">
Από τις ιστορικές αγορές του κέντρου μέχρι τα δυτικά τείχη και τα μνημεία της Άνω Πόλης, τρεις διαδρομές δίνουν σήμερα, Σάββατο 17 Οκτωβρίου, την ευκαιρία σε κατοίκους και επισκέπτες να γνωρίσουν καλύτερα τη Θεσσαλονίκη και την ιστορία της. Πρόκειται για δωρεάν περιπατητικές ξεναγήσεις που διοργανώνουν οι Α΄, Β΄ και Γ΄ Δημοτικές Κοινότητες του Δήμου Θεσσαλονίκης, με τη συνοδεία διπλωματούχων ξεναγών και διάρκειας περίπου τριών ωρών.
Το ενδιαφέρον για τις ξεναγήσεις είναι ιδιαίτερα αυξημένο, με τις θέσεις σε ορισμένες διαδρομές να καλύπτονται μέσα σε λίγα λεπτά. Άλλωστε, όπως επισημαίνουν οι πρόεδροι των Κοινοτήτων στο Τyposthes, ακόμη και όσοι έχουν μεγαλώσει στη Θεσσαλονίκη μπορούν να ανακαλύψουν άγνωστες πτυχές της πόλης, περπατώντας σε γνώριμα σημεία με μια διαφορετική ματιά.
Μεγάλη ζήτηση για τις δωρεάν ξεναγήσεις στις ιστορικές αγορές του κέντρου
Στην καρδιά της Θεσσαλονίκης, εκεί όπου οι ιστορικές αγορές εξακολουθούν να αποτελούν κομμάτι της καθημερινής ζωής, επικεντρώνεται η ξενάγηση της Α΄ Δημοτικής Κοινότητας με τίτλο «Η Διαχρονικότητα των Αγορών στη Θεσσαλονίκη». Η διαδρομή ξεκινά από τη Ρωμαϊκή Αγορά, στην αρχή του πεζόδρομου, και συνεχίζεται στο Μπιτ Παζάρ, στις αρχαιότητες του σταθμού Βενιζέλου του μετρό, στο Χαμζά Μπέη Τζαμί, στο Μπεζεστένι, στο Καπάνι και στην αγορά Μοδιάνο. Περιλαμβάνει επίσης την πλατεία Άθωνος, το Μπέη Χαμάμ και την Παναγία Χαλκέων.
Το ενδιαφέρον για τη συγκεκριμένη περιήγηση ξεπέρασε τις αρχικές προβλέψεις. Όπως αναφέρει στο Τyposthes, η πρόεδρος της Α΄ Κοινότητας, Άννη Ακριβάκη, ενώ ο σχεδιασμός προέβλεπε έως 25 συμμετέχοντες, οι εκδηλώσεις ενδιαφέροντος ξεπέρασαν τις 40, με αποτέλεσμα η Κοινότητα να ζητήσει από τους ξεναγούς την αύξηση του ορίου συμμετοχής.
Σύμφωνα με την κ. Ακριβάκη, στόχος είναι να γνωρίσουν οι Θεσσαλονικείς καλύτερα σημεία από τα οποία ενδεχομένως περνούν καθημερινά, χωρίς να γνωρίζουν την ιστορία τους. «Η Α΄ Κοινότητα έχει πάρα πολλά μέρη τα οποία θα μπορούσαμε να δούμε», σημειώνει, τονίζοντας ότι οι ξεναγήσεις απευθύνονται τόσο στους παλαιότερους κατοίκους όσο και στη νέα γενιά.
Ιδιαίτερη αναφορά κάνει στο Χαμζά Μπέη Τζαμί, το οποίο πολλοί Θεσσαλονικείς γνωρίζουν ως τον παλιό κινηματογράφο Αλκαζάρ. Όπως εξηγεί, το μνημείο παρέμενε επί χρόνια κρυμμένο πίσω από μεταλλικά πετάσματα, με αποτέλεσμα αρκετοί κάτοικοι να μην έχουν γνωρίσει ουσιαστικά τον χώρο και την ιστορία του.
Η σημερινή περιήγηση είναι η τελευταία για το 2026 με θέμα τις ιστορικές αγορές της Θεσσαλονίκης. Ωστόσο, σύμφωνα με την πρόεδρο, υπάρχει πρόθεση να επαναληφθεί και την επόμενη χρονιά, δίνοντας την ευκαιρία σε περισσότερους κατοίκους και επισκέπτες να συμμετάσχουν.
Περίπου 360 συμμετοχές στις ξεναγήσεις της Α΄ Κοινότητας – Πότε θα γίνουν οι επόμενες
Η μεγάλη ανταπόκριση αποτυπώνεται και στον συνολικό αριθμό συμμετοχών. Όπως αναφέρει η κ. Ακριβάκη, μέχρι στιγμής έχουν πραγματοποιηθεί εννέα ξεναγήσεις, με περίπου 40 άτομα κατά μέσο όρο στην καθεμία, γεγονός που ανεβάζει τις συμμετοχές στις 360 περίπου. «Υπάρχει πολύ μεγάλη ζήτηση. Ο κόσμος το θέλει», σημειώνει χαρακτηριστικά.
Το πρόγραμμα της Α΄ Κοινότητας περιλαμβάνει τέσσερις θεματικές διαδρομές, με τις ξεναγήσεις να συνεχίζονται έως τις αρχές Δεκεμβρίου. Επόμενη προγραμματισμένη περιήγηση είναι οι «Ιστορίες στα Τείχη», το Σάββατο 24 Οκτωβρίου, με αφετηρία τον Λευκό Πύργο. Η διαδρομή ακολουθεί τα ανατολικά και θαλάσσια τείχη, με στάσεις μεταξύ άλλων στο Ανατολικό Νεκροταφείο, την κοιμητηριακή βασιλική της Γ΄ Σεπτεμβρίου, το Αρχαιολογικό και το Βυζαντινό Μουσείο, τη ΔΕΘ, το Σιντριβάνι, το Χαμιδιέ, την Παλιά Φιλοσοφική Σχολή, το Εβραϊκό Νεκροταφείο και την Πύλη Καλαμαριάς.
Τον Νοέμβριο και τον Δεκέμβριο τη σκυτάλη παίρνει η «Πομπική Οδός», με ξεναγήσεις την Κυριακή 1 Νοεμβρίου, στα Αγγλικά, την Κυριακή 15 Νοεμβρίου και την Κυριακή 6 Δεκεμβρίου. Με αφετηρία τη συμβολή των οδών Δημητρίου Γούναρη και Τσιμισκή, η διαδρομή περνά από το Γαλεριανό συγκρότημα, την Καμάρα, τη Ροτόντα, τον Άγιο Παντελεήμονα, την Εκκλησία του Σωτήρος, την Αχειροποίητο και την πλατεία Μακεδονομάχων. Περιλαμβάνει ακόμη τις αρχαιότητες του σταθμού Αγίας Σοφίας του μετρό, τον ομώνυμο ναό, το βαπτιστήριο που είναι γνωστό ως κατακόμβη του Αγίου Ιωάννη του Προδρόμου, καθώς και χαρακτηριστικά κτήρια της πλατείας Αγίας Σοφίας.
Στις θεματικές περιηγήσεις της Κοινότητας περιλαμβάνεται επίσης η διαδρομή «Εμπορικό Κέντρο», που πραγματοποιήθηκε την άνοιξη και ανέδειξε την εμπορική ιστορία της Θεσσαλονίκης. Ξεκινώντας από τη συμβολή Αγίου Μηνά και Βενιζέλου, οι συμμετέχοντες είχαν την ευκαιρία να γνωρίσουν τη συνοικία Αγίου Μηνά, το Εβραϊκό Μουσείο, την οδό Φράγκων, την πλατεία Χρηματιστηρίου, τη Στοά Μαλακοπή, την Καθολική Εκκλησία, την Παλιά Οθωμανική Τράπεζα και τα Άνω Λαδάδικα, με κατάληξη το παλιό Τελωνείο και τον επιβατικό σταθμό του λιμανιού.
Μεγάλο ενδιαφέρον για τις ξεναγήσεις στα δυτικά τείχη – «Δεν φεύγει κανένας πριν το τέλος»
Με έντονο ενδιαφέρον από τους Θεσσαλονικείς συνεχίζονται και οι δωρεάν περιπατητικές ξεναγήσεις της Β΄ Δημοτικής Κοινότητας. «Δεν φεύγει κανένας από τις ξεναγήσεις», αναφέρει στο Τyposthes, ο πρόεδρος της Κοινότητας, Αγαπητός Σαμαράς, προσθέτοντας ότι οι πολίτες «κάθονται μέχρι το τελευταίο δευτερόλεπτο και κρέμονται από τα χείλη της ξεναγού».
Η σημερινή ξενάγηση επικεντρώνεται στην ιστορία και τα μνημεία της δυτικής πλευράς του κέντρου της Θεσσαλονίκης. Με αφετηρία τον Ιερό Ναό των Αγίων Αποστόλων, η διαδρομή περνά από το πάρκο Ιβάνωφ, το Πάρκο των Εθνών, τα δυτικά τείχη, το άγαλμα του Κωνσταντίνου και το Φρούριο του Βαρδαρίου, πριν καταλήξει στη Βίλα Πετρίδη.
Στις ξεναγήσεις συμμετέχουν άνθρωποι διαφορετικών ηλικιών, κυρίως κάτοικοι της Θεσσαλονίκης, ενώ σε προηγούμενη περιήγηση στα Αγγλικά είχαν πάρει μέρος και επισκέπτες από το εξωτερικό. Σύμφωνα με τον κ. Σαμαρά, ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει το γεγονός ότι ακόμη και άνθρωποι που έχουν γεννηθεί και μεγαλώσει στην περιοχή ανακαλύπτουν άγνωστες πτυχές της ιστορίας της.
«Και εμείς που είμαστε γέννημα θρέμμα της περιοχής, της γειτονιάς, ζούμε σε αυτήν τη γειτονιά, έχουμε πράγματα που δεν τα ξέραμε», σημειώνει χαρακτηριστικά.
Ανάμεσα στα σημεία που ξεχωρίζει είναι «τα δυτικά τείχη και ο ναός των Αγίων Αποστόλων, δύο μνημεία που αποτελούν μέρος της καθημερινότητας των κατοίκων, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι γνωρίζουν και την ιστορία τους».
Η σημερινή είναι η έβδομη ξενάγηση της Β΄ Κοινότητας για το 2026, ενώ έχει προγραμματιστεί ακόμη μία έως το τέλος του έτους. Για το 2027, στον σχεδιασμό της Κοινότητας περιλαμβάνονται οκτώ ξεναγήσεις.
Σε 10 λεπτά «κλείνουν» οι θέσεις για τις δωρεάν ξεναγήσεις στην Άνω Πόλη
Το ίδιο έντονο ενδιαφέρον καταγράφεται και στη Γ΄ Δημοτική Κοινότητα, όπου οι θέσεις για τις δωρεάν ξεναγήσεις στην Άνω Πόλη καλύπτονται μέσα σε λίγα λεπτά. Οι περιηγήσεις προσελκύουν μάλιστα και επισκέπτες από άλλες πόλεις της Βόρειας Ελλάδας, όπως η Καβάλα, η Δράμα και η Κατερίνη.
«Αυτές οι διαδρομές πρέπει να αυξηθούν, γιατί δεν μπορούμε να καλύψουμε όλους τους ενδιαφερόμενους. Σε ένα δεκάλεπτο, να φανταστείτε, τέταρτο, κλείνουν οι θέσεις», αναφέρει στο Τyposthes η πρόεδρος της Γ΄ Κοινότητας, Ελισάβετ Καλαϊτζίδου, επισημαίνοντας ότι η ζήτηση έχει ξεπεράσει τις αρχικές προβλέψεις.
Η σημερινή ξενάγηση, με τίτλο «Γνωρίζουμε τα μνημεία της Άνω Πόλης», ξεκινά από το Επταπύργιο, γνωστό και ως Γεντί Κουλέ, και συνεχίζεται στην Πύλη της Άννας Παλαιολογίνας, τη Μεσαία Πορτάρα, τον Πύργο Τριγωνίου, τη Μονή Βλατάδων, τον Όσιο Δαβίδ, το Αλατζά Ιμαρέτ και την Αίγλη, με κατάληξη τον Άγιο Δημήτριο.
Στις περιηγήσεις συμμετέχουν άνθρωποι διαφορετικών ηλικιών, από νέους και οικογένειες με μικρά παιδιά μέχρι άτομα 60 και 70 ετών. Η ανταπόκριση αυτή έχει οδηγήσει την Κοινότητα να εξετάζει τη δημιουργία ξεχωριστών διαδρομών για εκπαιδευτικούς και οικογένειες, με τις τελευταίες να είναι συντομότερες και πιο εύκολες για τα παιδιά.
«Σκεφτήκαμε να κάνουμε μία διαδρομή καθαρά για δασκάλους, μία άλλη διαδρομή για οικογένειες με παιδιά», αναφέρει η κ. Καλαϊτζίδου, δίνοντας ιδιαίτερη σημασία στους εκπαιδευτικούς. «Θα πρέπει να γνωρίσουν την περιοχή. Αυτοί θα το μεταλαμπαδεύσουν σε μικρούς μαθητές», προσθέτει.
Οι διαδρομές έχουν σχεδιαστεί έπειτα από συσκέψεις με ξεναγούς και ανθρώπους που έχουν ασχοληθεί με την ιστορία και την αρχιτεκτονική της Άνω Πόλης, μεταξύ των οποίων ο Ευάγγελος Δημητριάδης, Ομότιμος Καθηγητής του Τμήματος Αρχιτεκτόνων Μηχανικών του ΑΠΘ. Σε προηγούμενες περιηγήσεις έχουν συμπεριληφθεί, μεταξύ άλλων, το Ισλαχανέ, η πλατεία Καλλιθέας, το Βυζαντινό Λουτρό, η πλατεία Ρομφέη, κτήρια της οδού Θεοφίλου, ο Προφήτης Ηλίας και το Διοικητήριο.
Από τα μνημεία της Άνω Πόλης, η κ. Καλαϊτζίδου ξεχωρίζει τον Όσιο Δαβίδ ως ένα από τα λιγότερο γνωστά στους Θεσσαλονικείς, κάνοντας ιδιαίτερη αναφορά στο ψηφιδωτό του ναού, όπου ο Χριστός απεικονίζεται χωρίς γένια.
Η σημερινή ξενάγηση είναι η έκτη που πραγματοποιεί η Γ΄ Κοινότητα μέσα στο 2026, ενώ μία ακόμη απομένει έως το τέλος της χρονιάς. Για το 2027 προβλέπονται οκτώ ξεναγήσεις, τον Μάιο, τον Οκτώβριο και τον Νοέμβριο. «Πάει πάρα πολύ καλά. Θέλουμε οπωσδήποτε να συνεχιστεί και να το ανοίξουμε περισσότερο», καταλήγει η κ. Καλαϊτζίδου.
