Η πρωτείνη που βρήκαν οι επιστήμονες μετά από 30 χρόνια έρευνας, είναι άμεσα υπεύθυνη για το 30 τοις εκατό όλων των περιπτώσεων καρκίνου. Εμμέσως, συμμετέχει σε όλες σχεδόν τις μορφές της νόσου. Για περισσότερα από 30 χρόνια, οι επιστήμονες είχαν αποτύχει να στοχεύσουν επιτυχώς την πρωτεΐνη, γνωστή ως Ras.
Αλλά τώρα, ερευνητές του Πανεπιστημίου του Τορόντο ανακάλυψαν έναν τρόπο για να «σβήσουν» την Ras, χρησιμοποιώντας ένα πειραματικό φάρμακο. Τα ευρήματά τους θα μπορούσαν να είναι ένα σημείο καμπής στον αγώνα κατά του καρκίνου. Ο καθηγητής Michael Ohh, από το Τμήμα του πανεπιστημίου της Ιατρικής, δήλωσε: «Για πολλές δεκαετίες, οι επιστήμονες προσπαθούσαν να απενεργοποιήσουν μια πρωτεΐνη που ονομάζεται Ras. Μάλιστα, πολλοί την αποκαλούσαν -πρωτεΐνη που δεν μπορούμε να αγγίξουμε με φάρμακα-».
Κανονικά, η Ras προάγει την κυτταρική ανάπτυξη. Όμως, η πρωτεΐνη μπορεί επίσης να προκαλέσει ανεξέλεγκτη κυτταρική ανάπτυξη όταν μεταλλαχθεί ή απορυθμιστεί. Ως αποτέλεσμα, η συγκεκριμένη πρωτεΐνη γίνεται ένας βασικός παράγοντας σε πολλές μορφές καρκίνου και είναι μεταλλαγμένη σε περισσότερους από το 90% των παγκρεατικών όγκων - μια από τις πλέον θανατηφόρας μορφή της νόσου.
Η πρωτεΐνη «υπερόπλο»
Ο καθηγητής και η ομάδα του ανακάλυψαν μια πρωτεΐνη, που ονομάζεται SHP2 και ήταν αποτελεσματική στην απενεργοποίηση του Ras. «Μπήκαμε στο πεδίο έρευνα της Ras περίπου πριν από πέντε χρόνια, για να μελετήσουμε τις μεταλλάξεις σε μια σπάνια μορφή λευχαιμίας της παιδικής ηλικίας. «Έκπληκτοι διαπιστώσαμε ότι κανείς δεν είχε εντοπίσει την SHP2 ως ένα διακόπτη που ρυθμίζει τη Ras!»
Σε συνεργασία με ερευνητές από το Πανεπιστήμιο της Ιντιάνα και του Τορόντο, η ομάδα δοκίμασε ένα αναστολέα SHP2 σε ποντίκια με γλοιοβλάστωμα - την πιο κοινή και επιθετική μορφή καρκίνου του εγκεφάλου. Οι επιστήμονες έμειναν έκπληκτοι όταν είδαν το πειραματικό φάρμακο να μειώνει τις όγκους περισσότερο από 80%. «Το αποτέλεσμα ήταν απίστευτο - είχαμε συγκλονιστεί», είπε ο καθηγητής Ohh. Τα συμπεράσματα των ερευνητών δημοσιεύθηκαν πρόσφατα στο περιοδικό Nature Communications.
Στη συνέχεια, η ομάδα θα συνεργαστεί με έναν χειρούργο καρκίνου στο Πανεπιστήμιο της Βόρειας Καρολίνας για τη θεραπεία παγκρεατικών όγκων. Αν ο αναστολέας SHP2 είναι αποτελεσματικός, οι ερευνητές θα χρησιμοποιήσουν αυτά τα στοιχεία για να υποστηρίξουν τις μελλοντικές κλινικές δοκιμές σε ανθρώπους.
Ο Yoshihito Kano, συν-συγγραφέας της εργασίας, ο οποίος συνεργάστηκε με τον πρωταρχικό συγγραφέα Severa Bunda, δήλωσε: «Οι ασθενείς με παγκρεατικό καρκίνο συνήθως πεθαίνουν μέσα σε ένα χρόνο, ακόμη και με χημειοθεραπεία, έτσι αυτό το φάρμακο θα μπορούσε δυνητικά να αλλάξει τη ζωή των ασθενών μου». Ενώ η έρευνα τους είναι στα πρώτα στάδια, ο καθηγητής Ohh και η ομάδα του ελπίζουν η ανακάλυψή τους θα ανοίξει νέες προοπτικές στον τομέα και, ενδεχομένως, να αλλάξει τη θεραπεία του καρκίνου.
Γιώργος Καλλίνης