">
Τον τελευταίο καιρό παρακολουθούμε με μία σχετική απογοήτευση, ίσως και έκπληξη, τις εξελίξεις στη Γερμανία. Δεν είναι βέβαια καινούριο αυτό και συμβαδίζει με τα τεκταινόμενα διεθνώς.
Φυσικά αναφερόμαστε στις επικείμενες τοπικές στο κρατίδιο της Σαξονίας-Άνχαλτ, όπου η ακροδεξιά παράταξη φαίνεται, να διαθέτει ένα συντριπτικό πλεονέκτημα. Σημαντικό πισωγύρισμα, αν μη τι άλλο, για μία χώρα που θα περίμενε κανείς, ότι θα είχε -και μέχρι πρόσφατα είχε- μία μεγαλύτερη ευαισθησία και άμυνα απέναντι σε αυτό το φαινόμενο. Δε θα πρέπει βέβαια, να παραβλέψουμε, ότι η ενίσχυση της ακροδεξιάς και η συνακόλουθη άσκηση επιρροής και τους περισσότερο μετριοπαθείς είναι διεθνές φαινόμενο. Να μην παραβλέπουμε βέβαια, ότι τα πάσης φύσεως άκρα και η σχετική εξαλλοσύνη είναι στα ντουζένια τους, απλά η ακροδεξιά φλερτάρει με την άσκηση εξουσίας. Άρα και σε σχέση με τη Γερμανία φαίνεται, ότι και αυτή παρακολουθεί την εξέλιξη αυτή.
Επίσης, θα πρέπει, να κρατήσουμε στα υπόψιν, ότι η συγκεκριμένη χώρα μάλλον έχει υψηλό επίπεδο διαβίωσης, αλλά και μορφωτικό και πολιτιστικό. Άρα θα περίμενε κανείς, να έχει και αντίστοιχες αντιστάσεις.
Όσοι από εμάς έχουμε σχέση με τη χώρα αυτή, είναι πιθανό, να αισθανόμαστε ακόμα μεγαλύτερη απογοήτευση. Προσωπικά έχω περάσει ορισμένα από τα καλύτερα χρόνια με τον ένα ή τον άλλο τρόπο που συνδέεται με αυτή. Πρόκειται για τα χρόνια τα σχολικά ως μαθητής της Γερμανικής Σχολής Θεσσαλονίκης και μεταγενέστερα για τις διδακτορικές μου σπουδές που τις έκανα εκεί. Η επαφή μου τους ανθρώπους τα χρόνια αυτά, παρά το γεγονός, ότι δεν έλειπαν οι σχετικές ακραίες φωνές, έδειχνε, ότι η προαναφερθείσα ευαισθησία και αντίσταση υπήρχε, τουλάχιστον από ένα επίπεδο και πάνω. Επίσης, φαινόταν να υπερισχύει κατά μείζονα λόγο.
Κατά τα φαινόμενα όμως, αυτό αλλάζει εσχάτως λοιπόν και το είδαμε και στις εθνικές εκλογές στη Γερμανία, αλλά και σε άλλες και μάλιστα ανεπτυγμένες, όπως η Γαλλία. Για να μη μιλήσουμε για την υπερδύναμη, φυσικά.
Να αναφέρουμε εδώ, ότι το συγκεκριμένο κρατίδιο βρίσκεται στο ανατολικό τμήμα της χώρας, δηλαδή σε αυτό που παλαιότερα αποτελούσε το κράτος της Λαϊκής Δημοκρατίας της Γερμανίας, αυτήν που ονομάζαμε Ανατολική Γερμανία. Άκουσα λοιπόν σε μία σχετική έρευνα σε γερμανικό τηλεοπτικό σταθμό, ότι η άποψη των υποστηρικτών των ακροδεξιών είναι, ότι η αλλαγή και πάλι θα ξεκινήσει από την ανατολή. Όπως και το 1989.
Προφανώς ο εν λόγω κύριος αναφέρεται στην επανένωση της Γερμανίας και την πτώση του τείχους του Βερολίνου. Μία στιγμή από τις σημαντικότερες αναμφίβολα του 20ου αιώνα, την οποία προσωπικά την έζησα και σίγουρα ήμουν από εκείνους που τους έδωσε χαρά και ενθουσιασμό, άσχετα από τους λόγους που είχαν οδηγήσει στην προηγούμενη κατάσταση και το πώς τα πράγματα εξελίχθηκαν μετά από αυτό το γεγονός. Πρωτίστως, επειδή ένα αυταρχικό και καταπιεστικό καθεστώς οδηγήθηκε στο τέλος του. Πέραν αυτού, το γεγονός αυτό έφερε ένα γενικότερο κλίμα αισιοδοξίας και ευφορίας.
Το να παραλληλίζεται λοιπόν με αυτό που φαίνεται, να είναι επικείμενο, εμένα προσωπικά με στενοχωρεί, για να μην πω κάτι πιο βαρύ. Ας ελπίσουμε, έστω και την ύστατη ώρα, να επικρατήσει το φως και οι ψηφοφόροι, να ανατρέψουν τη διαφαινόμενη δυσάρεστη κατάσταση. Δύσκολο.
Πέρα όμως από τα ευχολόγια θα πρέπει, να προσπαθήσουμε όσοι δεν τρελαινόμαστε με αυτές τις εξελίξεις, να κατανοήσουμε τους λόγους που οδηγούν σε αυτές. Για τον απλούστατο λόγο, ότι δεν πρόκειται για ένα μεμονωμένο γεγονός, αλλά ένα γενικότερο φαινόμενο, το οποίο μάλιστα επικρατεί σε χώρες και περιοχές, όπου εφαρμόστηκε ο λεγόμενος υπαρκτός σοσιαλισμός. Άρα μία πρόχειρη εξήγηση θα μπορούσε, να είναι, ότι εδώ έχουμε, να κάνουμε με μία αντίδραση ακριβώς σε αυτό. Τα χρόνια βέβαια που έχουν περάσει είναι αρκετά, ωστόσο δεν παύει αυτό, να ισχύει.
Ο χρόνος είναι ένα σημαντικό γεγονός, διότι οδηγεί σε χαλάρωση και σε λήθη. Διότι δεν μπορεί κανείς, να μην παρατηρήσει, ότι ειδικά στη συγκεκριμένη χώρα, αρκετό καιρό πριν, ο χώρος αυτός είχε και πάλι επικρατήσει και οδήγησε σε παγκόσμια καταστροφικά φαινόμενα. Φαίνεται λοιπόν, ότι ο κόσμος –όχι μόνο στη Γερμανία, αλλά και διεθνώς-, αυτό το έχει ξεχάσει. Σίγουρα πάντως το αντιμετωπίζει μάλλον ελαφριά και δεν αναλογίζεται τον κίνδυνο.
Μιας και αναφέραμε το φρικαλέο παρελθόν του ναζισμού, το οποίο, όσο και αν δε μας αρέσει, επανέρχεται, δε θα πρέπει, να παραλείψουμε τους λόγους που το θρέφουν. Δύσκολες κοινωνικές και οικονομικές συνθήκες και αναζήτηση υπαιτίων. Σε αυτό το πλαίσιο οι εκφραστές αυτής της ιδεολογίας, και τότε και τώρα, καταθέτουν προτάσεις, οι οποίες ικανοποιούν το δεύτερο με επιχειρήματα, τα οποία είναι αστεία. Στη σημερινή τους εκδοχή και κατά μείζονα λόγο επικεντρώνονται στα προβλήματα που προκαλεί η μετανάστευση, η αντιμετώπιση της οποία θα λύσει όλα τα προβλήματα των Γερμανών. Μην ξεχνάμε άλλωστε, ότι στο πρόσφατο παρελθόν η αντίληψη εκεί ήταν τελείως διαφορετική. Υποδειγματική θα μπορούσε κανείς, να πει.
Κακά τα ψέματα λοιπόν, το αφήσαμε αυτό το φαινόμενο, να επισυμβεί εμείς. Θα πρέπει λοιπόν, επιτέλους κάτι, να κάνουμε και να σταματήσουμε, να κλαίμε πάνω από το χυμένο γάλα.
*Ο Παναγιώτης Σκουρής είναι επίκουρος καθηγητής ευρωπαϊκού δημοσίου δικαίου στο Τμήμα Δημόσιας Διοίκησης του Παντείου Πανεπιστημίου Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών, δικηγόρος και συνιδρυτής του δικηγορικού γραφείου AnPLegal Praxis(www.anplegal.gr).
- Θεσσαλονίκη: Το βιολογικό σταθμό Σταυρού – Βρασνών εγκαινίασε ο Χατζηδάκης (ΦΩΤΟ)
- Θεσσαλονίκη: Εξελίξεις για το στρατόπεδο «Παπακυριαζή» - 26 στρέμματα στον Δήμο Κορδελιού – Ευόσμου
- Θεσσαλονίκη: Ανανεώνεται ο στόλος των ΚΤΕΛ - Βγήκαν στους δρόμους 10 νέα αστικά (ΦΩΤΟ)
- Σχολικά βιβλία με γονείς ίδιου φύλου: «Διαφωνώ, αμφισβητούν την παραδοσιακή οικογένεια», λέει ο Μηταράκης
