξέλιξη του έργου.
Μεταξύ άλλων προβλέπεται η διερεύνηση της στατικής επάρκειας των ιστορικών κτιρίων και η διερεύνηση συμβατών προτάσεων αποκατάστασης και επανάχρησης που να αναδεικνύουν τα ιστορικά, αρχιτεκτονικά και κατασκευαστικά χαρακτηριστικά των ιστορικών κτιρίων.
Τι έχει προηγηθεί
Όπως υπενθύμισε ο δήμαρχος έχει ήδη προηγηθεί μία διαβούλευση η οποία έχει γίνει επί του πρώτου αποτελέσματος για την χρήση του συγκροτήματος.
Ειδικότερα, τον Οκτώβριο του 2025 υπογράφηκε σύμφωνα συνεργασίας
μεταξύ του Δήμου Θεσσαλονίκης και του Τμήματος Αρχιτεκτόνων Μηχανικών της Πολυτεχνικής Σχολής του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, με αντικείμενο την υποβολή προτάσεων για την διατύπωση στόχων για τη λειτουργική και περιβαλλοντική αναβάθμιση της ευρύτερης περιοχής Ντεπό με έμφαση στην επανάχρηση και λειτουργική ένταξη σε αυτήν του διατηρητέου δημόσιου κτιριακού αποθέματος και των υφιστάμενων ή δυνητικών νέων χώρων πρασίνου και τη διατύπωση εναλλακτικών σεναρίων αξιοποίησης του Δημοτικού κτιριακού συγκροτήματος «Αποθήκες Ντεπό».
Το εν λόγω Σύμφωνο Συνεργασίας ολοκληρώθηκε τον Ιούνιο του 2026, με την παρουσίαση από την Επιστημονική Ομάδα του ΑΠΘ Τεύχους με τίτλο “Depot District: Urban Regeneration /Περιοχή Ντεπό: Αστική Αναγέννηση”, στο οποίο γίνεται επισκόπηση της ευρύτερης περιοχής καθώς και του διατηρητέου κτιριακού συγκροτήματος Ντεπό, αναδεικνύεται η πολλαπλότητα των παραμέτρων που το επηρεάζουν και αναλύονται οι δυνατότητες αναζωογόνησης της περιοχής και επανάχρησης του ιστορικού συγκροτήματος.
Λαμβάνοντας υπόψη το γεγονός ότι είναι επιθυμητή η περαιτέρω συνεργασία των δύο φορέων πάνω στο συγκεκριμένο αντικείμενο, σε συνέχεια του έργου που ήδη παράχθηκε ως τώρα, προτάθηκε να αξιοποιηθεί το εκπαιδευτικό έργο που παρέχει το Διατμηματικό Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών : «Προστασία, Συντήρηση & Αποκατάσταση Μνημείων Πολιτισμού» του Α.Π.Θ. και ειδικότερα να τεθεί ως εκπαιδευτικό αντικείμενο και πρακτική άσκηση διεπιστημονικής ομάδας μεταπτυχιακών φοιτητών του Ακαδημαϊκού έτους 2026 - 2027 του εν λόγω μεταπτυχιακού, υπό την επίβλεψη διεπιστημονικής ομάδας διδασκόντων, η ανάλυση - τεκμηρίωση & πρόταση αποκατάστασης και επανάχρησης όλων των ιστορικών κτιρίων του συγκροτήματος Ντεπό καθώς και η διατύπωση πρότασης διαμόρφωσης του περιβάλλοντος χώρου του.
Τι θα περιλαμβάνει το νέο Σύμφωνο
Το νέο Σύμφωνο Συνεργασίας θα περιλαμβάνει:
- διερεύνηση της ιστορικής εξέλιξης των κτηρίων του συγκροτήματος και εντοπισμό των διαδοχικών οικοδομικών τους φάσεων
- έρευνα για την αρχιτεκτονική και τοπογραφική αποτύπωση και τεκμηρίωση των
κτισμάτων - η έρευνα για την αποτύπωση και τεκμηρίωση θα γίνει με συνδυαστικές μεθόδους (αρχιτεκτονική, τοπογραφική, φωτογραμμετρική, laser scanner) και θα εξειδικευτεί σε μεγαλύτερη λεπτομέρεια σε τμήματα όπου θα κριθεί απαραίτητο
-διερεύνηση των αρχιτεκτονικών (λειτουργικών, τυπολογικών και μορφολογικών) χαρακτηριστικών των κτισμάτων, μέσα από λεπτομερή περιγραφή και τεκμηρίωση και μέσω συγκριτικών αναλύσεων
- διερεύνηση της κατασκευαστικής δομής του ιστορικού συγκροτήματος, συνολικά και σε επίπεδο λεπτομερειών κατασκευής
- διερεύνηση της παθολογίας και της φυσικής κατάστασης υλικών και κατασκευών, καθώς και διερεύνηση της πιθανότητας απομάκρυνσης μεταγενέστερων ασύμβατων επεμβάσεων
- διερεύνηση της στατικής επάρκειας των ιστορικών κτιρίων
- διερεύνηση επιλογής συμβατών επεμβάσεων για τη συντήρηση, αποκατάσταση και πιθανή ενίσχυση των ιστορικών κτιρίων
-διερεύνηση συμβατών προτάσεων αποκατάστασης και επανάχρησης που να
αναδεικνύουν τα ιστορικά, αρχιτεκτονικά και κατασκευαστικά χαρακτηριστικά των ιστορικών κτιρίων
- διερεύνηση προτάσεων ανάδειξης των ιστορικών κτιρίων και του περιβάλλοντος χώρου αυτών
- διερεύνηση σεναρίων για την επανάχρησή τους
Ενεργειακή απόδοση και σενάρια επανάχρησης
Κατά την διατύπωση της πρότασης από την διεπιστημονική Ομάδα, θα πρέπει να ληφθεί υπόψιν το Κλιματικό Σύμφωνο του Δήμου Θεσσαλονίκης για την επίτευξη της Κλιματικής Ουδετερότητας και οι επιμέρους στόχοι του σε ότι αφορά στην ενεργειακή απόδοση κτιρίων (πχ κτίρια σχεδόν μηδενικής κατανάλωσης ενέργειας), στην χρήση υλικών (πχ επαναχρησιμοποίηση πόρων και υλικών, χαμηλό ενεργειακό αποτύπωμα παραγωγής) και διαδικασιών κυκλικής οικονομίας (πχ οικολογικός σχεδιασμός, χαμηλό μεταφορικό αποτύπωμα), στον σχεδιασμό του περιβάλλοντα χώρου (πχ χρήση υδατοπερατών υλικών, πρασινισμού, επιλογή κατάλληλου φυτικού υλικού).
Επίσης, όσον αφορά τη διερεύνηση σεναρίων για την επανάχρηση των κτιρίων και του χώρου, πέραν του ιστορικού - μνημειακού χαρακτήρα, θα πρέπει να ληφθεί υπόψιν ο δημόσιος, ανοιχτός, συμμετοχικός και συμπεριληπτικός χαρακτήρας τους με διατύπωση προτάσεων χρήσεων κοινωνικού, πολιτιστικού και εκπαιδευτικού χαρακτήρα με έμφαση στην προώθηση της ανοιχτής γνώσης σε θέματα περιβάλλοντος, κλιματικής ουδετερότητας και ενεργειακής μετάβασης στην καθημερινότητα του πολίτη.
Σημειώνεται ότι η παλιά συνοικία της πόλης, το Ντεπώ πήρε το όνομά της από την Αποθήκη των Τραμ (Ντεπώ είναι γαλλική λέξη (dépôt) και μεταφράζεται ως αποθήκη).
Το κτίριο και οι εγκαταστάσεις της Αποθήκης, όπου επί έξι περίπου δεκαετίες, στεγαζόταν η Υποδιεύθυνση Τεχνικών Εφαρμογών Βορείου Ελλάδος της ΕΛΑΣ. αποδόθηκαν στον δήμο Θεσσαλονίκης το 2013.
Με την οριστική απομάκρυνση της συγκεκριμένης υπηρεσίας από τον χώρο -όπου είχε εγκατασταθεί μεταπολεμικά μετά το ξήλωμα του δικτύου των τραμ- αποδόθηκαν στον Δήμο Θεσσαλονίκης συνολικά 10.000 τ.μ.
Το Υπουργείο Πολιτισμού χαρακτήρισε από το 1994 ως διατηρητέο μνημείο ένα μεγάλο μέρος του βιομηχανικού συγκροτήματος.
