Του ΜΙΧΑΗΛ ΛΙΑΠΗ
Με δυο ανεκτίμητης αξίας σπάνια αρχαία κοσμήματα στην κατοχή τους, συνελήφθησαν προχθές το μεσημέρι στην Ασπροβάλτα ένας 41χρονος ελαιοχρωματιστής από τα Πομακοχώρια και ένας 60χρονος συνταξιούχος αστυνομικός από την Κομοτηνή. Η σύλληψη των αρχαιοκάπηλων έγινε από αστυνομικούς του Τμήματος Πολιτιστικής Κληρονομιάς και Αρχαιοτήτων της Διεύθυνσης Ασφαλείας Θεσσαλονίκης. Επίσης στην κατοχή τους βρέθηκε και κατασχέθηκε ένα μαχαίρι με συνολικό μήκος 28 εκατοστά.
Εν τω μεταξύ, χθες το απόγευμα, για την ίδια υπόθεση συνελήφθη και ένας 33χρονος, κάτοικος Ξάνθης. Η αστυνομία φέρεται να οδηγήθηκε στα ίχνη του 33χρονου έπειτα από τις καταθέσεις των δύο πρώτων συλληφθέντων.
Μοναδικά τα ευρήματα
Μοναδικά και ιδιαιτέρα μεγάλης αρχαιολογικής και χρηματικής αξίας χαρακτηρίζονται τα αντικείμενα από τους αρμοδίους που μίλησαν στον «Τ.Θ.». Πρόκειται για ένα χρυσό στεφάνι από φύλλα και καρπούς βελανιδιάς και
ένα χρυσό ψέλλιο, (γυναικείο βραχιόλι μπράτσου) που σχηματίζεται από φίδια που συμπλέκονται για να σχηματίσουν το λεγόμενο κόμβο του Ηρακλή, ο οποίος κοσμείται με ερυθρό ημιπολύτιμο λίθο. Και τα δύο χρονολογούνται στο 4ο π.Χ. αιώνα.
Σύμφωνα με πηγές τα αρχαία είναι προϊόντα λαθρανασκαφής και προχέονται από αρχαίου τάφους (το στεφάνι από έναν ανδρικό και το βραχιόλι από έναν γυναικείο), δηλαδή είναι κτερίσματα.
Ο τόπος της λαθρανασκαφής
Οι αρμόδιοι που μίλησαν στον «Τ.Θ.», εκτιμούν από τα ευρήματα ότι η λαθρανασκαφή έγινε στη «δικιά μας επικράτεια» πράγμα το οποίο όπως λένε σημαίνει πολλά. Πιθανός τόπος που έγινε η λαθρανασκαφή είναι μέρος στο οποίο εκτίνονταν το Βασίλειο του Μεγάλου Αλεξάνδρου και πιο συγκεκριμένα η Θράκη ή κοντινό μέρος προς αυτή.
Οι αρχαιοκάπηλοι και η επιχείρηση σύλληψής τους
«Τους συλλάβαμε την ώρα που έψαχναν ενδιαφερόμενο αγοραστή στην Ασπροβάλτα» αναφέρουν αστυνομικές πηγές που συμπληρώνουν ότι είχαν εδώ και καιρό πληροφορίες για τον 41χρονο οι οποίες ανέφεραν ότι είχε αρχαία αντικείμενα στην κατοχή του και έψαχνε για αγοραστή. Οι αστυνομικοί του Τμήματος Πολιτιστικής Κληρονομιάς και Αρχαιοτήτων της Διεύθυνσης Ασφαλείας Θεσσαλονίκης, άρχισαν να παρακολουθούν τον 41χρονο, που όπως προέκυψε και από την προανάκριση γνωριζόταν με τον άλλον συλληφθέντα τον 60χρονο συνταξιούχο συνάδελφό τους. Το πρωί της 7ης Ιούνη ο 41χρονος επιβιβάστηκε σε ένα όχημα με συνοδηγό τον 60χρονο και την ώρα που αυτοί κινούταν στην Ασπροβάλτα, αστυνομικοί που είχαν στήσει «μπλόκο», έκαναν σχετικό σήμα στον 41χρονο να ακινητοποιήσει το όχημά του με σκοπό να το ελέγξουν. Οι αστυνομικοί άνοιξαν το πορτ μπακάζ του οχήματος και μέσα σε ένα κουτί παπουτσιών εντόπισαν τα αρχαία. Στην συνέχεια τους συνέλαβαν. Μιλώντας για την επιχείρηση και τα αποτελέσματα, οι αρμόδιοι την χαρακτήρισαν μοναδική. Σημειώνεται πως τα ευρήματα, το στεφάνι και το βραχιόλι, ξεπερνούν κατά πολύ όσον αφορά την αρχαιολογική και χρηματική αξία τα αρχαία που κατείχε συνολικά όλη η σπείρα των αρχαιοκάπηλων που εξαρθρώθηκε στις αρχές του περασμένου Μαρτίου, και η οποία μετρούσε πάνω από 40 άτομα. Σε βάρος των συλληφθέντων, σχηματίστηκε δικογραφία για παράβαση του νόμου περί προστασίας των αρχαιοτήτων και εν γένει της πολιτιστικής κληρονομιάς» και παράβαση του νόμου «περί όπλων».
Οι έρευνες των αστυνομικών
Από την μεριά της η αστυνομία συνεχίζει τις έρευνες, για να βρεθεί το ακριβές μέρος όπου οι δύο δράστες βρήκαν τα αρχαία, καθώς και για να διαλευκανθεί πλήρως η υπόθεση όσον αφορά τις διασυνδέσεις των δύο. Τα αρχαία αναμένεται να εξεταστούν από αρμόδια επιτροπή για να εξακριβωθεί η πλήρης αρχαιολογική και εμπορική τους αξία.
Τα ευρήματα του 4ου πΧ. Αιώνα
Το στεφάνι στην αρχαία Ελλάδα ονομαζόταν «στέμμα», «στέφανος», «στεφανίσκος» ή «στεφάνιον». Από φύλλα και καρπούς τα οποία έχουν βρεθεί σε τάφους καταλαβαίνουμε πως απαντάται από την αρχαϊκή έως και τη ρωμαϊκή περίοδο. Η πλειονότητα αυτών που σώζονται έως σήμερα προέρχεται από τη Μακεδονία, την Κάτω Ιταλία, τη Μ. Ασία και την περιοχή του Ευξείνου Πόντου και έχουν βρεθεί σε νεκροταφεία ελληνιστικής κυρίως περιόδου. Η μυρτιά φαίνεται να συνδέεται περισσότερο με γυναικείες ταφές, ενώ η δρυς με τις ανδρικές (όμοιο με αυτό που βρήκαν οι αστυνομικοί). Ο κόμπος του Ηρακλή ((Ηράκλειον άμμα), εμφανίστηκε στην Ελληνική τέχνη από την αρχή της Μυκηναϊκής εποχής έγινε όμως ιδιαίτερα δημοφιλής κατά την Ελληνιστική περίοδο αλλά και στους Ρωμαϊκούς χρόνους. Συμβολίζει την αγάπη, την ένωση των ανθρώπων, τον γάμο, την δύναμη, το δέσιμο που αποτρέπει το κακό. Πίστευαν τότε ότι είχε επίσης και ιαματικές ιδιότητες αφού πίστευαν ότι μια πληγή επιδεμένη με τον «Ηράκλειο κόμπο» θεραπεύεται ταχύτερα.