">
Οι μελέτες βόμβα κατά της εξόρυξης
Του ΤΑΣΟΥ ΘΩΜΑ
«Η Ελλάδα είναι μια μοντέρνα ευρωπαϊκή χώρα και θα προστατέψουμε με κάθε κόστος τις ξένες επενδύσεις στη χώρα». «Η Ελλάδα σήμερα είναι ένα κόκκινο χαλί για τους επενδυτές και όχι μία κόκκινη ταινία («red tape»)». Οι δηλώσει αυτές ανήκουν στον Έλληνα πρωθυπουργό Αντώνη Σαμαρά. Η πρώτη δόθηκε στην Ουάσινγκτον Ποστ, δύο μέρες μετά την εμπρηστική επίθεση στα μεταλλεία στις Σκουριές, και δεν αφορούσε καν το χρυσό της Χαλκιδικής. Αφορούσε την απόλυτη στήριξη της κυβέρνησης για εξόρυξη χρυσού από την εταιρεία Eldorado Gold και στο Πέραμα Αλεξανδρούπολης. Η δεύτερη δήλωση έγινε χθες, στο πλαίσιο συζήτησης των στελεχών του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος στην Αθήνα, την ίδια ώρα που 6 κλούβες απέκλειαν την Ιερισσό, καμπάνες σήμαιναν συναγερμό στο χωριό και οι κάτοικοι, που χρόνια τώρα αγωνίζονται εναντίον της δημιουργίας ορυχείου χρυσού στην καρδιά του δάσους των Σκουριών, λιποθυμούσαν απ’ τα χημικά.
Να προστατευθούν οι επενδύσεις με κάθε κόστος, είπε ο Α. Σαμαράς. Η κυβέρνηση διατείνεται, όπου σταθεί κι όπου βρεθεί, πως οι επενδύσεις είναι η μοναδική απάντηση στην οικονομική κρίση που γκρεμίζει την Ελλάδα. Βεβαίως, αναφέρονται στις ιδιωτικές επενδύσεις, όπως για την περίπτωση του υπερ-κερδοφόρου ΟΠΑΠ, όπως για την ΕΥΑΘ, όπως για τον ΟΛΘ. Η κρίση όμως είναι μόνο η θρυαλλίδα, ο χρυσός της Χαλκιδικής είχε ξαναπουληθεί σε άλλη μία καναδική εταιρεία, την TVX Gold, στα τέλη της δεκαετίας του ’90. Ίσως αν δεν υπήρχε αυτή η προϊστορία σήμερα να μην γνωρίζαμε τίποτα, ούτε για τις μεθόδους «Γκουαντάναμο» που κατήγγειλαν οι συνήγοροι των κατοίκων της περιοχής. Ίσως να μην ήταν καν αναγκαίες, αν συναντούσαν μία άλλη κοινωνία. Ωστόσο, όσες διαφημίσεις κι αν σκορπίζονται στα κυρίαρχα μέσα, οι κάτοικοι έχουν την παράδοση που έδιωξε την TVX Gold, μία παράδοση που έχει σμιλεύσει τη σημερινή αντίσταση των κατοίκων της Χαλκιδικής.
Καταστροφή άνευ προηγουμένου. Καταστροφή που θα είναι η κληρονομία της εξόρυξης που μέσα σε λίγες δεκαετίες θα τελειώσει. Αυτό περιέγραψε στο πόρισμά του η Γεωπονική Σχολή του ΑΠΘ, έπειτα από σχετική μελέτη 9 ακαδημαϊκών. Τα συμπεράσματα του πορίσματος αναφέρουν ρητά πως:
«1. Η σχεδιαζόμενη μεγάλης κλίμακας επέκταση της μεταλλευτικής δραστηριότητας στη Β.Α. Χαλκιδική υπερβαίνει κατά πολύ τη φέρουσα ικανότητα της περιοχής και θα προκαλέσει μακροχρόνιες και μη αναστρέψιμες επιπτώσεις στο φυσικό και αγροτικό περιβάλλον
2. Η σχεδιαζόμενη μεγάλης κλίμακας επέκταση της μεταλλευτικής δραστηριότητας στη Β.Α. Χαλκιδική ΔΕΝ είναι αειφορική καθώς θα μεταβάλει ριζικά το χαρακτήρα της περιοχής από αγροτική-τουριστική σε ζώνη βαριάς βιομηχανίας
3. Η ρύπανση από βαρέα μέταλλα των υδάτων, του εδάφους, της χλωρίδας, της πανίδας και των καλλιεργειών θα καλύψει πολύ μεγάλες εκτάσεις και σε περιοχές που απέχουν μεγάλες αποστάσεις από την περιοχή της μεταλλευτικής δραστηριότητας
4. Όλες οι αγροτικές δραστηριότητες (Γεωργία, Κτηνοτροφία, Μελισσοκομία, Αλιεία, κ.ά.) αλλά και η δυνατότητα επεξεργασίας και τυποποίησης αγροτικών προϊόντων θα υποστούν ανεπανόρθωτες συνέπειες.
5. Επομένως, θεωρούμε ότι η επέκταση των μεταλλευτικών δραστηριοτήτων στη Β. Α. Χαλκιδική δεν είναι συμβατή με τις αγροτικές δραστηριότητες των κατοίκων της περιοχής.»
Βεβαίως, δεν ήταν η πρώτη έρευνα που μας προειδοποιεί για τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις της εξόρυξης.
Το 2011, το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας, Τμήμα Κεντρικής Μακεδονίας, είχε αποστείλει το δικό του Πόρισμα, για τις «Μεταλλευτικές-Μεταλλουργικές Εγκαταστάσεις Μεταλλείων Κασσάνδρας» προς την τότε Υπουργό Περιβάλλοντος, Τίνα Μπιρμπίλη. Εκεί αναφέρεται πως, «Οι συμβάσεις που υπέγραψε κατά καιρούς το ελληνικό κράτος με τις εταιρείες που ανέλαβαν την εκμετάλλευση (κυριολεκτικά) της Β. Χαλκιδικής είναι παράδειγμα προς αποφυγήν. Δυστυχώς, η κρίση και η ραγδαία ύφεση αυξάνουν επικίνδυνα τις πιθανότητες πολλαπλασιασμού παρόμοιων φαινομένων εκποίησης, που εξασφαλίζουν για τον επενδυτή τη μέγιστη κερδοφορία, άνευ ορίων – άνευ όρων (των περιβαλλοντικών συμπεριλαμβανόμενων)».
Όπως αναφέρεται στα συμπεράσματα του πορίσματος, «Επειδή, όπως και εισαγωγικά αναφέραμε, μια τέτοιου μεγέθους επένδυση, πρέπει να ικανοποιεί μια σειρά κριτηρίων, μεταξύ των οποίων κυρίαρχα και αδιαπραγμάτευτα είναι η προστασία του περιβάλλοντος και των φυσικών πόρων και η αειφορία, προτείνουμε τη μη έγκριση της ΜΠΕ για την αδειοδότηση της επένδυσης». Ο ρόλος του ΤΕΕ/ΤΚΜ είναι να «μελετά οποιοδήποτε σχετικό επιστημονικό τεχνικό, τεχνικοοικονομικό ή αναπτυξιακό θέμα» και γνωμοδοτεί για θέματα της αρμοδιότητάς του.
Μάλιστα, σχολιάζοντας το επενδυτικό σχέδιο της Ελληνικός Χρυσός, το πόρισμα του ΤΕΕ/ΤΚΜ αναφέρεται και στην πολυπόθητη ανάπτυξη και τις θέσεις εργασίας που υπόσχεται η εταιρεία. «Είναι ταυτόχρονα εμφανής η προσπάθεια υποβάθμισης των δυνατοτήτων της περιοχής, για ανάπτυξη υψηλής ποιότητας τουριστικού προϊόντος, το οποίο μάλιστα λόγω του εξαίρετου συνδυασμού του δασώδους ορεινού τοπίου και της θάλασσας, των σημαντικών αρχαιολογικών τόπων και της εγγύτητας με το Άγιο Όρος, θα εξασφάλιζε πολύ μεγάλη τουριστική περίοδο (έως 12μηνών). Συνέπεια των παραπάνω είναι η μη συνεκτίμηση στα οφέλη της εθνικής οικονομίας, της πιθανής απώλειας θέσεων εργασίας από τις ήδη υπάρχουσες στον τουρισμό, λόγω της αναπόφευκτής σταδιακής υποβάθμισης της ανταγωνιστικότητας της περιοχής ως ενταγμένη σε ζώνη βαριάς βιομηχανίας, καθώς και η κατάργηση της προοπτικής για δημιουργία νέων. Ο θεματικός (μεταλλευτικός) τουρισμός που αναφέρεται ως αντιστάθμισμα δεν είναι δυνατόν να καλύψει αυτή την απώλεια», καταλήγει.
Απόλυτη κάλυψη προσφέρει η κυβέρνηση του Αντώνη Σαμαρά στις προθέσεις της Ελληνικός Χρυσός να εκμεταλλευτεί το χρυσάφι, αγνοώντας τις περιβαλλοντικές και οικονομικές επιπτώσεις που θα έχει η εξόρυξη. Συντηρούν μία εμπόλεμη ζώνη, με ιδιωτικές στρατιές, αλλά και με καταστολή, συλλήψεις και χημικά. Σε μία Ελλάδα που ελάχιστα θυμίζει πλέον ευρωπαϊκή χώρα, αλλά τα νεοφιλελεύθερα εργαστήρια που είχε στήσει το ΔΝΤ, στις δεκαετίες του ’80 και του ’90, στη Λατινική Αμερική. Σε μία Ελλάδα που ο πρωθυπουργός της προτάσσει τα στήθη του για τις εταιρείες, ενώ αποκλείει με κλούβες ένα ολόκληρο χωριό επειδή τους στέκεται εμπόδιο.
