Πάνω από 25.000 άνθρωποι χάνουν κάθε χρόνο τη ζωή τους στην Ευρώπη, λόγω της κατάχρησης αντιβιοτικών. Η Ελλάδα δυστυχώς παραμένει πολύ ψηλά στη λίστα της υπερσυνταγογράφισης αντιβιοτικών και της υψηλής αντοχής των αντιβιοτικών στην κοινότητα, ενώ κατέχει τα πρωτεία στην κατανάλωση αντιβιοτικών στην Ευρώπη.
Με αφορμή την Ευρωπαϊκή Ημέρα Ενημέρωσης για τα Αντιβιοτικά (18 Νοεμβρίου), ο επίτροπος για την Υγεία και την Ασφάλεια των Τροφίμων, Βιτένις Αντρουκάιτις, παρουσίασε στις Βρυξέλες σύμφωνα με τα οποία η κατάχρηση αντιβιοτικών προκαλεί ανθεκτικότητα σε πολλά κοινά μικρόβια και καθιστά τους ανθρώπους ευάλωτους σε θανατηφόρες λοιμώξεις.
«Οι λοιμώξεις από βακτήρια ανθεκτικά στα αντιβιοτικά σκοτώνουν πλέον χιλιάδες ανθρώπους κάθε χρόνο και ευθύνονται για την απώλεια 1.500.000.000 ευρώ σε έξοδα νοσηλείας, συμπεριλαμβανομένων και των ωρών εργασίας που χάνονται» υπογράμμισε ο ευρωπαίος αξιωματούχος.
Από την πλευρά του, ο γενικός διευθυντής του Τομέα Υγείας και Ασφάλειας Τροφίμων στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Χαβιέρ Πρατς Μονέ, υποστήριξε ότι «επιστρέφουμε στην σκοτεινή πλευρά της ιατρικής, στην εποχή πριν τον Φλέμινγκ και τον Παστέρ, που δεν υπήρχε αποτελεσματική θεραπεία για τις λοιμώξεις».
Η έρευνα
Τα τελευταία αποτελέσματα που δημοσιεύθηκαν από το Σύμφωνα με στοιχεία του Ευρωπαϊκού Κέντρου Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (ECDC), η κατάσταση συνεχίζει να επιδεινώνεται για τα περισσότερα βακτηρίδια και αντιβιοτικά υπό επιτήρηση. Σε τουλάχιστον τρεις χώρες, την Ιταλία την Ελλάδα και τη Μάλτα, η αντίσταση στα πιο πρόσφατα αντιβιοτικά έχει γίνει ενδημικό πρόβλημα, που σημαίνει ότι τα νοσοκομεία σ’ αυτές τις χώρες δεν είναι σε θέση να θεραπεύσουν αποτελεσματικά ασθενείς που έχουν μολυνθεί με ανθεκτικά βακτήρια.
Ωστόσο, για πρώτη φορά σημειώνεται σημαντική μείωση στην κατανάλωση αντιβιοτικών στην κοινότητα σε πέντε ευρωπαϊκές χώρες, τη Δανία, το Λουξεμβούργο, τη Σλοβενία, την Ισπανία και τη Σουηδία, παρότι η κατανάλωση αντιβιοτικών στα νοσοκομεία εξακολουθεί να αυξάνεται.
Η κατάχρηση αντιβιοτικών ωστόσο αφορά και στα ζώα, με την Ιταλία να αναδεικνύεται και την Ισλανδία να έχει την μικρότερη χρήση. Παρότι είναι υπό συζήτηση η προληπτική χρήση αντιβιοτικών στα ζώα, αλλά και απαγορευμένη η χρήση για πιο γρήγορη ανάπτυξη τους, αυτό εξακολουθεί να συμβαίνει σε κάποιες χώρες.
Πάντως, υπάρχουν και αξιοπρόσεκτα παραδείγματα όπως της Ολλανδίας που κατάφερε μέσα σε επτά χρόνια, από το 2007 έως το 2014, με ειδικά προγράμματα ενημέρωσης σε παραγωγούς και κτηνιάτρους, να μειώσει κατά 58% τη χρήση αντιβιοτικών στα ζώα και στη συνέχεια να μειώσει σημαντικά την αντοχή των μικροβίων στην κοινότητα, σύμφωνα με την Μαριάνε Ντόνκερ, γενική γραμματέα του ολλανδικού υπουργείου Υγείας.
«Η μικροβιακή αντοχή αποτελεί εδώ και χρόνια προτεραιότητα για την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Εξετάζουμε την απαγόρευση της προληπτικής αντιβιοτικής αγωγής στα ζώα. Η προσέγγιση της ΕΕ στο θέμα περιλαμβάνει όλες τις πτυχές της μικροβιακής αντοχής, όπως η υγεία του ανθρώπου και των ζώων, η ασφάλεια τροφίμων και ζωοτροφών, το περιβάλλον, την έρευνα και την καινοτομία και τη διεθνή συνεργασία για παραγωγή νέων αντιβιοτικών. Έχω συναντηθεί με τους υπουργούς Υγείας της ομάδας G7, με τις ΗΠΑ και με την Κίνα, τις τελευταίες εβδομάδες, για να ενισχύσουμε τη συνεργασία μας, και εργάζομαι στενά με τα κράτη-μέλη και με τους διεθνείς εταίρους μας για να βρούμε μια παγκόσμια λύση σε αυτό το παγκόσμιο πρόβλημα», σημείωσε ο επίτροπος Αντρουκάιτις.
Ένα αυτοκόλλητο μειώνει τα αντιβιοτικά!
Ένα δερματικό επίθεμα που αλλάζει χρώμα όταν ανιχνεύει μία μόλυνση, μπορεί να μειώσει την αχρείαστη χρήση αντιβιοτικών φαρμάκων στους ασθενείς με εγκαύματα, αναφέρουν βρετανοί επιστήμονες.
Το επίθεμα διαθέτει μικροσκοπικές κάψουλες (νανοκάψουλες) οι οποίες, όταν εκτεθούν στις τοξίνες βακτηρίων τα οποία εισβάλλουν σε μία πληγή, απελευθερώνουν μία φθορίζουσα χρωστική ουσία. Με αυτό τον τρόπο οι γιατροί μπορούν να αντιληφθούν αμέσως μία βακτηριακή μόλυνση και να χορηγήσουν εγκαίρως την απαιτούμενη αντιβιοτική αγωγή, γεγονός που εξαλείφει την ανάγκη για την προληπτική χορήγηση των φαρμάκων.
Οι ερευνητές λένε ότι το επίθεμά τους μπορεί να αποδειχθεί πολύτιμο και να σώσει πολλές ζωές, ιδίως μικρών παιδιών με εγκαύματα τα οποία είναι εξαιρετικά ευάλωτα στις βακτηριακές μολύνσεις επειδή το ανοσοποιητικό τους σύστημα είναι ανώριμο. Οι βακτηριακές επιπλοκές μπορεί να επιβραδύνουν την επούλωση των πληγών, οδηγώντας σε παρατεταμένη νοσηλεία στο νοσοκομείο και μερικές φορές σε μόνιμες ουλές. Σε σοβαρές περιπτώσεις, οι μολύνσεις μπορεί να κοστίσουν τη ζωή.
Για τους γιατρούς συχνά είναι δύσκολο να αντιληφθούν δια γυμνού οφθαλμού μία μόλυνση στα αρχικά της στάδια, οπότε συνηθίζουν να χορηγούν προληπτικά αντιβιοτική αγωγή. Έτσι, όμως, υπάρχει κίνδυνος να αποκτήσουν τα βακτήρια αντοχή στα αντιβιοτικά - και η βακτηριακή αντοχή αποτελεί ένα πρόβλημα δημοσίας υγείας που ήδη έχει λάβει παγκοσμίως (και στην Ελλάδα) ανησυχητικές διαστάσεις.
Ο επικεφαλής ερευνητής δρ Τόμπι Τζένκινς, λέκτορας Βιοφυσικής Χημείας στο Πανεπιστήμιο του Μπαθ, εξήγησε ότι οι νανοκάψουλες στο επίθεμα απελευθερώνουν τη χρωστική μόνο όταν υπάρχει ένα παθογόνο βακτήριο σε μία πληγή, ενώ δεν αντιδρούν κατά την έκθεσή τους στα φυσιολογικά βακτήρια του δέρματος.
Γι’ αυτό το λόγο, «το επίθεμα έχει τη δυνατότητα να αλλάξει την καθημερινή ιατρική πρακτική», είπε. Η ερευνητική ομάδα, στην οποία συμμετέχουν και γιατροί από το Νοσοκομείο Παίδων του Μπρίστολ και το Πανεπιστήμιο του Μπράιτον, ετοιμάζεται να δοκιμάσει την αποτελεσματικότητα του πρωτότυπου επιθέματος σε δείγματα ιστών από παιδιά με εγκαύματα, ευελπιστώντας ότι μέσα σε τέσσερα χρόνια θα μπορεί να αρχίσει η ευρεία χρήση του στα νοσοκομεία.