">
Του Γιώργου Παπαδημητρίου
Τις προάλλες αναρωτιόμουν πώς θα ενσωματωθούν άραγε στα ελληνικά βιβλία ιστορίας τα γεγονότα των τελευταίων 3-4 ετών. Πώς θα αποδοθεί αυτή η ολική κατάρρευση, πώς θα εξηγηθούν τα αίτιά της, πού θα αποδοθούν οι ευθύνες, ποιοι χαρακτηρισμοί θα συνοδεύσουν τους πρωταγωνιστές των ημερών μας. Πώς θα ηχήσουν στα τότε παιδικά αυτιά όροι, όπως μνημόνιο, μηχανισμός στήριξης, PSI, επαναδιαπραγμάτευση χρέους, επιμήκυνση, όλες γενικά οι λεξούλες που ορίζουν τις ζωές μας και διαμορφώνουν την σκέψη μας. Σε μία εποχή που ευνοεί άλλωστε το σημείο έναντι του βάθους, είναι απολύτως λογικό να μετράει περισσότερο το κέλυφος των βαρύγδουπων λέξεων παρά το περιεχόμενό τους. Οι λέξεις πλέον κρατούν τα γκέμια, αποκομμένες από το συνολικό νόημα. Οι επικεφαλίδες έχουν σημασία, οι φωτεινές ταμπέλες.
Ας πάρουμε το παράδειγμα της Ισπανίας, τώρα που κόπασαν τα βελάσματα των κατοίκων της για την ευρωπαϊκή ποδοσφαιρική πρωτιά. Η χυδαιότητα των όσων συνέβησαν πρόσφατα στην Ισπανία πραγματικά ξεπερνά κάθε φαντασία, επικυρώνει με τον πλέον τρανταχτό και εμφατικό τρόπο ότι το πρόβλημα είναι επί της ουσίας άλυτο. Όπως θυμόμαστε όλοι, η Ισπανία έλαβε πρόσφατα οικονομικό πακέτο διάσωσης ύψους 30 δισ. ευρώ για να σώσει τις προβληματικές της τράπεζες. Μεγάλο σούσουρο ξέσπασε τότε στους κύκλους των απανταχού έγκυρων αναλυτών για τον τίτλο που πρέπει να αποδοθεί σε αυτό το πακέτο στήριξης. Είναι για δεν είναι μνημόνιο; Να ξέρουμε δηλαδή, για να προσαρμόσουμε τις αντιδράσεις και τις γνώμες μας ανάλογα. «Light μνημόνιο» αποφάνθηκαν οι ειδήμονες, κάτι σαν την Coca-Cola Light δηλαδή.
Προτού κοπάσουν τα πανηγύρια για τη διάσωση των τραπεζών, ήρθαν τα καλά μαντάτα. Σαρωτικές περικοπές στην κοινωνική ασφάλιση και στα οικονομικά προνόμια των ανέργων, ραγδαίες αυξήσεις στον ΦΠΑ, ανακοίνωσε ο Ισπανός πρωθυπουργός Ραχόι, ο οποίος έσπευσε να ξεκαθαρίσει πως θεωρεί τα μέτρα «δυσάρεστα». Ευτυχώς, αυτή η διευκρίνιση προσέφερε, φαντάζομαι, κύματα ανακούφισης στους Ισπανούς πολίτες. Το ζητούμενο είναι ότι απεφεύχθησαν όλες οι κακές λεξούλες που κάνουν «τζιζ» και οδηγούν σε δυσάρεστους συνειρμούς και απλώς θεσμοθετήθηκε ως άγραφος κανόνας το παλούκωμα των ασθενέστερων στρωμάτων ως αντισταθμιστικό βάρος για τη σωτηρία των τραπεζών. Ευτυχώς όμως, δεν έχουν μνημόνιο στην Ισπανία.
Προχωρούμε στην Ελλαδίτσα μας τώρα, η οποία ζει και κινείται στον αστερισμό της επαναδιαπραγμάτευσης. Το τρίο στούτζες της κυβέρνησης συνεργασίας επαναδιαπραγματεύεται αδιάκοπα όλη μέρα - κάθε μέρα, με μικρά διαλείμματα για ύπνο και φαγητό. Το κάνει όμως χαμηλόφωνα και στα μουλωχτά για να μην τους πάρουν χαμπάρι, είναι στρατηγική κίνηση ματ, δεν θέλουν να εκτεθούν. Ο υπέρτατος και ανυπέρβλητος στόχος της περίφημης επαναδιαπραγμάτευσης έχει τεθεί και δεν είναι άλλος από την πολυθρύλητη «επιμήκυνση». Θα ήθελα να πω σε τι ακριβώς θα συνίσταται αυτή η επιμήκυνση, αλλά φοβάμαι μην πετύχω καμιά ευαίσθητη πουριτανή χορδή κάποιου αναγνώστη.
Η κοινή λογική καταδεικνύει πως όταν η μέθοδος που ακολουθείς είναι αδιέξοδη, με το να επιμηκύνεις τη μέθοδο αυτή απλώς επιτείνεις το αδιέξοδο. Το ακόμη πιο συγκλονιστικό είναι ότι άπαντες μιλούν για την «επιμήκυνση», σα να πρόκειται για κάποιο νέο και άγνωστο στην Ελλάδα εξωτικό φρούτο. Το ελληνικό γονίδιο της εξαιρετικά κοντόφθαλμης μνήμης έχει φροντίσει να κουκουλώσει το ότι και η κυβέρνηση του Γιωργάκη Παπανδρέου είχε λάβει το προνόμιο της επιμήκυνσης, η οποία είχε προφανώς οδηγήσει σε καταστροφικά αποτελέσματα.
Όσο τα επιτόκια δανεισμού παραμένουν σταθερά και αμετάβλητα, όσο η ελληνική οικονομία αδυνατεί να αποπληρώσει τα δάνεια που λαμβάνει το δημόσιό της, όσο είναι παγκοσμίως γνωστό ότι οι συνθήκες στην Ελλάδα είναι terra cotta για οποιαδήποτε αναπτυξιακή επένδυση, όσο η Ελλάδα δανείζεται από τον μηχανισμό διάσωσης και μεταφέρει αστραπιαία τα δανεικά στην ΕΚΤ για να αγοράσει ληξιπρόθεσμα ελληνικά ομόλογα, η μόνη επιμήκυνση για την οποία μπορούμε να μιλάμε, είναι αυτή της απόγνωσης.
Οι στόχοι του δεύτερου μνημονίου έχουν ένα κοινό χαρακτηριστικό με τους στόχους του πρώτου. Είναι αδύνατο να υλοποιηθούν. Είτε από άκρα ηλιθιότητα είτε εκ του πονηρού, το μόνο σίγουρο είναι πως ο σχεδιασμός των υποχρεώσεων που έχει αναλάβει να εκπληρώσει η Ελλάδα συνδράμει ακριβώς στην αδυναμία εκπλήρωσης αυτών των υποχρεώσεων. Μπορώ να δεχτώ πως κάποιος δεν έχει κανένα ηθικό, ιδεολογικό, κοινωνικό, αισθητικό πρόβλημα με τις καθολικές ιδιωτικοποιήσεις, άσχετα αν διαφωνώ. Δεν μπορώ όμως να δεχτώ να μην έχει μπει στον κόπο να διαπιστώσει πως προκύπτει ένα μικρό προβληματάκι με τα ιλιγγιώδη ποσά, τα οποία αυτές καλούνται να φέρουν.
Οι στόχοι που έχουν τεθεί από τις επιτροπές σοφών τεχνοκρατών είναι γελοιωδώς υψηλοί και μαντέψτε πώς θα καλυφθεί η τεράστια διαφορά ανάμεσα στην προσδοκώμενη και την αληθινή τιμή πώλησης της δημόσιας περιουσίας… Σίγουρα όχι πάντως από τους εφοπλιστές της χώρας… Προς το παρόν, συνεχίζουμε την προσηλωμένη κατάβαση σε ένα άπατο σκοτεινό πηγάδι και όποιος ψελλίζει πως ίσως είναι καλή ιδέα να δοκιμάσουμε έναν άλλο δρόμο κατηγορείται ως «δραχμολάγνος». Από τους πρωτεργάτες μιας πολιτικής που όχι μόνο θα μας πετάξει στο τέλος από το ευρώ, θα το κάνει μάλιστα και με τους χειρότερους δυνατούς όρους.
