Συνέντευξη στη ΛΕΜΟΝΙΑ ΒΑΣΒΑΝΗ
Η Έλσα και ο Σπετίμ επισκέπτονται κάθε μήνα τους έγκλειστους συζύγους τους. Σε μία από τις επισκέψεις γνωρίζονται τυχαία και αρχίζουν μια σχέση που θα αλλάξει για πάντα τη ζωή τους. Όταν όμως η κυβέρνηση προσφέρει αμνηστία σε 200 κρατούμενους, ανάμεσα στους οποίους είναι και οι σύζυγοί τους, τότε όλα θα ανατραπούν. Αυτά συμβαίνουν στην πρώτη μεγάλου μήκους ταινία του Μπουγιάρ Αλιμάνι «Αμνηστία». Με αφορμή την προβολή της από αύριο στο Ολύμπιον (αίθουσα Παύλος Ζάννας) ο «Τ.Θ.» μίλησε με τον Αλβανό σκηνοθέτη που τα τελευταία χρόνια μένει στην Ελλάδα. «Επειδή είμαστε Βαλκάνιοι δεν έχουμε συνηθίσει τόσο να κρύβουμε τις αλήθειες. Είμαστε εκδηλωτικοί και στη χαρά και στη λύπη», σημείωσε, τονίζοντας ότι η ταινία του δείχνει τη σκληρή αλήθεια. Μας είπε πως νιώθει τυχερός που μπόρεσε να ολοκληρώσει το φιλμ του, ειδικά τώρα, σε μια δύσκολη εποχή, που οι οικονομικοί πόροι είναι δυσεύρετοι, ενώ αναφερόμενος στην υποψηφιότητα της «Αμνηστίας» για τα Όσκαρ είπε πως και μόνο το γεγονός ότι είναι στις 60 ταινίες που θα διεκδικήσουν μια θέση στην πεντάδα τον κάνει να αισθάνεται περήφανος.
-Πείτε μας δυο λόγια για την ταινία…
-Διάβασα σε εφημερίδα την είδηση ότι για πρώτη φορά στο πλαίσιο ένταξης της Αλβανίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση φτιάχτηκαν ειδικά κελιά για να συνευρίσκονται ερωτικά με τους συζύγους τους οι φυλακισμένοι. Αμέσως αισθάνθηκα ότι θα μπορούσα να κάνω μια ταινία με αυτό.
Έτσι άρχισα να γράφω μια ιστορία με δύο ανθρώπους που δεν έχουν ούτε την ηλικία, ούτε την πολυτέλεια να ερωτεύονται. Η γυναίκα μάλιστα είναι άνεργη και δύσκολα μπορεί να ταξιδέψει. Παρόλα αυτά το κάνει, και στη φυλακή, αφού τελειώνει το σεξ με τον σύζυγό της, συναντά ένα μοναχικό άνδρα, ο οποίος έχει έρθει για την γυναίκα του. Ανάμεσά τους αρχίζει μια σχέση που όμως κάποια στιγμή τελειώνει γιατί η κυβέρνηση δίνει αμνηστία σε 200 φυλακισμένους ανάμεσα στους οποίους είναι και οι δύο φυλακισμένοι σύζυγοι. Οπότε η ζωή τους παίρνει μια άλλη τροπή.
-Έχετε πει ότι σας ενδιαφέρει περισσότερο η απεικόνιση της αλήθειας όσο σκληρή κι αν είναι. Πόσο σκληρή είναι η αλήθεια;
-Όσο σκληρή είναι και σε κάθε χώρα. Αφού υπάρχουν άνθρωποι οι αλήθειες θα είναι σκληρές, τουλάχιστον στον πυρήνα τους.
Υπάρχουν βέβαια κάποιοι άνθρωποι που κρύβουν τις αλήθειες, όπως συμβαίνει στις Σκανδιναβικές χώρες. Στη δικιά μου χώρα είναι φάτσα κάρτα. Επειδή είμαστε Βαλκάνιοι δεν έχουμε συνηθίσει τόσο να κρύβουμε τις αλήθειες. Είμαστε εκδηλωτικοί και στη χαρά και στη λύπη. Χωρίς να το σκεφτούμε. Η ταινία μου είναι ακριβώς έτσι: δείχνει τη σκληρή αλήθεια. Ακόμη και στις εικόνες.
-Κάνετε κάποιο σχόλιο στην ταινία για τη θέση της γυναίκας;
-Η συμπεριφορά των ανδρών, ειδικά στην επαρχία, είναι βίαιη. Ακόμη και μέσα στο σπίτι της ηρωίδας ο πεθερός της, είναι η κεφαλή της οικογένειας και είναι αυταρχικός παρά το γεγονός ότι λείπει ο γιος του στη φυλακή. Αυτό όμως έρχεται σε αντίθεση με έναν άλλο μοναχικό άνδρα, με αυτόν που ερωτεύεται εκείνη, ο οποίος είναι πολύ τρυφερός μαζί της. Οπότε δεν έχουμε μια Αλβανία στην οποία όλοι οι άνδρες είναι έτσι…
-Η ταινία είναι μια συμπαραγωγή τριών χωρών. Πόσο δύσκολο ήταν να βρεθούν τα χρήματα μιας και ζούμε σε μια περίοδο ισχνών αγελάδων;
-Εγώ ήμουν τυχερός που σε μια τέτοια εποχή γύρισα την ταινία μου με χρήματα. Είχαμε βέβαια την υποστήριξη του Eurimage και είναι μια συμπαραγωγή Ελλάδας, Αλβανίας και Γαλλίας, οπότε μαζεύτηκαν τα χρήματα που χρειάζονταν.
-Είναι και η πρόταση της Αλβανίας για τα Όσκαρ… Είστε αισιόδοξος;
-Δεν ξέρω… (γέλια). Η πρόταση της Αλβανίας για τα Όσκαρ ήρθε μετά από μια μεγάλη δικιά μου προσπάθεια, διότι είχε προταθεί μια άλλη ταινία που δεν συμπλήρωνε όλους τους όρους και η Αμερικανική Ακαδημία Κινηματογράφου την γύρισε πίσω (σημ. ήταν το Forgiveness of blood). Τώρα η «Αμνηστία» είναι πλέον η επίσημη πρόταση της Αλβανίας. Οπότε ναι έχω κάθε λόγο να είμαι χαρούμενος! Η πρώτη μου μεγάλου μήκους ταινία πήγε στο Βερολίνο, σε 18 διεθνή φεστιβάλ, κέρδισε επτά βραβεία, την προτείνουν στην Ακαδημία…, όπου κι αν πάει, δεν έχει σημασία… Και μόνο που μπαίνει στις 60 χώρες είναι κάτι. Μια επίσημη κρατική πρόταση μιας χώρας με τιμάει.
-Πόσες ταινίες έχουν προταθεί για τα Όσκαρ από την Αλβανία;
-Νομίζω πέντε - έξι, αλλά δεν είχαν προχωρήσει παραπέρα. Όμως καμία από αυτές δεν είχε πάει στο Βερολίνο. Είναι ένα φεστιβάλ Α’ κατηγορίας.
-Ποια τα μελλοντικά σας σχέδια;
-Προς το παρόν θα ανέβω στη Θεσσαλονίκη για την πρεμιέρα της ταινίας μου την Πέμπτη στο Ολύμπιον. Την αγαπώ πολύ την πόλη σας. Έχω έρθει και με τις μικρού μήκους ταινίες μου και ήμουν με την «Αμνηστία» στο Crossroads, και πέρυσι στο Work in Progress. Και χαίρομαι για το γεγονός ότι έχει η ταινία πήρε διανομή.
Παράλληλα έχω στα σκαριά μια καινούρια πρόταση, αλλά θα δούμε.
-Και τα Όσκαρ;
- Η ταινία έχει τελειώσει. Δεν μπορώ να την κάνω καλύτερη ή χειρότερη. Οπότε δεν σκέφτομαι τα Όσκαρ. Αυτό προχωράει μόνο του. Όπως δεν το σκέφτηκα και όταν δούλευα την ταινία και πήγε στο Φεστιβάλ Βερολίνο. Αλλά από την άλλη μπορεί! Ποτέ δεν ξέρεις!