">
Στα τέλη Αυγούστου, η NASA ζήτησε από εταιρείες με τις οποίες συνεργάζεται, να προετοιμαστούν για την κατασκευή ενός πυρηνικού αντιδραστήρα, ικανού ν' αντέξει ένα διαστημικό ταξίδι και να λειτουργεί χωρίς συντήρηση, κοντά στον νότιο πόλο της Σελήνης. Ένα σχέδιο, που μέχρι πρόσφατα θα μπορούσε να μοιάζει με ταινία επιστημονικής φαντασίας, αλλά η αμερικανική διαστημική υπηρεσία θέλει να είναι έτοιμο για εκτόξευση έως τον Δεκέμβριο του 2030.
Η «βιασύνη», παρατηρούν οι New York Times, δεν είναι τυχαία. Η Ρωσία έχει στόχο να θέσει σε λειτουργία δικό της σεληνιακό πυρηνικό αντιδραστήρα έως το 2036, στο πλαίσιο της σε μεγάλο βαθμό κλειστής συνεργασίας της με την Κίνα. Η NASA έχει ήδη επισπεύσει το χρονοδιάγραμμά της, επιδιώκοντας να προλάβει τους γεωπολιτικούς ανταγωνιστές της.
Η κούρσα αφορά ουσιαστικά στο μέλλον της εξερεύνησης του Διαστήματος. ΗΠΑ και Κίνα επιδιώκουν να είναι οι πρώτες που θα δημιουργήσουν μόνιμη βάση στη Σελήνη, θα αναζητήσουν πόρους όπως το παγωμένο νερό και θα χρησιμοποιήσουν το φεγγάρι ως αφετηρία για αποστολές βαθύτερα στο Ηλιακό Σύστημα.
Ο έλεγχος της πρόσβασης στους πόρους της Σελήνης θεωρείται κρίσιμος γι' αυτή τη στρατηγική. Και οι δύο υπερδυνάμεις αντιμετωπίζουν έναν πυρηνικό αντιδραστήρα ως βασικό στοιχείο αυτής της φιλοδοξίας. Σχεδιάζουν, δε, να ενεργοποιήσουν τους αντιδραστήρες τους, μόνο αφού αυτοί φτάσουν στη Σελήνη.
Ωστόσο, κορυφαίοι επιστήμονες προειδοποιούν ότι οι κυβερνήσεις κινούνται υπερβολικά γρήγορα, σε μια περίοδο κατά την οποία η διαστημική εξερεύνηση έχει ήδη καταγράψει σοβαρές αποτυχίες. Τα τελευταία έξι χρόνια, αρκετοί κινεζικοί, αμερικανικοί και ρωσικοί πύραυλοι έχουν αποτύχει και εκραγεί, ενώ ρωσικό σκάφος προσελήνωσης συνετρίβη στη Σελήνη. Την ίδια ώρα, διαστημικά συντρίμμια πέφτουν τακτικά στη Γη.
Μια αποτυχία με πυρηνικό αντιδραστήρα θα μπορούσε να προκαλέσει αλυσιδωτές συνέπειες. Συντρίμμια αντιδραστήρα που θα έπεφταν στη Γη, θα μπορούσαν να διασκορπίσουν ραδιενεργό υλικό, όπως συνέβη στον Καναδά στα τέλη της δεκαετίας του 1970. Αντίστοιχα, μια έκρηξη ή μια τήξη πυρήνα στην επιφάνεια της Σελήνης θα μπορούσε να καταστήσει ολόκληρες περιοχές απροσπέλαστες.
«Θα υπάρχει πάντα μια διαστημική κούρσα και, αν προσθέσεις σε αυτή την πυρηνική ενέργεια, τότε μπορεί να πάρει μια δυνητικά πολύ πιο επικίνδυνη τροπή» προειδοποιεί ο Έντουιν Λάιμαν, διευθυντής για την ασφάλεια της πυρηνικής ενέργειας στην Union of Concerned Scientists.
Η εξέταση τεχνικών προδιαγραφών, εγγράφων προμηθειών και ακαδημαϊκών ερευνών, καθώς και συνομιλίες με ανθρώπους της βιομηχανίας, κρατικούς αξιωματούχους και επικριτές των σχεδίων, αποκαλύπτουν πώς Κίνα, Ρωσία και Ηνωμένες Πολιτείες προωθούν αυτή την πυρηνική φιλοδοξία. Παράλληλα, «φωτίζουν» μια κρίσιμη πτυχή της ρωσοκινεζικής συνεργασίας στο Διάστημα, μιας συμμαχίας την οποία έχουν προωθήσει προσωπικά οι πρόεδροι Σι Τζινπίνγκ και Βλαντίμιρ Πούτιν.
Η πυρηνική ενέργεια φαίνεται να αποτελεί τη μοναδική βασική αποστολή του σεληνιακού προγράμματος που η Κίνα έχει αναθέσει στον Ρώσο εταίρο της. Και αυτό, επειδή καμία χώρα δεν διαθέτει μεγαλύτερη εμπειρία από τη Ρωσία στον συγκεκριμένο τομέα.
Η Μόσχα έχει εκτοξεύσει περισσότερους από 30 πυρηνικούς αντιδραστήρες σε τροχιά, κυρίως τις δεκαετίες του 1970 και του 1980, ενσωματωμένους σε δορυφόρους της εποχής του Ψυχρού Πολέμου. Παραμένει επίσης μία από τις κορυφαίες δυνάμεις παγκοσμίως στην πυρηνική ενέργεια για πολιτική χρήση.
Η Ρωσία ελέγχει επιπλέον τη μεγαλύτερη διαθέσιμη ποσότητα ενός πυρηνικού καυσίμου που θεωρείται από τα ασφαλέστερα για διαστημικές αποστολές: ουράνιο που δεν είναι υψηλού εμπλουτισμού. Στις Ηνωμένες Πολιτείες το συγκεκριμένο καύσιμο βρίσκεται σε περιορισμένη προσφορά. «Η Ρωσία ουσιαστικά δεν έχει ανταγωνιστές στον τομέα της διαστημικής πυρηνικής ενέργειας» δήλωσε στο ρωσικό πρακτορείο TASS ο Μιχαήλ Κοβάλτσουκ, πρόεδρος του Ινστιτούτου Κουρτσάτοφ, το οποίο συμμετέχει στον σχεδιασμό του ρωσικού σεληνιακού αντιδραστήρα.
Η NASA, αντίθετα, προσπαθεί να καλύψει το χαμένο έδαφος. Η αμερικανική υπηρεσία είχε εκτοξεύσει έναν αντιδραστήρα το 1965, ο οποίος όμως τέθηκε εκτός λειτουργίας έπειτα από άσχετη βλάβη του διαστημικού σκάφους. Έκτοτε, οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν δαπανήσει περισσότερα από 20 δισ. δολάρια σε προγράμματα πυρηνικής ενέργειας για το Διάστημα, χωρίς να έχουν αναπτύξει επιχειρησιακά άλλον αντιδραστήρα.
Η κούρσα για τον πρώτο σεληνιακό αντιδραστήρα δεν αφορά μόνο την εξερεύνηση, αλλά και την επίδειξη ισχύος. Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έχει εντάξει την αμερικανική υπεροχή στο Διάστημα στην ατζέντα του «America First». Αντίστοιχες δηλώσεις έχουν κάνει τόσο ο Σι Τζινπίνγκ όσο και ο Βλαντίμιρ Πούτιν.
Γιατί οι βάσεις στη Σελήνη χρειάζονται πυρηνική ενέργεια
Κάθε μόνιμη βάση στη Σελήνη χρειάζεται αξιόπιστη παροχή ηλεκτρικής ενέργειας. Οι πυρηνικοί αντιδραστήρες δεν εξαρτώνται από το ηλιακό φως και μπορούν να είναι σχετικά μικροί. Με τον κατάλληλο σχεδιασμό, μπορούν επίσης να λειτουργούν με ελάχιστη ανθρώπινη παρέμβαση, σύμφωνα με τη NASA και το Ινστιτούτο Κουρτσάτοφ.
Κατά τα πρώτα χρόνια λειτουργίας τους, οι αμερικανικές και κινεζικές εγκαταστάσεις θα χρειάζονται σχετικά μικρές ποσότητες ενέργειας για να διατηρούν τον εξοπλισμό ζεστό και να φορτίζουν τα rovers, δηλαδή τα οχήματα που κινούνται στην επιφάνεια της Σελήνης.
Για τις ανάγκες αυτές σχεδιάζεται να χρησιμοποιηθούν ηλιακή ενέργεια και συστήματα παραγωγής ενέργειας με ραδιοϊσότοπα. Τα συγκεκριμένα συστήματα μετατρέπουν σε ηλεκτρική ενέργεια τη θερμότητα που παράγεται από τη φυσική ραδιενεργό διάσπαση ισοτόπων και έχουν ήδη χρησιμοποιηθεί στο Διάστημα από τις Ηνωμένες Πολιτείες, τη Ρωσία και την Κίνα.
Μια μεγαλύτερη σεληνιακή βάση, όμως, θα χρειαζόταν πολύ περισσότερη ενέργεια από αυτή που μπορούν να παρέχουν τέτοια συστήματα. Τα ηλιακά πάνελ δεν θα μπορούσαν να λειτουργούν κατά τη διάρκεια των παγωμένων σεληνιακών νυχτών, οι οποίες διαρκούν περισσότερο από δύο γήινες εβδομάδες.
Επιπλέον, οποιοδήποτε ενεργειακό σύστημα εγκατασταθεί κοντά στον νότιο πόλο της Σελήνης θα πρέπει να αντέχει σε θερμοκρασιακές διακυμάνσεις από περίπου 54 βαθμούς Κελσίου έως περίπου -203 βαθμούς Κελσίου.
Ο ρωσικός «Selena» και το αμερικανικό Lunar Reactor 1
Η Μόσχα έχει αναθέσει σε κρατικές υπηρεσίες την κατασκευή και αποστολή ενός σεληνιακού αντιδραστήρα με την ονομασία Selena έως το 2036, ο οποίος θα τροφοδοτεί με ηλεκτρική ενέργεια τις σεληνιακές εγκαταστάσεις υπό κινεζική ηγεσία. Ο Selena θα μπορεί να παράγει έως δέκα κιλοβάτ ηλεκτρικής ενέργειας και να λειτουργεί αυτόνομα για μία δεκαετία. Ο σχεδιασμός του θα έχει κοινά χαρακτηριστικά με παλαιότερο αντιδραστήρα που είχε σχεδιαστεί για λειτουργία στην Αρκτική.
Η NASA έχει επιταχύνει το δικό της χρονοδιάγραμμα, φοβούμενη ότι ένας ρωσοκινεζικός αντιδραστήρας θα μπορούσε να οδηγήσει στη δημιουργία μιας de facto ζώνης αποκλεισμού στη Σελήνη. Ο αμερικανικός Lunar Reactor 1 προβλέπεται να παράγει 20 κιλοβάτ ηλεκτρικής ενέργειας, ποσότητα περίπου αντίστοιχη με την κατανάλωση 16 αμερικανικών κατοικιών, και να λειτουργεί για πέντε χρόνια χωρίς ανθρώπινη παρέμβαση.
Ως πρώτο βήμα, η NASA σχεδιάζει να χρησιμοποιήσει πυρηνική ενέργεια για την πρόωση διαστημικού σκάφους προς τον Άρη τον Δεκέμβριο του 2028. Κάτι τέτοιο δεν έχει επιχειρηθεί ποτέ μέχρι σήμερα. Παράλληλα, το Πεντάγωνο σχεδιάζει να αναπτύξει δικούς του διαστημικούς αντιδραστήρες, οι οποίοι θα μπορούσαν να εγκατασταθούν τόσο σε τροχιά όσο και στη Σελήνη, σύμφωνα με τον Λευκό Οίκο.
Ωστόσο, τα χρονοδιαγράμματα έχουν μετατεθεί επανειλημμένα και λίγοι ειδικοί πιστεύουν ότι οι χώρες θα καταφέρουν να τηρήσουν τις προθεσμίες τους. Καμία χώρα δεν διαθέτει σήμερα δοκιμασμένο σκάφος προσελήνωσης, ικανό να κατεβάσει βαρύ και δυνητικά ραδιενεργό υλικό στο ανώμαλο σεληνιακό έδαφος. Επίσης, κανείς δεν έχει εγκαταστήσει ποτέ πυρηνικό αντιδραστήρα σε περιβάλλον χαμηλής βαρύτητας.
Οι ίδιες οι σεληνιακές βάσεις δεν έχουν ακόμη κατασκευαστεί και οι πραγματικές ενεργειακές ανάγκες τους παραμένουν άγνωστες. Για τον λόγο αυτό, οι ειδικοί εκτιμούν ότι ο σχεδιασμός των αντιδραστήρων μπορεί να αλλάξει, εν μέρει ή ακόμη και συνολικά.
«Τίποτα δεν είναι βέβαιο αυτή τη στιγμή» επισημαίνει ο Ζουλιέν ντε Τρουγιού ντε Λανβερσέν, πυρηνικός επιστήμονας και καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Επιστήμης και Τεχνολογίας του Χονγκ Κονγκ.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Ρωσία υποστηρίζουν ότι οι αντιδραστήρες τους θα παραμένουν ανενεργοί -ή «μη ακτινοβολημένοι», όπως είναι ο επιστημονικός όρος- μέχρι να φτάσουν στη Σελήνη. Αυτό μειώνει τον κίνδυνο. Οι πυρηνικοί μηχανικοί υποστηρίζουν ότι το «ψυχρό» καύσιμο ουρανίου παρουσιάζει μικρή ραδιενεργό απειλή ακόμη και στην περίπτωση που πέσει στη Γη.
Ωστόσο, ένα ατύχημα μπορεί να συμβεί κυρίως κατά την εξαιρετικά βίαιη διαδικασία της εκτόξευσης ενός πυραύλου.
«Αυτή είναι η στιγμή κατά την οποία υπάρχει πολύ μεγάλος κίνδυνος» λέει ο Λέοπολντ Σούμερερ, επικεφαλής ομάδας εργασίας των Ηνωμένων Εθνών για την πυρηνική ενέργεια στο Διάστημα. «Έχουμε πολλές αποτυχίες εκτόξευσης, επομένως διαθέτουμε πολλά δεδομένα για το τι μπορεί να πάει στραβά».
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το ενδεχόμενο ένας αντιδραστήρας να πέσει στη θάλασσα. Το νερό επιβραδύνει τα νετρόνια, αυξάνοντας την πιθανότητα να διασπάσουν άτομα. Αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει έναν αντιδραστήρα σε κατάσταση κρισιμότητας, δηλαδή να προκαλέσει αλυσιδωτή αντίδραση πυρηνικής σχάσης με έκλυση ακτινοβολίας.
Ο συγκεκριμένος κίνδυνος είναι υπαρκτός, καθώς οι περισσότερες εγκαταστάσεις εκτόξευσης πυραύλων βρίσκονται κοντά σε θάλασσα ή άλλο μεγάλο υδάτινο όγκο.
Το ρωσικό δυστύχημα του 2019
Ειδικοί στην πυρηνική ενέργεια θεωρούν ότι κάτι παρόμοιο πιθανότατα συνέβη στη Ρωσία το 2019, όταν πύραυλος κρουζ που φερόταν να κινείται με πυρηνικό αντιδραστήρα απέτυχε και κατέπεσε στη Λευκή Θάλασσα. Όταν ερευνητές προσπάθησαν να τον ανασύρουν, σημειώθηκε πυρηνική αντίδραση, σύμφωνα με το αμερικανικό υπουργείο Εξωτερικών. Τουλάχιστον πέντε εργαζόμενοι έχασαν τη ζωή τους.
Η Ρωσία έχει αρνηθεί αυτή την εκδοχή, υποστηρίζοντας ότι ο πύραυλος δεν χρησιμοποιούσε πυρηνικό αντιδραστήρα. Οι προδιαγραφές της NASA προβλέπουν ότι ο αμερικανικός αντιδραστήρας θα πρέπει να διαθέτει σχεδιασμό που θα αποτρέπει ένα τέτοιο ενδεχόμενο.
Η Rosatom, η κρατική εταιρεία πυρηνικής ενέργειας της Ρωσίας, αρνήθηκε να σχολιάσει, δηλώνοντας ότι το διαστημικό της πρόγραμμα είναι απόρρητο. Το Ινστιτούτο Κουρτσάτοφ, το οποίο είναι αρμόδιο για το επιστημονικό σκέλος, και η Roscosmos, που έχει την ευθύνη του ρωσικού διαστημικού προγράμματος, δεν απάντησαν σε ερωτήσεις. Δεν απάντησαν επίσης το υπουργείο Εξωτερικών της Κίνας και η China Manned Space Agency.
Το προηγούμενο του Kosmos 954 στον Καναδά
Ένας άλλος κίνδυνος είναι μια βλάβη που θα μπορούσε να οδηγήσει έναν αντιδραστήρα πίσω στη Γη, αφού προηγουμένως έχει τεθεί σε λειτουργία. Το 1978, η ανεξέλεγκτη επανείσοδος στη γήινη ατμόσφαιρα του σοβιετικού πυρηνοκίνητου δορυφόρου Kosmos 954 διασκόρπισε ραδιενεργό υλικό σε έκταση σχεδόν 124.000 τετραγωνικών χιλιομέτρων στον βόρειο Καναδά.
Ύστερα από περίπου έναν χρόνο επιχειρήσεων καθαρισμού, ανακτήθηκε μόλις το 0,1% της πηγής ενέργειας του δορυφόρου. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, κάθε διαστημικός πυρηνικός αντιδραστήρας προβλέπεται να περνά από αξιολόγηση ειδικών επτά διαφορετικών κρατικών υπηρεσιών. Ωστόσο, κανένα σύστημα δεν μπορεί να αποκλείσει πλήρως ένα ατύχημα.
«Ο ίδιος ο ορισμός του ατυχήματος είναι ότι τα πράγματα δεν εξελίσσονται σύμφωνα με το σχέδιο» σημειώνει ο Ρ. Σκοτ Κεμπ, αναπληρωτής καθηγητής Πυρηνικής Επιστήμης και Μηχανικής στο MIT. Ο Κεμπ εκτιμά ότι τα ατυχήματα ενδέχεται να είναι ακόμη πιθανότερα στη Σελήνη.
Και αυτό, καθώς στη Γη, οι πυρηνικοί αντιδραστήρες βρίσκονται μέσα σε ισχυρές κατασκευές συγκράτησης, σχεδιασμένες ώστε να εμποδίζουν τη διασπορά ραδιενεργού υλικού. Η κατασκευή αντίστοιχων δομών στη Σελήνη θα ήταν εξαιρετικά ακριβή και τεχνικά δύσκολη. Η NASA έχει αναφέρει ότι ο αντιδραστήρας της θα διαθέτει θωράκιση, χωρίς όμως να έχει διευκρινίσει με ποιον τρόπο.
Οι σεληνιακοί αντιδραστήρες πιθανότατα θα περιβάλλονται από ζώνες στις οποίες δεν θα επιτρέπεται η πρόσβαση, ώστε να περιορίζεται η έκθεση αστροναυτών και μηχανημάτων σε ακτινοβολία. Με περιορισμένα συστήματα συγκράτησης, ακόμη και μικρότερα ατυχήματα θα μπορούσαν να προκαλέσουν πολύ μεγαλύτερη διασπορά ραδιενεργού υλικού, σύμφωνα με τον Κεμπ.
Στη Σελήνη δεν υπάρχει άνεμος, αλλά η μικρότερη βαρύτητα σημαίνει ότι τα συντρίμμια μιας έκρηξης μπορούν να ταξιδέψουν σε μεγάλες αποστάσεις. Υπάρχει και ένα ακόμη άλυτο πρόβλημα: τι θα συμβεί στο τέλος της ζωής των αντιδραστήρων. Στη Γη, ο παροπλισμός ενός πυρηνικού αντιδραστήρα είναι μια πολύπλοκη και εξαιρετικά προσεκτική διαδικασία που διαρκεί χρόνια.
Στη Σελήνη, τόσο η NASA όσο και οι ρωσικές υπηρεσίες αναφέρουν ότι απλώς θα αφήσουν πίσω το ραδιενεργό υλικό. «Σε μια κούρσα δεν θέλουν να ασχοληθούν με ένα δύσκολο πρόβλημα για το οποίο κανείς δεν έχει λύση» σχολιάζει ο Ζουλιέν ντε Τρουγιού.
Σε όλα τα τεχνικά έγγραφα και τις προκηρύξεις προμηθειών της, η NASA αναφέρει ότι προτίθεται να χρησιμοποιήσει πυρηνικό καύσιμο που δεν είναι υψηλού εμπλουτισμού και θεωρείται η ασφαλέστερη επιλογή για προηγμένους αντιδραστήρες. Ωστόσο, ειδικοί προειδοποιούν ότι οι γεωπολιτικές συνθήκες και το ασφυκτικό χρονοδιάγραμμα μπορεί να περιπλέξουν την κατάσταση.
Ο τελευταίος διαστημικός αντιδραστήρας που δοκίμασε η NASA, το 2018, χρησιμοποιούσε ουράνιο υψηλού εμπλουτισμού, το οποίο είναι ελαφρύτερο και φθηνότερο για εκτόξευση σε σχέση με άλλα καύσιμα. Η πρώτη κυβέρνηση Τραμπ είχε, ωστόσο, αποθαρρύνει τη χρήση του, επειδή το συγκεκριμένο υλικό θα μπορούσε δυνητικά να χρησιμοποιηθεί για την κατασκευή πυρηνικού όπλου.
Σήμερα, η NASA θέλει να χρησιμοποιήσει το καύσιμο HALEU -High-Assay Low-Enriched Uranium, δηλαδή ουράνιο χαμηλού εμπλουτισμού υψηλής περιεκτικότητας. Το πρόβλημα είναι ότι το HALEU βρίσκεται σε περιορισμένη προσφορά στις Ηνωμένες Πολιτείες. Η Ρωσία είναι ο μεγαλύτερος παραγωγός του, όμως οι ΗΠΑ έχουν απαγορεύσει τις εισαγωγές ρωσικού ουρανίου από το 2024, εξαιτίας του πολέμου στην Ουκρανία.
Έγγραφα της NASA δείχνουν ότι η υπηρεσία αναμένει από το αμερικανικό υπουργείο Ενέργειας να διαθέσει ποσότητες χαμηλού εμπλουτισμού καυσίμου για τους διαστημικούς αντιδραστήρες. Ωστόσο, η ίδια η αμερικανική κυβέρνηση δυσκολεύεται να παράγει επαρκείς ποσότητες. Η ρωσοκινεζική πλευρά δεν έχει αποκαλύψει τι είδους καύσιμο σχεδιάζει να χρησιμοποιήσει. Οι παλαιότεροι ρωσικοί διαστημικοί αντιδραστήρες χρησιμοποιούσαν ουράνιο υψηλού εμπλουτισμού.
«Δεν χρειάζεται τίποτα περισσότερο από ένα μηχανουργείο και μια μικρή ποσότητα ισχυρού εκρηκτικού για να μετατραπεί αυτό σε ένα απολύτως αξιόπιστο όπλο» προειδοποιεί ο Δημοκρατικός βουλευτής του Ιλινόις, Μπιλ Φόστερ, φυσικός ο οποίος είχε συμβάλει στις προσπάθειες να αποτραπεί η χρήση ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού στους διαστημικούς αντιδραστήρες.
Οι εταιρείες που μπαίνουν στην κούρσα
Τουλάχιστον μία εταιρεία που ενδέχεται να διεκδικήσει το συμβόλαιο της NASA για τον σεληνιακό αντιδραστήρα, η Space Nuclear Power Corporation, αναπτύσσει αντιδραστήρα που χρησιμοποιεί ουράνιο υψηλού εμπλουτισμού. Ένας από τους ιδρυτές της εταιρείας αρνήθηκε να σχολιάσει, επικαλούμενος «τον ανταγωνιστικό χαρακτήρα» των επερχόμενων προγραμμάτων.
Το αμερικανικό διαστημικό πρόγραμμα μπορεί στο μεταξύ να αποτελέσει μεγάλη επιχειρηματική ευκαιρία για τις εταιρείες που κατασκευάζουν μικροαντιδραστήρες, οι οποίοι μπορούν να παράγουν έως και δέκα μεγαβάτ ηλεκτρικής ενέργειας. Οι ακριβοί αυτοί αντιδραστήρες είναι πολύ μικροί για να καλύψουν τις τεράστιες ενεργειακές ανάγκες των data centers, έχουν όμως βρει πιθανή αγορά σε διαστημικές και στρατιωτικές εφαρμογές.
Τον περασμένο μήνα, το Πεντάγωνο επέλεξε την εταιρεία Antares, για να αναπτύξει και να παρουσιάσει έναν μικροαντιδραστήρα για χρήση στο Διάστημα. Η Antares ήταν μία από τις πέντε εταιρείες που πραγματοποίησαν επιτυχείς δοκιμές αντιδραστήρων το καλοκαίρι στο πλαίσιο προγράμματος του αμερικανικού υπουργείου Ενέργειας. Η εταιρεία έχει ανακοινώσει ότι σκοπεύει να διεκδικήσει συμβόλαια τόσο της NASA όσο και του Πενταγώνου για σεληνιακούς αντιδραστήρες.
Οι μικροαντιδραστήρες μπορεί τελικά να εγκατασταθούν στη Σελήνη, όμως μέχρι σήμερα κανένας δεν έχει αποδειχθεί πλήρως επιχειρησιακός και έτοιμος για μια τέτοια αποστολή. Βασικά ζητήματα ασφαλείας εξακολουθούν να μην έχουν επιλυθεί πλήρως: πώς θα αποβάλλεται η θερμότητα, πώς θα θωρακίζεται ο αντιδραστήρας από την ακτινοβολία και πώς θα εξασφαλίζεται η δομική του ακεραιότητα.
Το πρόβλημα γίνεται ακόμη δυσκολότερο, επειδή οι διαστημικοί αντιδραστήρες πρέπει να είναι ταυτόχρονα μικροί και ελαφριοί. «Είναι απολύτως εφικτό να τοποθετηθεί ένας αντιδραστήρας στη Σελήνη» δηλώνει η Κέιτι Χαφ, επικεφαλής του Τμήματος Πυρηνικής Μηχανικής και Μηχανικής Φυσικής στο Πανεπιστήμιο Wisconsin-Madison.
Όσο περισσότερη ισχύς απαιτείται, όμως, τόσο δυσκολότερη γίνεται η κατασκευή ενός τέτοιου αντιδραστήρα, σημειώνει. Και παρά τον έντονο ανταγωνισμό για το ποιος θα φτάσει πρώτος, η Χαφ εκτιμά ότι οι κυβερνήσεις έχουν πετύχει περισσότερα όταν συνεργάζονται, παρά όταν ανταγωνίζονται.
«Θέλω να δω περισσότερη διεθνή συνεργασία στο Διάστημα» λέει. «Εκεί είναι που η συνεργατική επιστήμη ομάδων έχει καταφέρει να υπερβεί τη δύστροπη διεθνή πολιτική μας».
Πηγή: protothema.gr
