">
Ένα ακόμη βήμα προς την ενοποίηση μνημείων και αρχαιολογικών χώρων του ιστορικού κέντρου της Θεσσαλονίκης γίνεται με την έναρξη της διαδικασίας διαβούλευσης που θα οδηγήσει στη μετατροπή της βραβευμένης αρχιτεκτονικής πρότασης σε μελέτη του έργου.
Η πρόταση «Άρμοση», του αρχιτεκτονικού γραφείου «Apostolopoulos Tasoulis» που απέσπασε το πρώτο βραβείο στον σχετικό διαγωνισμό ιδεών και παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στο πλαίσιο της 90ής ΔΕΘ, φιλοδοξεί να επανασυνδέσει τα σημαντικότερα μνημεία της πόλης μεταξύ τους αλλά και με τον σύγχρονο αστικό ιστό.
Στις νεότερες εξελίξεις με την έναρξη της διαβούλευσης αναφέρθηκε ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης Στέλιος Αγγελούδης, από το βήμα του δημοτικού συμβουλίου την περασμένη Δευτέρα.
Όπως σημείωσε, πρόκειται για ένα ουσιαστικό βήμα μιας μεγάλης παρέμβασης, η οποία επιχειρεί να απαντήσει, μέσα από έναν αρχιτεκτονικό διαγωνισμό, στο πώς το ιστορικό κέντρο μπορεί να ενοποιήσει όχι μόνο τα τοπόσημα και τους ιστορικούς χώρους, αλλά συνολικά όλα αυτά τα στοιχεία σε μια βιώσιμη παρέμβαση ανάπλασης.
Ο δήμαρχος αναγνώρισε, παράλληλα, ότι η διαδικασία έχει ακόμη δρόμο να διανύσει. Η διαβούλευση, όπως ανέφερε, έχει στόχο να καταγραφούν οι απόψεις των ειδικών και των πολιτών, ώστε "ολοκληρωμένη πλέον η πρώτη μελετητική προσέγγιση, να οδηγηθεί προς την προκήρυξη της μελέτης".
Εξέφρασε τη χαρά του για τις εξελίξεις, σημειώνοντας ότι όχι μόνο οι κάτοικοι του ιστορικού κέντρου, αλλά όλοι οι πολίτες περιμένουν "τα αποτελέσματα και τα γρήγορα βήματα για αυτή τη διαδικασία".
Σε διαβούλευση η πρόταση
Σημειώνεται ότι η «Ανάπλαση Δημοσίων Χώρων Α.Ε.», σε συνεργασία με το υπουργείο Πολιτισμού και τον Δήμο Θεσσαλονίκης, καλεί τους πολίτες και τους επιστημονικούς φορείς να συμμετάσχουν στη διαδικασία διαβούλευσης, καταθέτοντας τις απόψεις, τις παρατηρήσεις και τις προτάσεις τους πάνω στην αρχιτεκτονική πρόταση που απέσπασε το 1ο βραβείο έως τις 17 Οκτωβρίου.
Στόχος του διαγωνισμού ιδεών ήταν η διαμόρφωση ενός σύγχρονου, συνεκτικού και καθολικά προσβάσιμου δικτύου πολιτιστικών διαδρομών στο ιστορικό κέντρο της Θεσσαλονίκης, το οποίο συνδέει είκοσι εμβληματικά μνημεία και αρχαιολογικούς χώρους σε ένα ενιαίο, ζωντανό σύστημα περιήγησης, καθημερινής ζωής και αστικής εμπειρίας.
Η περιοχή του σχεδιασμού
Η περιοχή του σχεδιασμού οριοθετείται από τις οδούς Αγγελάκη, Ολυμπιάδος, 26ης Οκτωβρίου και τη Λεωφόρο Νίκης, με κεντρικό άξονα την Εγνατία. Στον πυρήνα του περιλαμβάνονται 20 εμβληματικά μνημεία και αρχαιολογικοί χώροι, μεταξύ των οποίων η Ρωμαϊκή Αγορά, ο Ιερός Ναός Αγίου Δημητρίου, η Ροτόντα, ο Λευκός Πύργος, καθώς και οι αρχαιολογικοί χώροι που αναδείχθηκαν στους σταθμούς του μετρό «Βενιζέλου» και «Αγίας Σοφίας».
Μέσα από παρεμβάσεις ήπιας κινητικότητας, καθολικής προσβασιμότητας, πληροφόρησης και αναβάθμισης του δημόσιου χώρου, το έργο επιδιώκει να εντάξει την πολιτιστική κληρονομιά στην καθημερινή ζωή κατοίκων και επισκεπτών. Παράλληλα, ενισχύει την πολιτισμική ταυτότητα, την κοινωνική συνοχή, την εκπαίδευση και τη βιώσιμη ανάπτυξη της πόλης
Δεν περιορίζεται μόνο σε αρχαιολογικούς χώρους, αλλά περιλαμβάνει μνημεία διαφόρων ιστορικών περιόδων: αρχαία, βυζαντινά και νεότερα. Βασική επιδίωξη είναι η δημιουργία ενός συνεκτικού πλέγματος μνημείων εντός του πολεοδομικού ιστού, με στόχο να γίνουν τα μνημεία πιο ορατά και πιο προσβάσιμα, ενώ παράλληλα θα αναβαθμισθούν λειτουργικά, μορφολογικά και αισθητικά τμήματα του ιστορικού κέντρου της πόλης. Οι παρεμβάσεις που θα προταθούν όφειλαν να έχουν χαρακτήρα επαναληψιμότητας, ώστε να μπορούν να υλοποιούνται σταδιακά και σε άλλες διαδρομές και μνημεία της πόλης.
H ζώνη παρέμβασης και τα μνημεία που περιλαμβάνει
Η πρόταση που κέρδισε το 1ο βραβείο - Η ιδέα της «άρμοσης»
Το πρώτο βραβείο στον διαγωνισμό ιδεών για την ενοποίηση αρχαιολογικών χώρων και μνημείων της Θεσσαλονίκης με τον αστικό ιστό της πόλης κέρδισε η πρόταση με το όνομα «Άρμοση», του αρχιτεκτονικού γραφείου «Apostolopoulos Tasoulis». Η πρόταση, δημοσιοποιήθηκε για πρώτη φορά στη φετινή ΔΕΘ.
Κεντρική αρχιτεκτονική ιδέα είναι η «άρμοση» — η καλή συναρμογή μεταξύ της ιστορίας, των μνημείων, της πόλης και της καθημερινής ζωής. Στην εντός των τειχών Θεσσαλονίκη, τα μνημεία εμφανίζονται ως σπαράγματα του εξαιρετικού αστικού παλίμψηστου. Η πρόταση επιδιώκει να τα καταστήσει φυσική συνέχεια του σύγχρονου αστικού τοπίου, αναδεικνύοντας την ιστορική ταυτότητα κάθε γειτονιάς στην οποία εντάσσονται.
Η κεντρική ιδέα χειρισμού είναι η εισαγωγή της έννοιας του πλέγματος ως δομή: ένα σύστημα πράσινων διαδρόμων ήπιας κινητικότητας που ενεργοποιεί την πολιτισμική κληρονομιά. Οι παρεμβάσεις είναι ήπιες, ανθεκτικές, υψηλού επιπέδου σχεδιασμού — χωρίς φαντασμαγορικές υπερβολές.
Όπως αναφέρει το αρχιτεκτονικό γραφείο: Τα συχνά απότομα όρια ανάμεσα στα μνημεία και τη σύγχρονη πόλη αμβλύνονται και επαναπροσδιορίζονται μέσα από νέες προσβάσιμες εισόδους, διακριτικές οριοθετήσεις και προσεκτικά σχεδιασμένους δημόσιους χώρους, που αποκαθιστούν την οπτική και φυσική συνέχεια. Τα μνημεία δεν αντιμετωπίζονται πλέον ως απομονωμένα θραύσματα εγκλωβισμένα μέσα στον αστικό ιστό, αλλά ως ενεργά σημεία αναφοράς μιας ανανεωμένης δημόσιας ζωής. Γύρω από αυτά, μια συγκρατημένη και συνεκτική υλικότητα περιορίζει τον οπτικό θόρυβο: μια συνεχής, ανοιχτόχρωμη λιθόστρωτη επιφάνεια εκτείνεται στους δρόμους και τις πλατείες, προσαρμοζόμενη στις διαφορετικές μορφές και εντάσεις της κίνησης, ενώ ο λιτός αστικός εξοπλισμός και ο διακριτικός φωτισμός επιτρέπουν στις ιστορικές στρώσεις της πόλης να παραμένουν στο προσκήνιο.
Οι διαδρομές πεζών, ένα επανασχεδιασμένο σύστημα δημόσιων συγκοινωνιών και δρόμων ήπιας κυκλοφορίας συνδυάζονται με εκτεταμένες φυτεύσεις, δημιουργώντας πράσινους διαδρόμους περιπάτου με σκιά, οι οποίοι συνδέουν τα μνημεία, ενώ παράλληλα βελτιώνουν το μικροκλίμα της πόλης.
Η υπάρχουσα βλάστηση ενισχύεται με είδη κατάλληλα για το κλίμα, δημιουργώντας σκιά, καθορίζοντας τις διαδρομές και διαμορφώνοντας ήσυχα, πράσινα σκηνικά μέσα από τα οποία τα μνημεία μπορούν να γίνονται αντιληπτά με μεγαλύτερη σαφήνεια.
Μέσα από μια σειρά στοχευμένων και όχι μεγαλεπήβολων παρεμβάσεων, η πρόταση επιδιώκει να αναδείξει αυτό που ήδη υπάρχει. Με τη μείωση της οπτικής ακαταστασίας, την επανασύνδεση των ιστορικών θραυσμάτων και την επανεισαγωγή της φύσης στον πυκνό αστικό ιστό, η πολυεπίπεδη ιστορία της πόλης μετατρέπεται σε εργαλείο σύγχρονης ανανέωσης.
Γαλεριανός άξονας - Καμάρα και Ροτόντα
Νέα πλατεία Ροτόντας
Εγνατία Οδός
Τοπογραφικό πλέγμα διαδρομών - Πρόταση Άρμοση
Η πρόταση προβλέπει:
-Πλέγμα Πράσινων Διαδρόμων
Βιοκλιματικοί πολιτισμικοί διάδρομοι επί διαχρονικών αξόνων: Εγνατία, Αριστοτέλους, Βενιζέλου, Αγίας Σοφίας, Γούναρη, διάδρομος δυτικών τειχών. Δενδροφυτεύσεις με ενδημικά φυλλοβόλα είδη χωρίς βαθύ ριζικό σύστημα — προστασία αρχαιοτήτων υπεδάφους.
-Ήπιες Παρεμβάσεις στα Μνημεία
Επαναδιατύπωση του ορίου επαφής μνημείων με τον αστικό ιστό — αφαίρεση οπτικών εμποδίων, νέες κεκλιμένες προσβάσεις ΑμεΑ, αντικατάσταση συμπαγών περιφράξεων με διακριτικά κιγκλιδώματα. Ειδικές παρεμβάσεις: Ροτόντα, Γαλεριανό Ανάκτορο, Ρωμαϊκή Αγορά, Αλατζά Ιμαρέτ.
-Ενιαία Υλικότητα
Ενιαίο ομοιογενές δάπεδο ανοιχτού χρώματος βασισμένο στον κυβόλιθο — υλικό ανθεκτικό, συναφές με την πλινθοδομή ρωμαϊκών & βυζαντινών μνημείων. Αστικός εξοπλισμός από λίθινα & μεταλλικά στοιχεία λιτού σχεδιασμού.
Προτεινόμενες Πολιτιστικές Διαδρομές:
- Διαδρομή Παλίμψηστου
- Αρχαία Μνημεία & Αρχ. Χώροι
- Βυζαντινά & Παλαιολόγεια Μνημεία
- Οθωμανικά Μνημεία
- Εβραϊκή Κληρονομιά
- Πράσινη Διαδρομή Τειχών
- Μπλε Διαδρομή / Νερό
- Σύνδεση με Θαλάσσιο Μέτωπο
Κύρια Ομάδα Μελέτης — Α΄ Βραβείο
Γεώργιος Αποστολόπουλος, Αρχιτέκτων Μηχανικός — Εκπρόσωπος & Υπεύθυνος Ομάδας (44%)
Αντώνιος Τασούλης, Αρχιτέκτων Μηχανικός (44%)
· Αικατερίνη-Ναταλία Μπούρα · Βασιλική Παπαργύρη · Ευδοκία Μιμίκου · Αικατερίνη Χριστοφοράκη, Πολεοδόμος · Πολυξένη Πρέντου, Πολεοδόμος · Σοφία Μαυρίδου, Αρχ. Τοπίου · Ιωάννης Μάρης, Συγκοινωνιολόγος · Γεώργιος Μερτζανίδης · Δήμητρα Κουτρούμπα · Ελευθέριος Στεργίου
Ομάδα Έργου: Φ. Σαγώνας · J. Urgelles Calvet, Αρχ. Τοπίου · Π. Παναγιωτόπουλος, Πολ. Μηχανικός · Π. Αργυρός, Ηλεκτρολόγος · Δ. Τρέμος, Περιβαλλοντολόγος · Δ. Σικαλίδου & Ε. Κυριακοπούλου, Αρχαιολόγοι · Ε.Α. Φωλίνα, Γεωπόνος · Β. Μαρτινίδου · C. Frenzel, Βιοκλιματικός · Α. Σακελλαρίου, Δασολόγος
- Θεσσαλονίκη: Αγέλη από 12 αγριογούρουνα βόλτα στη Χαριλάου - Δείτε βίντεο
- Θεσσαλονίκη: Διακινητής μετέφερε 7 μετανάστες με φορτηγό – «Ταρίφα» 600 ευρώ
- Θεσσαλονίκη: Έργα από σήμερα στο δρόμο για αεροδρόμιο – Μέχρι πότε θα διαρκέσουν
- Απίστευτο τροχαίο στην Αθήνα: Φορτηγό έπεσε σε φρεάτιο – Άνοιξε τρύπα ενός τετραγωνικού (VIDEO)
