Μια ιδιαίτερα αισιόδοξη εξέλιξη για την αντιμετώπιση ορισμένων από τις πιο επιθετικές μορφές καρκίνου φέρνει στο φως η διεθνής κλινική δοκιμή για την αμιβανταμάμπη (amivantamab). Πρόκειται για ένα καινοτόμο φάρμακο που χορηγείται με ένεση και, σύμφωνα με τα στοιχεία της μελέτης, κατάφερε όχι μόνο να συρρικνώσει όγκους, αλλά σε ορισμένες περιπτώσεις να τους εξαφανίσει πλήρως.
Ειδικότερα, οι γιατροί χαιρέτισαν ως «πρωτοφανή» τα αποτελέσματα κλινικής δοκιμής που δείχνουν ότι ένα αντικαρκινικό ενέσιμο σκεύασμα τριπλής δράσης μπορεί να εξαφανίσει πλήρως όγκους σε ασθενείς. Σε διεθνή μελέτη που διεξήχθη σε 11 χώρες, η ένεση χορηγήθηκε σε ασθενείς των οποίων ο καρκίνος είχε εξαπλωθεί ή είχε επανεμφανιστεί και δεν ανταποκρινόταν πλέον σε άλλες θεραπείες.
Το σκεύασμα, που ονομάζεται amivantamab, συρρίκνωσε τους όγκους σε περισσότερους από το ένα τρίτο των ασθενών, με θεαματικές αλλαγές να καταγράφονται μέσα σε λίγες εβδομάδες. Σε 15 από αυτούς, οι γιατροί διαπίστωσαν ότι το φάρμακο εξαφάνισε πλήρως τους όγκους.
Ο Κέβιν Χάρινγκτον, καθηγητής Βιολογικών Θεραπειών κατά του Καρκίνου στο Ινστιτούτο Έρευνας για τον Καρκίνο του Λονδίνου (ICR), δήλωσε: «Πρόκειται για πρωτοφανώς ισχυρές αποκρίσεις σε ασθενείς των οποίων η νόσος έχει καταστεί ανθεκτική τόσο στη χημειοθεραπεία όσο και στην ανοσοθεραπεία. Αυτή είναι μια ομάδα ασθενών για την οποία οι θεραπευτικές επιλογές είναι εξαιρετικά περιορισμένες, επομένως το επίπεδο αυτού του οφέλους είναι πραγματικά εντυπωσιακό».
Ο Χάρινγκτον, ο οποίος είναι επίσης σύμβουλος ογκολόγος στο Royal Marsden NHS Foundation Trust, πρόσθεσε: «Η θεραπεία αυτή έχει τη δυνατότητα να ωφελήσει πολλές χιλιάδες ασθενείς κάθε χρόνο».
Τα αποτελέσματα θα παρουσιαστούν την Κυριακή στο Σικάγο, στο μεγαλύτερο συνέδριο για τον καρκίνο παγκοσμίως, την ετήσια συνάντηση της Αμερικανικής Εταιρείας Κλινικής Ογκολογίας (ASCO).
Στη μελέτη συμμετείχαν 102 ασθενείς με καρκίνο κεφαλής και τραχήλου, τον έκτο συχνότερο καρκίνο παγκοσμίως. Οι όγκοι συρρικνώθηκαν ή εξαφανίστηκαν πλήρως σε 43 ασθενείς, μεταξύ των οποίων 28 παρουσίασαν σημαντική συρρίκνωση των όγκων και 15 είδαν τους όγκους να εξαλείφονται ολοκληρωτικά.
Οι ερευνητές ανέφεραν ότι η ένεση παρουσίασε παρόμοια αποτελέσματα και σε ασθενείς με καρκίνο του πνεύμονα. Το amivantamab, που αναπτύχθηκε από τη Johnson & Johnson, αξιολογείται σήμερα σε περίπου 60 κλινικές δοκιμές, κυρίως για τον καρκίνο του πνεύμονα αλλά και για καρκίνους του παχέος εντέρου, του εγκεφάλου και του στομάχου.
Το «έξυπνο» ενέσιμο σκεύασμα στοχεύει τον καρκίνο με τρεις διαφορετικούς τρόπους. Αναστέλλει τόσο τον EGFR (υποδοχέα επιδερμικού αυξητικού παράγοντα), μια πρωτεΐνη που βοηθά στην ανάπτυξη των όγκων, όσο και το μονοπάτι MET, το οποίο τα καρκινικά κύτταρα χρησιμοποιούν συχνά για να διαφεύγουν από τις θεραπείες. Παράλληλα, βοηθά στην ενεργοποίηση του ανοσοποιητικού συστήματος ώστε να επιτεθεί στον όγκο.
Ένας από τους πρώτους ασθενείς που ωφελήθηκαν ήταν ο 56χρονος Καρλ Γουόλς, ο οποίος διαγνώστηκε με καρκίνο της γλώσσας τον Μάιο του 2024 και εντάχθηκε στη μελέτη OrigAMI-4 στο Royal Marsden τον Ιούλιο του 2025.
«Αρχικά υποβλήθηκα τόσο σε χημειοθεραπεία όσο και σε ανοσοθεραπεία, οι οποίες δυστυχώς δεν είχαν αποτέλεσμα», δήλωσε. «Τότε μου προτάθηκε η συμμετοχή στη δοκιμή OrigAMI-4. Βρίσκομαι πλέον στον 17ο κύκλο θεραπείας και είμαι πολύ ικανοποιημένος από την πρόοδο μέχρι στιγμής».
Σε αντίθεση με πολλές αντικαρκινικές θεραπείες, το amivantamab χορηγείται με μια μικρή υποδόρια ένεση και όχι μέσω ενδοφλέβιας έγχυσης, γεγονός που καθιστά τη θεραπεία ταχύτερη και πιο βολική για τους ασθενείς, ενώ διευκολύνει σημαντικά τη χορήγησή της στα εξωτερικά ιατρεία.
Οι περισσότερες παρενέργειες της θεραπείας, η οποία χορηγείται μία φορά κάθε τρεις εβδομάδες, ήταν ήπιες έως μέτριες, ενώ λιγότεροι από ένας στους δέκα ασθενείς αναγκάστηκαν να διακόψουν τη θεραπεία.
Ο Γουόλς, από το Μπέρμιγχαμ, δήλωσε: «Τώρα αισθάνομαι ότι μπορώ να ζήσω μια φυσιολογική ζωή. Πριν ξεκινήσω τη δοκιμή, δυσκολευόμουν να μιλήσω σωστά και να φάω εξαιτίας του πρηξίματος και του πόνου.
Από τότε που ξεκίνησα τη θεραπεία, το πρήξιμο έχει μειωθεί σημαντικά και ο πόνος έχει βελτιωθεί αισθητά. Επίσης, δεν αντιμετωπίζω πλέον τις σοβαρές παρενέργειες που είχα κατά τη διάρκεια της χημειοθεραπείας».
Πρόσθεσε: «Όταν η κατάσταση ήταν στο χειρότερο σημείο, τρεφόμουν με σούπες, ρυζόγαλο, κονσέρβες ραβιόλι και σπαγγέτι, καθώς και αμέτρητες ομελέτες, όλα συμπληρωμένα με τρία ειδικά διατροφικά ροφήματα ημερησίως. Έχασα αρκετό βάρος.
Ύστερα από μόλις δύο κύκλους θεραπείας, η διατροφή μου άρχισε να επανέρχεται στο φυσιολογικό και μετά από έξι μήνες έτρωγα ξανά κανονικά. Αυτό που απόλαυσα περισσότερο ήταν η πρώτη μεγάλη μπριζόλα. Η ομιλία μου έχει επανέλθει πλήρως και στη δουλειά χρησιμοποιώ τακτικά ακουστικά χωρίς κανένα πρόβλημα».
Οι ερευνητές επισήμαναν επίσης ότι η μελέτη επικεντρώθηκε σε ασθενείς με καρκίνους κεφαλής και τραχήλου που δεν περιλάμβαναν HPV-θετικό πλακώδες καρκίνωμα του στοματοφάρυγγα. Όπως ανέφεραν, αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς οι καρκίνοι κεφαλής και τραχήλου που δεν σχετίζονται με τον ιό HPV είναι συνήθως δυσκολότερο να αντιμετωπιστούν, γεγονός που καθιστά την πρόοδο σε αυτή την ομάδα εξαιρετικά σημαντική.
Οι ασθενείς που έλαβαν amivantamab έζησαν κατά μέσο όρο 12,5 μήνες μετά την έναρξη της θεραπείας, παρά το γεγονός ότι έπασχαν από μια μορφή καρκίνου με ιδιαίτερα δυσμενή πρόγνωση όταν οι συνήθεις θεραπείες παύουν να λειτουργούν.
Ο καθηγητής Κρίστιαν Χέλιν, διευθύνων σύμβουλος του ICR, δήλωσε: «Η μελέτη αυτή αποδεικνύει πώς η ανάπτυξη νέων θεραπειών μέσω αυστηρής επιστημονικής έρευνας μπορεί να οδηγήσει σε ουσιαστικές προόδους, ακόμη και για ασθενείς με εξαιρετικά περιορισμένες θεραπευτικές επιλογές.
Η επίτευξη αυτού του επιπέδου ανταπόκρισης των όγκων και τα ενθαρρυντικά αποτελέσματα επιβίωσης σε μια τόσο δύσκολη προς αντιμετώπιση ομάδα ασθενών αποτελούν ένα σημαντικό βήμα προς τα εμπρός».
