">
Συνέντευξη στη ΛΕΜΟΝΙΑ ΒΑΣΒΑΝΗ
Ο Δημήτρης Παπάζογλου συνεργάζεται για πρώτη φορά με το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος στην παράσταση «Έλα απόψε στου… Μελά» που θα ανεβεί στο στρατόπεδο Παύλου Μελά. Ο γνωστός χορογράφος, που έχει μια μακρά πορεία στο χώρο των μιούζικαλ, ασχολήθηκε αυτή τη φορά με ένα άλλο είδος: την επιθεώρηση. Ένα είδος που όπως μας είπε είναι εξαιρετικά επίκαιρο. «Νούμερα που έχουν γίνει τη δεκαετία του ’50 ή ακόμη και του ’40 και του ’30 τα κείμενά τους μοιάζουν σαν να είναι σήμερα γραμμένα γιατί πάντα υπήρχαν τα ίδια προβλήματα», δήλωσε σε συνέντευξη που παραχώρησε στον «Τύπο Θεσσαλονίκης».
Μίλησε για τις εντυπώσεις του από την πόλη μας, αλλά και για τη θερινή σκηνή που δημιουργεί το ΚΘΒΕ. Φυσικά από την κουβέντα δεν θα μπορούσε να λείπει η αναφορά στην Αλίκη Βουγιουκλάκη η οποία τον βοήθησε στα πρώτα του βήματα ως χορογράφου στο θέατρο. «Οφείλω τα πάντα στην Αλίκη Βουγιουκλάκη που είχε τη γενναιοδωρία να αναγνωρίσει ότι εγώ κάτι έχω και με κράτησε. Σήμερα δεν υπάρχουν τέτοιοι άνθρωποι. Θα κοίταζαν πρώτα να με εκμεταλλευτούν χωρίς να μου δώσουν θέση ή χρήματα».
-Το «Έλα απόψε στου… Μελά» είναι μια σύνθεση επιθεωρησιακών κειμένων και τραγουδιών που σφράγισαν την πορεία αυτού του είδους. Εσείς πώς δουλέψατε τις χορογραφίες;
-Έχω την εμπειρία γιατί στα 100 χρόνια της ελληνικής επιθεώρησης ανέβηκε μια παράσταση στο Εθνικό Θέατρο. Οπότε τώρα ήμουν πιο ενημερωμένος.
Και φυσικά ακολούθησα τις μουσικές και τα στίγματα της εποχής. Έχοντας ζήσει πέντε χρόνια στο Παρίσι έχω μια ευρύτερη κατάρτιση και αυτές οι γνώσεις με βοηθούν στο να αναγνωρίζω κάποια πράγματα όπως πχ ότι το «Εγώ είμαι η νέα γυναίκα» είναι ένα τραγούδι που έχει ευρωπαϊκή μουσική. Άρα λοιπόν τα στίγματα υπάρχουν ή αν θέλετε το ένστικτό μου και οι μνήμες μου με οδηγούν σε ένα σωστό τρόπο.
-Πόσο επίκαιρο είναι το έργο;
-Είναι ενδιαφέρον ότι η επιθεώρηση σε νούμερα που έχουν γίνει τη δεκαετία του ’50 ή ακόμη και του ’40 και του ’30 τα κείμενα μοιάζουν σαν να είναι σήμερα γραμμένα γιατί πάντα υπήρχαν τα ίδια προβλήματα. Με μία άλλη μορφή βέβαια αλλά τα προβλήματα είναι διαχρονικά.
Και είναι νομίζω το κισμέτ, η μοίρα του Έλληνα το ίδιο πρόβλημα να παρουσιάζεται ξανά σε διαφορετικές εποχές. Αυτό έχει για μένα μια βαθιά πίκρα και ένα βαθύ πόνο, γιατί καθώς εξελίσσεται η παγκοσμιοποίηση τα πράγματα για τον άνθρωπο γίνονται ακόμη πιο σκληρά. Είναι σαν να βράζει από κάτω ένας τρίτος παγκόσμιος πόλεμος.
-Κοιτάζοντας το παρελθόν μπορούμε να μάθουμε κάποια πράγματα ή να διορθωθούμε;
-Νομίζω ναι. Πρέπει κανείς να κοιτάζει το παρελθόν του για να μπορεί να διορθώσει τα σημερινά. Παρόλες τις συγκυρίες που δεν είναι και οι καλύτερες. Αλλά έγιναν και πολλά λάθη από τους πολιτικούς που διαχειρίζονταν το δημόσιο χρήμα τόσες δεκαετίες και μας τάζαν ότι ζούσαμε το αμερικάνικο όνειρο. Ήταν μια φούσκα που έσκασε και τα σπασμένα τα πληρώνει όπως πάντα ο λαός.
-Η παράσταση είναι και η εναρκτήρια της θερινής σκηνής. Πώς βλέπετε αυτό το εγχείρημα του Κρατικού Θεάτρου Βορείου Ελλάδος;
-Έχει μια γοητεία το γεγονός ότι το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος εγκαινιάζει μια θερινή σκηνή. Η Θεσσαλονίκη είναι μια πόλη που έχει παράδοση σε αυτό το πράγμα και είναι ωραίο να υπάρχει ένα μόνιμο θερινό θέατρο. Πρέπει μόνο να το πιστέψει και ο κόσμος και να το στηρίξει.
Παράλληλα όμως έχει και ενδιαφέρον ο χώρος, γιατί το Στρατόπεδο Μελά που θα γίνει η παράσταση είναι το στρατόπεδο όπου παραδόθηκε η Θεσσαλονίκη στους Έλληνες το 1912.
-Δεδομένου λοιπόν ότι η παράσταση θα είναι σε ένα στρατόπεδο τι λάβατε υπόψη; Διαμορφώσατε κάτι διαφορετικά;
-Είναι σαν να βλέπεις μια μορφή όπως ήταν στην Αθήνα το Ζάππειο, το Άλσος του Οικονομίδη… Θα μπορούσε να είναι ένα τέτοιο πράγμα, με τη μόνη διαφορά ότι είναι μια μεγάλη σκηνή που θα παίζεται μια παράσταση. Φέτος επιθεώρηση, του χρόνου ίσως κάτι άλλο.
Η Θεσσαλονίκη, συγκριτικά με την Αθήνα, και δεν το λέω για να κάνω φιλοφρόνηση, είναι μια ευρωπαϊκή πόλη, έχει ένα πεντακάθαρο κέντρο, οι κάτοικοί της την αγαπούν και αυτό φαίνεται όταν τους βλέπεις τα μεσημέρια που κατεβαίνουν για καφέ στις αμέτρητες καφετέριες που υπάρχουν εδώ. Παρατήρησα ακόμη και τον τρόπο με τον οποίο βάζουν τα σκουπίδια στον κάδο. Δεν τα πετάνε. Ανοίγουν πρώτα τον κάδο και μετά τα βάζουν μέσα. Επίσης μου έκανε εντύπωση πόσο περιποιημένες είναι οι είσοδοι των πολυκατοικιών. Όλα αυτά δείχνουν ένα στοιχείο πολιτισμού που στην Αθήνα το έχουμε χάσει. Ο πολίτης εδώ αγαπά τον τόπο του. Και του αξίζει να έχει μια θερινή σκηνή!
-Έχετε πει ότι είστε ένας άνθρωπος του μιούζικαλ και όχι της επιθεώρησης. Γιατί;
-Γιατί είμαι ένας άνθρωπος που δεν έκανε καριέρα στην επιθεώρηση. Έχω κάνει χορογραφίες στα περισσότερα μιούζικαλ που έχουν γίνει στην Ελλάδα. Πιστεύω ότι όλοι είμαστε μοναδικοί, όμως κάποιοι με θεωρούσαν ως την προέκταση του Γιάννη Φλερύ, του οποίου υπήρξα χορευτής. Ο Φλερύ ήταν ένας μεγάλος καλλιτέχνης, ήταν ένας πολύ μορφωμένος άνθρωπος και πολύ αυστηρός ως προς την τέχνη του. Από αυτά που μας μετέδιδε, εισέπραττα. Αν βγαίνει ότι ξέρω αυτά που ήξερε ο Φλερύ ίσως να είναι μια σύμπτωση. Εγώ αυτό που προσπαθώ είναι ό,τι κάνω να έχει μεγάλη προσέγγιση στην αλήθεια. Ό,τι είναι δήθεν ο θεατής το διαισθάνεται και λέει «δεν είναι καλό, δεν περάσαμε καλά».
-Θυμάστε την πρώτη σας χορογραφία;
-Ναι βεβαίως! Ήταν σε ένα νυχτερινό κέντρο στην Αθήνα, σε ένα πρόγραμμα του Πασχάλη Αρβανιτίδη, σε ένα από τα γνωστά του τραγούδια του Χατζηνάσιου. Ξεκίνησα χορογραφικά από νυχτερινά κέντρα μέχρι να πάω στο θέατρο.
Στην Αθήνα ακούγονταν ότι θα χορογραφούσα το «Καμπαρέ» με την Αλίκη Βουγιουκλάκη το 1978, αλλά δεν το έκανα. Ούτε το 1979 που η Αλίκη ανέβασε το «Καμπίρια». Πρωτοσυνεργαστήκαμε το 1980 όμως που ανέβηκε «Η εύθυμη χήρα». Συμμετείχα σε όλες της τις δουλειές, με εξαίρεση την «Ωραία μου κυρία» όπου χορογράφος ήταν ο Φλερύ. Και αν αυτή τη στιγμή βρίσκομαι σε αυτή την καρέκλα και συνεργάζομαι με το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος και με τον κύριο Χατζάκη το χρωστάω στην Αλίκη Βουγιουκλάκη. Αυτή μου έδωσε την ευκαιρία να αποδείξω στον εαυτό μου αν έχω τα προσόντα για να γίνω χορογράφος. Και μετά από τόσα χρόνια το να υπάρχω ακόμα το θεωρώ πολύ σημαντικό. Σημαίνει ότι κάτι έχω. Γιατί δεν είμαι και ένας άνθρωπος με τις πιο ισχυρές δημόσιες σχέσεις. Είμαι ανεξάρτητος και γοητεύομαι από το γεγονός ότι κάποιος με θυμάται και με φωνάζει για δουλειά.
-Μετά τι θα κάνετε;
-Δεν θα ήθελα να μιλήσω ακόμη για το μέλλον. Ελπίζω να μην είμαι άνεργος.
Οι εποχές είναι δύσκολες για όλους. Βεβαίως είναι και η κρίση έδωσε στους πάντες το δικαίωμα να είναι ακόμη πιο σκληροί και να εκμεταλλεύονται περισσότερο τα πράγματα. Σε λίγο θα ζητάνε να πληρώνει κανείς για να εργάζεται και όλα αυτά είναι απαισιόδοξα και δημιουργούν μια κατάθλιψη. Για ποιο λόγο λοιπόν κάποιος να δουλεύει; Δημιουργούν μια νέα αντίληψη των πραγμάτων. Εύλογα σκέφτεται κανείς: «Και αξίζει να δουλεύω;», «Και αξίζει να σπουδάζω;». Εδώ βεβαίως δεν φταίει μόνο η Ευρώπη και η παγκοσμιοποίηση, αλλά και η δική μας νοοτροπία. Θέλουμε αρκετή δουλειά ακόμη για να αλλάξουν πράγματα.
-Η πρόταση για τη συνεργασία με το ΚΘΒΕ ξεκίνησε μέσω facebook;
-Ήμουν στο facebook και ξαφνικά άνοιξε το chat. Εγώ δεν ήξερα ότι υπάρχει αυτή η λειτουργία. Μου έστειλε εκεί μήνυμα ο Γιάννης Καλατζόπουλος. Παλιότερα μου είχε προτείνει να χορογραφήσω μια παράστασή του όμως δεν προλάβαινα να το κάνω. Ο ίδιος είχε έρθει να δει μια παράσταση που είχαμε κάνει με την Αιμιλία Υψηλάντη και του άρεσε πάρα πολύ. Και φέτος μου έστειλε μήνυμα για να μου πει για αυτή τη δουλειά. Και σκέφτηκα ότι θα ανεβάζαμε παράσταση σε ένα θέατρο, αλλά όταν έφτασα έμαθα για το στρατόπεδο (γέλια).
Αυτό έχει μια δυσκολία όπως και κάθε πράγμα που γίνεται για πρώτη φορά.
Το 1995 η Μαρινέλλα κι εγώ ήμασταν αυτοί που ανοίξαμε την Πύλη Αξιού, έναν χώρο που κανείς δεν τον ήξερε. Τότε είχαμε έρθει να κάνουμε πρεμιέρα 5 Σεπτεμβρίου και το μαγαζί ήταν ακόμη στα θεμέλια. Φάγαμε όλη τη σκόνη, όμως έμεινε ένας χώρος που έχει την ιστορία του στην πόλη και από τον οποίο έχουνε περάσει τα μεγαλύτερα ονόματα του ελληνικού τραγουδιού.
-Έχετε κάποιο όνειρο που δεν έχει εκπληρωθεί;
-Θα ήθελα να σκηνοθετήσω και να χορογραφήσω μια οπερέτα. Πιστεύω ότι για να πάει κανείς σε κάποιο είδος πρέπει να περάσει από ένα άλλο. Πχ για να κάνω Αριστοφάνη, εμφανίστηκα στην επιθεώρηση για να εισπράξω μέσα από τα παρασκήνια το πώς χτίζεται η επιθεώρηση. Και αυτό με βοήθησε αργότερα να κάνω Αριστοφάνη. Τώρα θέλω να κάνω οπερέτα. Και θέλω να κάνω τον «Βαφτιστικό». Όμως ξέρετε στην Ελλάδα πρέπει να είναι κανείς τώρα πια κάτω από μια ομπρέλα προστασίας. Είτε αυτό λέγεται κόμματα, είτε Μέγαρο Μουσικής.
Το ότι ένας άνθρωπος που έκανε σωστά στη δουλειά του πήγαινε ένα βήμα μπροστά δεν είναι κάτι που υπάρχει πια. Είναι διαφορετικά τα κυκλώματα και το καθένα προωθεί τους δικούς του ανθρώπους. Θα έπρεπε να ξεπεράσουμε αυτή την επαρχιώτικη αντίληψη. Ίσως αυτή η κρίση να φέρει την αλλαγή.
Ένα σύστημα και ιδιαίτερα ένα καπιταλιστικό σύστημα έχει το μεγάλο ατού της αξιοκρατίας. Όλοι δεν έχουμε γεννηθεί με το 20. Ο καθένας μας έχει τις δυνατότητές του μέχρι ένα σημείο. Δεν σημαίνει ότι το 7 θα πάει 20 και το 20 στο 7. Αυτά τα πράγματα πρέπει κάποια στιγμή να σταματήσουν. Να υπάρχουν οι σωστοί άνθρωποι και αυτοί που αξίζουν, γιατί έτσι θα υπάρχει άνθιση. Και όχι να θέλουμε να καταργήσουμε την προηγούμενη γενιά, όχι επειδή είναι ανάξια, αλλά για να πάρουμε εμείς την εξουσία στα χέρια μας.
Είναι ακριβώς το ίδιο πράγμα που έδειχνε και «Το μεγάλο μας τσίρκο»: όλα μοιάζουν με έναν κύκλο που ξαναγυρίζει από την αρχή. Η δεκαετία του ’80 έφερε τη γενιά των νεόπλουτων. Τώρα φοβάμαι ότι θα ξαναέρθει μια νέα μορφή από κάπου αλλού και θα φέρει μια νέα κοινωνική τάξη πραγμάτων.
Εύχομαι μόνο η νέα γενιά να είναι πιο τυχερή από εμάς. Δεν λέω ότι εμείς δεν ήμασταν τυχεροί. Είχαμε μια πιο δίκαιη κοινωνία επειδή υπήρχαν άνθρωποι που είχαν ζήσει τον παγκόσμιο πόλεμο. Μετά άρχισε να μπαίνει το συμφέρον, ο εγωισμός.
Γι’ αυτό και λέω ότι οφείλω τα πάντα στην Αλίκη Βουγιουκλάκη που είχε τη γενναιοδωρία να αναγνωρίσει ότι εγώ κάτι έχω και με κράτησε. Σήμερα δεν υπάρχουν τέτοιοι άνθρωποι. Θα κοίταζαν πρώτα να με εκμεταλλευτούν χωρίς να μου δώσουν θέση ή χρήματα, πράγμα που συμβαίνει και στο δικό σας τομέα το ότι δουλεύετε έξι μήνες χωρίς χρήματα. Εγώ δεν ξέρω σε κανέναν καπιταλιστικό σύστημα να μην ισχύει το «time is money», είτε είναι στη Γαλλία, είτε στην Αγγλία. Αυτά είναι δικά μας κόλπα και δυστυχώς γίνονται καθεστώς. Πρέπει κάποτε να αλλάξουν.
Η επιθεώρηση «Έλα απόψε στου… Μελά» θα κάνει πρεμιέρα στις 25 Ιουλίου και ώρα 21.00 στο στρατόπεδο Παύλου Μελά. Ανεβαίνει από το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος σε συνεργασία με το δήμο Παύλου Μελά. Παραστάσεις όλο το καλοκαίρι: κάθε Τετάρτη, Πέμπτη, Παρασκευή στις 21.00. Είσοδος 10 ευρώ. Προπώληση: ταμεία (Βασιλικό Θέατρο και Ε.Μ.Σ.) και ιστοσελίδα ΚΘΒΕ, και τα καταστήματα Public.
