Το γνωρίζει καλά όποιος έχει ταξιδέψει έστω και μία φορά με αεροπλάνο, ειδικά σε πολύωρη πτήση: έξω μπορεί να έχει καύσωνα, ο προορισμός μπορεί να είναι τροπικός, αλλά μέσα στην καμπίνα χρειάζεται ζακέτα, κάλτσες ή ακόμη και μπουφάν.
Η χαμηλή θερμοκρασία στα αεροπλάνα δεν είναι τυχαία ούτε οφείλεται στις προτιμήσεις του πληρώματος. Σύμφωνα με ειδικούς της αεροπορίας, αποτελεί συνειδητή επιλογή που συνδέεται με την άνεση, την ασφάλεια και τη φυσιολογία των επιβατών.
Τι είναι αυτό που ρίχνει τη θερμοκρασία
Ο Μπόμπι Λόρι, πρώην αεροσυνοδός και παρουσιαστής της ταξιδιωτικής εκπομπής «The Jet Set», εξηγεί στο Popular Science ότι τα πληρώματα είναι προετοιμασμένα για το κρύο της καμπίνας ανεξάρτητα από τον καιρό στο αεροδρόμιο αναχώρησης. Ακόμη και μέσα στο καλοκαίρι, οι αεροσυνοδοί συχνά φορούν ζακέτες ή σακάκια, γιατί γνωρίζουν τι θερμοκρασίες θα επικρατήσουν κατά τη διάρκεια της πτήσης.
Η «ιδανική» θερμοκρασία στην καμπίνα ενός αεροσκάφους κυμαίνεται συνήθως μεταξύ 21 και 24 βαθμών Κελσίου. Θεωρητικά, αυτή είναι μια άνετη θερμοκρασία εσωτερικού χώρου. Στην πράξη, όμως, μέσα στο αεροπλάνο το κρύο γίνεται πιο αισθητό λόγω της πολύ χαμηλής υγρασίας. Σε ύψος πλεύσης, η υγρασία στην καμπίνα μπορεί να πέσει στο 10% έως 20%, επίπεδα χαμηλότερα ακόμη και από πολλά ερημικά περιβάλλοντα. Ο ξηρός αέρας κάνει το σώμα να αισθάνεται τη θερμοκρασία διαφορετικά και συχνά πιο ψυχρά.
Για να μη λιποθυμούν οι επιβάτες
Οι περισσότερες εμπορικές αεροπορικές εταιρείες διατηρούν τις καμπίνες τους σε αυτό το εύρος θερμοκρασίας για έναν βασικό λόγο: για να αποτρέψουν τους επιβάτες από το να λιποθυμήσουν. Στην καμπίνα ενός αεροπλάνου η πίεση δεν αντιστοιχεί σε εκείνη της επιφάνειας της θάλασσας. Συνήθως προσομοιώνει υψόμετρο περίπου 6.000 έως 8.000 ποδιών, δηλαδή συνθήκες παρόμοιες με αυτές ενός βουνού. Αυτός είναι ένας απαραίτητος συμβιβασμός: αν το αεροσκάφος διατηρούσε πίεση αντίστοιχη της στάθμης της θάλασσας σε ύψος 35.000 ποδιών, θα έπρεπε να είναι πολύ βαρύτερο, με μεγαλύτερη κατανάλωση καυσίμου.
Για τους περισσότερους επιβάτες, η αλλαγή αυτή περνά απαρατήρητη. Ωστόσο, το σώμα έχει στη διάθεσή του λιγότερο οξυγόνο σε σχέση με το επίπεδο της θάλασσας. Κάποιοι μπορεί να αισθανθούν ζάλη, αδυναμία ή τάση λιποθυμίας, ιδιαίτερα σε νυχτερινές πτήσεις, όταν ξυπνούν απότομα, σηκώνονται γρήγορα και ο οργανισμός δεν έχει προσαρμοστεί πλήρως.
Ο πιο δροσερός αέρας βοηθά επίσης τους επιβάτες να παραμένουν σε μεγαλύτερη εγρήγορση, κάτι σημαντικό σε περίπτωση αναταράξεων ή ανάγκης γρήγορης εκκένωσης.
Αντίθετα, η ζέστη επιβαρύνει την κυκλοφορία του αίματος, κάνει την καρδιά να δουλεύει εντονότερα και αυξάνει τις ανάγκες του οργανισμού σε οξυγόνο. Το κρύο συμβάλλει στη σταθερότερη αναπνοή, στον πιο ήρεμο καρδιακό ρυθμό και στη διατήρηση καλύτερων επιπέδων οξυγόνου στο αίμα. Παράλληλα μπορεί να περιορίσει τη ναυτία και τη δυσφορία της κίνησης.
Λιγότερο αποπνικτικό περιβάλλον
Η θερμοκρασία επηρεάζει και την αίσθηση ξηρότητας. Σε μια ήδη ξηρή καμπίνα, η υπερβολική ζέστη θα έκανε την υγρασία του σώματος να εξατμίζεται ταχύτερα, ενισχύοντας την αφυδάτωση και την αίσθηση δυσφορίας. Ο πιο δροσερός αέρας βοηθά ώστε το περιβάλλον να μην γίνεται αποπνικτικό.
Υπάρχει και ένας πιο πρακτικός λόγος: η θερμότητα που παράγουν οι ίδιοι οι επιβάτες. Σε μια γεμάτη καμπίνα, εκατοντάδες άνθρωποι κάθονται πολύ κοντά ο ένας στον άλλον, συχνά με κουβέρτες, φούτερ ή μαξιλάρια. Καθώς περνά η ώρα, η συλλογική θερμότητα των σωμάτων ανεβάζει τη θερμοκρασία. Έτσι, το αρχικό κρύο λειτουργεί ως αντίβαρο ώστε το περιβάλλον να παραμείνει ανεκτό στη διάρκεια της πτήσης.
Ποιος ελέγχει τη θερμοκρασία
Το ποιος ελέγχει τη θερμοκρασία εξαρτάται από τον τύπο του αεροσκάφους. Σε ορισμένα Boeing η ρύθμιση γίνεται κυρίως από το πιλοτήριο, ενώ σε Airbus οι αεροσυνοδοί μπορούν συχνά να κάνουν προσαρμογές μέσω κεντρικής οθόνης. Τα σύγχρονα αεροπλάνα διαθέτουν ένα ενσωματωμένο Σύστημα Ελέγχου Περιβάλλοντος (ECS), το οποίο ρυθμίζει την πίεση, τη θερμοκρασία και την ποιότητα του αέρα σε διαφορετικές ζώνες της καμπίνας.
Το πιλοτήριο διαθέτει τη δική του αποκλειστική ζώνη ECS, καθώς αυτός ο χώρος του αεροσκάφους είναι γεμάτος με εξοπλισμό πλοήγησης, επικοινωνίας και ραντάρ που παράγει θερμότητα και απαιτεί ειδική ψύξη. Η καμπίνα επιβατών συνήθως χωρίζεται σε δύο έως τέσσερις ανεξάρτητα ελεγχόμενες ζώνες θερμοκρασίας (για παράδειγμα: μπροστινή, μεσαία και πίσω). Έτσι μπορούν οι αεροσυνοδοί να μειώσουν τη ροή αέρα, για παράδειγμα, στο μεσαίο τμήμα της καμπίνας, όπου συνήθως παράγεται η περισσότερη θερμότητα από τους επιβάτες, διατηρώντας παράλληλα δροσερό το πίσω μέρος του αεροσκάφους. Γι’ αυτό ένας επιβάτης μπορεί να νιώσει διαφορά θερμοκρασίας περπατώντας από το μπροστινό προς το πίσω μέρος του αεροσκάφους.
Πού να μην καθίσετε αν κρυώνετε
Εκτός από ένα φούτερ με κουκούλα, υπάρχουν κι άλλοι τρόποι για να αποφύγει κανείς το κρύο της καμπίνας. Για παράδειγμα, οι θέσεις στην έξοδο κινδύνου και στα παράθυρα συχνά είναι πιο ψυχρές, επειδή βρίσκονται κοντά στις πόρτες ή στο εξωτερικό κέλυφος του αεροπλάνου. Οι κουζίνες, όπου προετοιμάζονται τρόφιμα και ποτά, είναι επίσης συνήθως πιο κρύες λόγω των ισχυρών μονάδων ψύξης.
Τελικά, σε μια καμπίνα με 150 ή 200 επιβάτες είναι αδύνατο να ικανοποιηθούν όλοι. Αυτό που για κάποιον είναι ευχάριστη δροσιά, για άλλον είναι υπερβολικό κρύο. Η πιο ασφαλής λύση παραμένει απλή: μια ζακέτα ή ένα φούτερ στη χειραποσκευή.
Πηγή: cnn.gr
