">
Της ΜΑΡΙΑΣ ΚΟΥΖΟΥΦΗ
«Ανάσα», έστω και μικρή, σε δεκάδες χιλιάδες δανειολήπτες, δίνει η χθεσινή απόφαση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) να προχωρήσει στην μείωση του βασικού της επιτοκίου σε νέο ιστορικό χαμηλό και ειδικότερα στο 0,75%, από το 1%.
Ευνοημένοι θα είναι κυρίως όσοι έχουν πάρει στεγαστικά δάνεια, τα επιτόκια των οποίων είναι κυμαινόμενα, συνδεδεμένα με αυτό της ΕΚΤ. Το ποσό της μείωσης στη μηνιαία δόση αποπληρωμής του δανείου μπορεί να μην είναι μεγάλο, αλλά με δεδομένη τη μείωση του διαθέσιμου εισοδήματος των Ελλήνων και της γενικότερης οικονομικής κατάστασης, κάθε μείωση είναι… καλοδεχούμενη.
«Ετσι όπως είναι τα πράγματα αυτήν τη στιγμή για τους Έλληνες και δέκα ή είκοσι ευρώ το μήνα να μειωθεί η δόση του δανείου είναι σημαντικό ποσό», όπως παρατηρεί ο Αναπληρωτής Καθηγητής Οικονομικών Επιστημών ΑΠΘ Νίκος Βαρσακέλης, ο οποίος, σχολιάζοντας στον «Τ.Θ.» τη χθεσινή ανακοίνωση της ΕΚΤ, κάνει λόγο για θετική κίνηση, η οποία θα τονώσει λίγο περισσότερο τη ρευστότητα της οικονομίας δεδομένου ότι πρόκειται για ένα επιτόκιο βάσης, με βάση το οποίο δανείζονται τόσο οι ιδιώτες όσο και οι τράπεζες. Επηρεάζει δηλαδή και το διατραπεζικό επιτόκιο και δίνει στην ουσία στις τράπεζες τη δυνατότητα να δώσουν ρευστότητα, πιο εύκολα και περισσότερη.
Να γίνει η ΕΚΤ «δανειστής της τελευταίας ευκαιρίας»
Προσθέτει ωστόσο, ότι αυτή η πολιτική από πλευράς ΕΚΤ «είναι στα όριά της». «Δεν έχει και πολλά άλλα περιθώρια η ΕΚΤ να τονώσει τη ρευστότητα της οικονομίας με αυτόν το μηχανισμό», δηλώνει χαρακτηριστικά ο κ. Βαρσακέλης. Σύμφωνα με τον ίδιο, η λύση είναι μία: να γίνει η ΕΚΤ δανειστής της τελευταίας ευκαιρίας.
«Αυτό που λέμε από την αρχή της κρίσης είναι ότι αν η ΕΚΤ έπαιζε το ρόλο της ως κεντρικής τράπεζας, αν ήταν δηλαδή ο τραπεζίτης της τελευταίας ευκαιρίας, τότε τα κράτη τα οποία βρίσκονται σε δύσκολη θέση, όπως η Ελλάδα, η Ισπανία ή η Ιταλία θα μπορούσαν δανειστούν από την ίδια την ΕΚΤ, πουλώντας τα ομόλογά τους σε αυτήν. Αυτό, λόγω της Γερμανίας, δεν προβλέπεται στον ιδρυτικό νόμο της ΕΚΤ και συνεπώς έχουμε χάσει αυτήν την ευκαιρία», εξηγεί ο αναπληρωτής καθηγητής.
Δηλαδή, στον ιδρυτικό νόμο της ΕΚΤ δεν υπάρχει η δυνατότητα να παρέμβει με αυτόν τον τρόπο στις αγορές των ομολόγων, αν και, όπως παρατηρεί ο κ. Βαρσακέλης, βλέπουμε τα δύο τελευταία χρόνια να αγοράζει ομόλογα από τη δευτερογενή αγορά, κάτι το οποίο, είναι λίγο άτυπο και εντάσσεται στο πλαίσιο των έκτακτων μέτρων που εφαρμόζει. Πιστεύω, όπως και άλλοι οικονομολόγοι, ότι αν η ΕΚΤ είχε τα χαρακτηριστικά που έχει η FED στις ΗΠΑ, η κρίση στην Ευρώπη δε θα είχε πάρει τις διαστάσεις που έχει πάρει σήμερα, υπογραμμίζει ο κ. Βαρσακέλης.
Κατά τον ίδιο, οι αγορές «δεν βλέπουν βιώσιμη λύση σε όλους αυτούς τους μεσοβέζικους μηχανισμούς που προσπαθεί να φτιάξει η Ευρώπη για να αντιμετωπίσει την κρίση χρέους» και για αυτό δεν μπορούν να ηρεμίσουν.
«Η λύση είναι μία: η ΕΚΤ να γίνει ο δανειστής της τελευταίας ευκαιρίας», λέει και αναφέρει χαρακτηριστικά ότι αν έβγανε ο Μάριο Ντράγκι να ανακοινώσει ότι η ΕΚΤ έχει κάποια τρισεκατομμύρια ευρώ για να αγοράσει όσο χρέος χρειάζεται, αυτό, όπως λέει, θα τελείωνε όλη την υπόθεση. Δεν είναι ωστόσο, κάτι που βλέπει να γίνεται στο άμεσο μέλλον, ενώ τονίζει ότι είναι καθαρά ζήτημα πολιτικής απόφασης.
Τι αναμένει η αγορά
«Προφανέστατα είναι σημαντικό το ότι μειώθηκε το επιτόκιο της ΕΚΤ κατά 0,25%», σχολιάζει στον «Τ.Θ.» ο πρόεδρος του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Θεσσαλονίκη, Δημήτρης Μπακετσέλος. Ο κ. Μπακατσέλος θεωρεί ότι αυτό θα περάσει με κάποιον τρόπο καταρχάς το κόστος του χρήματος που πληρώνουν οι Έλληνες επιχειρηματίες. Προσθέτει όμως χαρακτηριστικά: Ας μη γελιόμαστε, το κόστος είναι ιδιαίτερα υψηλό και άρα το 0,25% σε επιτόκια που καμιά φορά ξεπερνούν το 8-9%, δεν βοηθά και τόσο. Αυτό που χρειάζεται, κατά τον κ. Μπακατσέλο είναι να υπάρξει ρευστότητα στην αγορά και κόστος χρήματος που να επιτρέπει δάνεια, επενδύσεις κ.λπ. Ο ίδιος ωστόσο δεν είναι ιδιαίτερα αισιόδοξος ως προς το κατά πόσο γρήγορα θα γίνουν όλα αυτά.
Ντράγκι: Δε συζητήσαμε νέα έκτακτα μέτρα
Μιλώντας στη διάρκεια συνέντευξης Τύπου, μετά την απόφαση του ΔΣ της ΕΚΤ, ο πρόεδρός της, Μάριο Ντράγκι, είπε ότι η απόφαση για τη μείωση ήταν ομόφωνη, κάτι που, όπως είπε, «έχει ιδιαίτερη βαρύτητα». Ωστόσο, πρόσθεσε ότι η ΕΚΤ δεν συζήτησε χθες για νέα έκτακτα μέτρα και δεν ανακοίνωσε κατά συνέπεια μέτρα όπως η αγορά κρατικών ομολόγων ή η χορήγηση μακροπρόθεσμων δανείων στις τράπεζες.
Εξάλλου, δεν παρέλειψε να επαναλάβει ότι «όλα τα μη συμβατικά μέτρα νομισματικής πολιτικής (που λαμβάνει η ΕΚΤ) είναι πρόσκαιρα».
Ο ίδιος υποστήριξε ότι το Ευρωπαϊκό Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (ΕΤΧΣ) και Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Σταθερότητας (ΕΜΣ) επαρκούν για τη διαχείριση της σημερινής κατάστασης στην ευρωζώνη.
Ο κ. Ντράγκι αναφέρθηκε και στην ένταση των πιέσεων στις προοπτικές για την οικονομία της ευρωζώνης, όπου η ανάπτυξη εξακολουθεί να είναι αδύναμη με έντονες αβεβαιότητες. Η δήλωσή του αυτή, επηρέασε και τους δείκτες των ευρωπαϊκών χρηματιστηρίων αλλά και τις αποδόσεις των ισπανικών και των ιταλικών ομολόγων, που αυξήθηκαν. Στην Αθήνα, ο Γενικός Δείκτης Τιμών έκλεισε στις 637,05 μονάδες σημειώνοντας πτώση σε ποσοστό 2,03%. Υποχώρησε σημειώθηκε και για το ευρώ, στα 1,2434 δολάρια, μετά την ανακοίνωση της ΕΤΚ για μείωση του επιτοκίου, ενώ το πρωί είχε ανοίξει στα 1,2545.
Κινήσεις από Τράπεζα της Αγγλίας και Κίνα
Και αν η κίνηση της ΕΚΤ ήταν αναμενόμενη από την πλειοψηφία των οικονομικών αναλυτών, η Κίνα αιφνιδίασε χθες τις αγορές, ανακοινώνοντας και αυτή μειώσεις επιτοκίων. Το βασικό καταθετικό επιτόκιο μειώθηκε κατά 25 μονάδες βάσης στο 3%, ενώ το βασικό επιτόκιο δανεισμού μειώθηκε κατά 31 μονάδες βάσης στο 6%.Νωρίτερα η Τράπεζα της Αγγλίας διατήρησε μεν το επιτόκιό της αμετάβλητο στο 0,5%, ανακοίνωσε όμως επέκταση του προγράμματος ποσοτικής χαλάρωσης κατά 50 δισ. στερλίνες. Λίγο αργότερα, το απόγευμα, η Nationalbanken, η κεντρική τράπεζα της Δανίας, μείωσε το βασικό επιτόκιο καταθέσεων στο αρνητικό ρεκόρ του μείον 0,2%.
Πότε θα τεθούν σε ισχύ τα επιτόκια
Το επίπεδο του 0,75% που αποφασίστηκε για το βασικό επιτόκιο της ΕΚΤ, είναι το χαμηλότερο στο οποίο έχει διαμορφωθεί ιστορικά το επιτόκιο της ΕΚΤ, το οποίο παρέμενε από το Δεκέμβριο του 2011 στο 1%.
Το επιτόκιο των πράξεων κύριας αναχρηματοδότησης του Ευρωσυστήματος θα μειωθεί λοιπόν κατά 25 μονάδες βάσης στο 0,75%. Το νέο επιτόκιο θα τεθεί σε ισχύ με την πράξη που πρόκειται να διακανονιστεί στις 11 Ιουλίου 2012.
Επίσης το επιτόκιο της διευκόλυνσης οριακής χρηματοδότησης θα μειωθεί κατά 25 μονάδες βάσης στο 1,50%. Το νέο επιτόκιο θα τεθεί σε ισχύ στις 11 Ιουλίου 2012. Το επιτόκιο της διευκόλυνσης αποδοχής καταθέσεων θα μειωθεί κατά 25 μονάδες βάσης στο 0,00%. Το νέο επιτόκιο θα τεθεί σε ισχύ στις 11 Ιουλίου 2012.
Αναλόγως αναπροσαρμόζονται όλα τα επιτόκια χορηγήσεων και καταθέσεων που είναι συνδεδεμένα με τα βασικά επιτόκια του ευρώ.
