Ανησυχητικά είναι τα συμπεράσματα έρευνας για τις επιπτώσεις της χρήσης μέσων κοινωνικής δικτύωσης από εφήβους και μεγάλου ποσοστού παιδιών ηλικίας 8 έως 12 ετών.
Έρευνα που δημοσιεύθηκε αυτή την εβδομάδα στο The American Journal of Psychiatry διαπιστώνει ότι όσο νωρίτερα και πιο γρήγορα οι έφηβοι χρησιμοποιούν τα κοινωνικά δίκτυα, τόσο πιο πιθανό είναι να δοκιμάσουν ουσίες όπως το αλκοόλ, ο καπνός και η κάνναβη.
Πώς όμως μπορεί να αποδειχθεί ότι, πέραν των πολλών παραγόντων που μπορούν να οδηγήσουν στη χρήση ουσιών μεταξύ των εφήβων, η συσχέτισή τους με την πρόωρη χρήση πλατφορμών social media, μπορεί να προκαλέσει πειραματισμό με ουσίες;
Ο Δρ. Jason M. Nagata, επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης και αναπληρωτής καθηγητής παιδιατρικής στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στο Σαν Φρανσίσκο, εντόπισε τέσσερα πρότυπα χρήσης των κοινωνικών μέσων για εφήβους ηλικίας μεταξύ 9 και 16 ετών.
Ο Nagata συνέλλεξε στοιχεία επί τέσσερα έτη και χώρισε τους εφήβους σε τέσσερις ομάδες: Καθόλου ή πολύ χαμηλή χρήση, μέτρια, σταδιακά αυξανόμενη, μέση έναρξη, ταχέως αυξανόμενη και πρώιμη έναρξη, ταχέως αυξανόμενη.
Η ομάδα πρώιμης έναρξης περιελάμβανε όλα τα παιδιά που άρχισαν να χρησιμοποιούν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης στην ηλικία των 9 ετών, ενώ η ομάδα μέσης έναρξης περιελάμβανε εκείνα που άρχισαν να χρησιμοποιούν τα κινητά τους γύρω στα 11.
Οι έφηβοι που εμπίπτουν στις τρεις κατηγορίες αυξανόμενης χρήσης είχαν υψηλότερες πιθανότητες να πειραματιστούν με ουσίες σε σύγκριση με τους συνομηλίκους τους που ανέφεραν ελάχιστη ή καθόλου χρήση των κοινωνικών μέσων. Και οι νέοι στην κατηγορία της υψηλότερης και πρώιμης χρήσης, που σημαίνει ότι χρησιμοποιούσαν τα κοινωνικά μέσα τρεις ή περισσότερες ώρες την ημέρα, είχαν σχεδόν 17 φορές περισσότερες πιθανότητες να πειραματιστούν με κάνναβη και 14 φορές περισσότερες πιθανότητες να πειραματιστούν με καπνό, σε σύγκριση με τα παιδιά με ελάχιστη ή καθόλου χρήση, σύμφωνα με τη μελέτη.
«Μόλις βρεθείς σε πλατφόρμες κοινωνικών μέσων και εκτεθείς σε στοχευμένο μάρκετινγκ σχετικό με ουσίες ή απλώς δεις αναρτήσεις στα κοινωνικά μέσα που παρουσιάζουν τη χρήση ουσιών με θετικό τρόπο», σημείωσε ο Nagata, «αυτά είναι όλα λόγοι για τους οποίους οι έφηβοι μπορεί να είναι πιο πιθανό να πειραματιστούν με ουσίες».
Με βάση τα στοιχεία της έρευνας, πάνω από το 50% των εφήβων ανέφερε ότι έχει εκτεθεί σε διαφημίσεις αλκοόλ στο διαδίκτυο, ενώ σχεδόν το 61% των συνομηλίκων τους δημοσιεύει περιεχόμενο σχετικό με το αλκοόλ στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, τα οποία παρουσιάζουν μεγάλο μέρος της χρήσης ουσιών με θετικό τρόπο. Η έκθεση σε τέτοιο περιεχόμενο μπορεί να οδηγήσει σε θετικές πεποιθήσεις σχετικά με τις ουσίες.
Χρησιμοποιώντας τα ίδια δεδομένα της Μελέτης για τη Γνωστική Ανάπτυξη του Εφηβικού Εγκεφάλου, ο Nagata διαπίστωσε ότι οι έφηβοι που είχαν θετική άποψη για τις επιδράσεις της κάνναβης ήταν πιο πιθανό να την δοκιμάσουν.
Σημειώνεται ότι οι διαφημίσεις αλκοόλ επίσης καταλαμβάνουν ένα μέρος του διαφημιστικού χώρου στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, με μια μελέτη να διαπιστώνει ότι τοποθετήθηκαν σχεδόν 40.000 διαφημίσεις στο Facebook και το Instagram σε διάστημα ενός έτους στην Αυστραλία. Σύμφωνα με το Ίδρυμα Έρευνας και Εκπαίδευσης για το Αλκοόλ, οι περισσότερες από αυτές τις διαφημίσεις περιλάμβαναν κάποιο στοιχείο αλληλεπίδρασης, όπως ένα κουμπί «Αγορά τώρα», το οποίο οδηγούσε απευθείας σε μια διαδικασία αγοράς.
Όλα ξεκινούν από το σπίτι
Τόσο η Αμερικανική Ψυχολογική Εταιρεία όσο και η Αμερικανική Ακαδημία Παιδιατρικής υποστηρίζουν την εξισορρόπηση μεταξύ του καθορισμού ορίων και της καθοδήγησης των παιδιών σχετικά με τις βέλτιστες πρακτικές για τη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης.
Μια εύκολη στην κατανόηση προσέγγιση για την καθοδήγηση σχετικά με τη χρήση των κοινωνικών μέσων είναι τα «5 C» (child, content, calm, crowding out, communication) και συγκεκριμένα:
- Η προσαρμογή της φροντίδας με βάση το παιδί
- Η παρακολούθηση και η ενημέρωση σχετικά με το περιεχόμενο με το οποίο αλληλεπιδρά ο έφηβος
- Η παροχή άλλων τρόπων για να ηρεμήσει το παιδί εκτός από τη χρήση του τηλεφώνου
- Η κατανόηση του τρόπου με τον οποίο η χρήση του τηλεφώνου μπορεί να περιορίζει τον οικογενειακό χρόνο και
- Η έγκαιρη έναρξη της επικοινωνίας με το παιδί
«Μην περιμένετε μέχρι να προκύψει κάποιο πρόβλημα», τονίζει ο Nagata. «Είναι σημαντικό να είστε προληπτικοί αν το παιδί σας πρόκειται να χρησιμοποιεί τα κοινωνικά μέσα».
Οι γονείς πρέπει επίσης να δίνουν το παράδειγμα της συμπεριφοράς που θέλουν να ακολουθήσουν τα παιδιά τους, καθώς οι αποφάσεις που λαμβάνονται για τα παιδιά πρέπει να ισχύουν και για τα άλλα μέλη της οικογένειας.
Επιπλέον, συνιστάται να αναζητήσετε τρόπους για να κερδίσετε χρόνο από τη χρήση του τηλεφώνου, εισάγοντας δραστηριότητες υψηλής ποιότητας, όπως οικογενειακές στιγμές ή αθλήματα, στις οποίες συμμετέχουν όλοι. Η κίνηση αυτή μπορεί να αποτρέψει το φόβο της απώλειας (FOMO) που νιώθουν πολλοί έφηβοι όταν δεν είναι κολλημένοι στα τηλέφωνά τους και να προσφέρει μια εναλλακτική λύση για να αποσπάσει την προσοχή τους από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Πηγή: moneyreview.gr με πληροφορίες από CNN
