">
Του Γρηγόρη Μυστιλιάδη
Έχοντας περάσει το μισό και πλέον του καλοκαιριού σε μια ιδρωμένη πόλη, πλήρως γοητευμένος από το έργο των συναδέλφων της Αχαΐας, ανέλαβα κι εγώ τον ευγενή ρόλο του φρουρού της Θεσσαλονίκης. Όταν πια είχα συμφιλιωθεί σχεδόν αμετάκλητα με το ασύγκριτα σημαντικό αυτό έργο, ο Θεός του κόσμου με λυπήθηκε και αποφάσισε να μου δώσει ένα πενθήμερο ρεπό, το οποίο αποφάσισα να εξαργυρώσω, σαν παιδί κι εγώ, στη Σαμοθράκη.
Σε κάθε καινούργιο τόπο που πηγαίνεις, μέχρι να μπορέσεις πραγματικά να κάνεις διακοπές, δηλαδή να την πέσεις και να ξεκουραστείς και λίγο, υπάρχει το άτυπο κοινωνικό συμβόλαιο που σε υποχρεώνει να δεις πρώτα τα αξιοθέατα, να γνωρίσεις τον τόπο και τα όσα ενδιαφέροντα έχει – ή δεν έχει – να σου προσφέρει. Εν προκειμένω, όταν πια βγήκαν από τη μέση οι βόλτες στη χώρα, οι ταλαιπωρημένες βουτιές στις Βάθρες και η απολαυστική, ομολογουμένως, κτηνωδία που περιελάμβανε 37 διαφορετικά μαγειρεμένα κατσίκια, ρακές, μπίρες και τη μακαρονάδα του Ψαρά, ήταν πια η ώρα της χωρίς πλάνο ποιότητας. Αράζουμε στον καφενέ κάτω από τα πλατάνια και όταν μας έρθει – άμα μας έρθει… - κάνουμε ό, τι μας έρθει…
Εν τέλει μας ήρθε ένα βράδυ και πήγαμε σε ένα κοντινό beach bar όπου εμφανιζόταν ζωντανά μια αρκετά γνωστή μπάντα. Ας πούμε ότι έπαιζε ρέγκε, μουσική μακρινή σαν άκουσμα, καλοδεχούμενη σαν ιδέα. Τι διάολο, καλοκαίρι είναι, θάλασσα είναι δίπλα, τι Τζαμάικα τι Ελλάδα. Ας πούμε ακόμα ότι «η φάση γενικά ήταν πολύ επαναστατική». Τα τραγούδια της εν λόγω μπάντας, τα οποία είχαν πολύ ωραία μουσική – για τα ρέγκε, πάντα, δεδομένα… - δεν διέθεταν, δυστυχώς, και το ίδιο ωραίους στίχους. Ξεπερνώντας το γεγονός ότι οι στίχοι των περισσότερων κομματιών έμοιαζαν να έχουν γραφτεί στο χρονικό διάστημα που διαρκεί μια μέση επίσκεψη στην τουαλέτα, είχαν παλμό και νόημα και καταφέρονταν εναντίον των πολιτικών, των τραπεζών, του κράτους, του παρακράτους, των δικηγόρων, των δημοσιογράφων, των καπιταλιστών και, κυρίως, του χρήματος και της υποδούλωσης που αυτό προκαλεί στους ανθρώπους που εξαρτώνται από αυτό. Ξέρω, είστε πολύ σοκαρισμένοι με την πρωτοτυπία της θεματολογίας, αλλά σας εκλιπαρώ, μείνετε μαζί μου.
Το κοινό έμοιαζε συντονισμένο στην ίδια συχνότητα. Νεαροί άνθρωποι, διασκεδάζοντας στην αμμουδιά με το μαγιό τους, τα βρεγμένα από τη θάλασσα μακριά τους μαλλιά, αγκαλιά με το δροσερό βραδινό αέρα και τις ακόμα πιο δροσερές τους ιδέες. Περνάμε καλά, και έχει ακόμα μπροστά νύχτα. Και μετά, μια απλή ξαφνική δίψα τα χάλασε όλα. Πήγα στο μπαρ να πάρω δύο μπίρες, μια για μένα και μια για έναν φίλο μου. Ο μπάρμαν μου δίνει δύο μικρά κουτάκια, με κοιτάζει χαμογελαστός και μου λέει «έξι». Κοιτάζοντάς τον και χαμογελώντας με εξίσου ηλίθιο τρόπο, του απαντάω «τι έξι;». «’Έξι ευρώ», μου λέει με το πιο φυσιολογικό ύφος του νησιού. Συνεχίζω να χαμογελάω και χωρίς να σκέφτομαι του τα δίνω. Γυρίζω προς τους φίλους μου, αφήνω τις μπίρες, το μυαλό μου στροφάρει από την αρχή και ο ιδρώτας της πόλης ξαναγυρίζει μαζί με τα νεύρα. Μόλις πλήρωσα μια μπίρα 3 φορές την τιμή της, σε ένα beach bar γεμάτο με πιτσιρικάδες σχεδόν γυμνούς, ακούγοντας μια μπάντα να τραγουδάει εναντίον κάθε κατεστημένου και του μεγάλου εχθρού, του χρήματος. Είμαι πια σίγουρος ότι η Επανάσταση θα ξεκινήσει από την Ελλάδα, από αυτούς εδώ τους νέους και από αυτούς τους καλλιτέχνες. Από μια μπάντα που μιλάει για Επαναστάσεις και ανυπακοή στο κατεστημένο ενώ πληρώνεται για να τα λέει από έναν επιχειρηματία που έχει παντιέρα την αισχροκέρδεια και από ένα τσούρμο νέων που τραγουδάει για τη δουλειά που είναι δουλεία χωρίς να ενοχλείται από αυτό που βλέπει, μιας και κύριο μέλημα είναι να φτάσει το χαρτζιλίκι του μπαμπά να πιούμε το επόμενο ποτηράκι και να βρούμε μέσα στον κόσμο την επόμενη κοπελίτσα να πιάσουμε κουβέντα. Κάτι κάνουμε λάθος με την Επανάσταση.
Με θύμωσε πολύ αυτή η αστεία Επανάσταση, αυτό το κατηγορώ της πλάκας. Θα μου πεις δεν το έχεις ξαναδεί; Ναι, αλλά το χαστούκι πάντα σε σοκάρει, όσες φορές και να το φας. Ωστόσο, λίγο η κούραση, λίγο η διάθεση να μη χαλάσει το κλίμα της διασκέδασης και των διακοπών τριγύρω, λίγο και ο «μεθυστικός» καπνός που μύριζε παντού μέσα σε τόσο κόσμο, το έσβησα το θέμα, το κουβέντιασα λίγο και το άφησα πίσω. Ο θυμός υποχώρησε χωρίς καν να το καταλάβω.
Δυο μέρες μετά, σε ένα καφενεδάκι στα Θέρμα, τρία τραπέζια παρακάτω τέσσερεις μουσικοί μαζεμένοι παίζουν ρεμπέτικα. Τους ακούω καθώς διαβάζω το βιβλίο μου και σιγά σιγά σκαλώνω. Γύρω τους μαζεύεται ο κόσμος και η παρέα μεγαλώνει. Κάποια στιγμή, ο μαέστρος με το μπουζούκι, το προσεγμένο μουστάκι και τα 50βάλε χρόνια στην πλάτη με βλέπει να σιγοτραγουδάω. Με το που τελειώνει το κομμάτι, με φωνάζει χαμογελαστός «Παλικάρι, αφού σε βλέπω, γουστάρεις, έλα να κάτσουμε παρέα». Καθίσαμε άλλες δύο ώρες εκεί, μια μεγάλη παρέα κάτω από ένα πλατάνι, τραγουδώντας, γελώντας και σιγοκουβεντιάζοντας. Και τζάμπα όλα, και η παρέα και η ρακή στη μέση. Μια ετερόκλητη οικογένεια, γεμάτη παραδοχή και πικρή χαρά. Με την επανάσταση στα μάτια και τα τραγούδια, όχι στο στόμα και τις τσέπες. Με τη χαρούμενη και τίμια ψευδαίσθηση ότι στο τέλος, όλα καλά θα πάνε. Ντράπηκα, καθώς θυμήθηκα το βράδυ στο beach bar. Θύμωσα με τον εαυτό μου, με το πόσο εύκολα θεώρησα το συμβάν λήξαν, με το ότι δεν έκανα το παραμικρό, μόνο πλήρωσα αδύναμος να αντιδράσω ή απλά να αρνηθώ και γκρίνιαξα λίγο στους φίλους μου. Δίπλα σε αυτούς τους χαμογελαστούς ανθρώπους, λίγο πιο ζεστά χαμογελαστούς από τον μπάρμαν, το πήρα απόφαση ότι κάτι κάνουμε λάθος. Και δεσμεύτηκα από δω και πέρα να γίνω αυτόκλητος εκπρόσωπος των ανθρώπων. Εγώ θα γκρινιάζω και θα γελάω με την επανάσταση της πλάκας τριγύρω, κι ας μη με ακούει κανείς. Τουλάχιστον όταν θα κάθομαι σε τέτοια ωραία τραπέζια, με ρακές, όργανα και γλυκούς ανθρώπους, θα έχω τα μάτια μου καθαρά και την καρδιά μου γεμάτη.
