">
Συνέντευξη στη ΛΕΜΟΝΙΑ ΒΑΣΒΑΝΗ
Ένας νέος θέλει να κάνει πρόταση γάμου στην καλή του αλλά δεν συμφωνούν σε θέματα ιδιοκτησίας γης, ένας άνδρας μιλά για την καταπιεστική γυναίκα του με αφορμή τη διάλεξη που θα δώσει για τις βλαβερές συνέπειες του καπνού και ένας κτηματίας ενώ πάει να εισπράξει με επιθετικό τρόπο τα χρήματα που του χρωστούν γοητεύεται από μια χήρα. Αυτά διαδραματίζονται τα βράδια στο Υπερώο της Εταιρείας Μακεδονικών Σπουδών όπου ανεβαίνουν οι «Ιστορίες για αρκούδες». Πρόκειται για τρία μονόπρακτα του Τσέχωφ που κέρδισαν τις καλύτερες εντυπώσεις, μπήκαν στην καρδιά του κοινού της πόλης μας και πήραν παράταση. Ο «Τ.Θ.» μίλησε με το σκηνοθέτη της παραγωγής αυτής του Κρατικού Θεάτρου Βορείου Ελλάδος κ. Γιάννη Καλατζόπουλο.
Ποιο το μήνυμά τους; «Οι άνθρωποι που είμαστε φτιαγμένοι από καλό υλικό, έχουμε έρθει στον κόσμο για να αγαπήσουμε και όχι για να μισήσουμε. Και έχουμε μυαλό και αισθήματα, απλώς αλλοτριωνόμαστε και στρεβλώνεται η ψυχούλα και η συνείδησή μας όταν μπει στη μέση το χρήμα», δήλωσε ο σκηνοθέτης.
-Οι «Ιστορίες για αρκούδες» πήραν παράταση. Το περιμένατε;
-Είμαστε πολύ χαρούμενοι και ενθουσιασμένοι γιατί ενώ αρχικά ξεκινήσαμε για δύο εβδομάδες -ουσιαστικά για 10 παραστάσεις- η προσέλευση του κοινού ήταν τόσο μεγάλη ώστε πήραμε παράταση για άλλες δύο εβδομάδες, δηλαδή μέχρι τις 6/11. Και αν πάμε καλά υπάρχει ενδεχόμενο να συνεχίσουμε κι άλλο.
-Κάθε βράδυ είναι γεμάτο το θέατρο;
-Ναι! Από τη δεύτερη κιόλας μέρα άρχισε να γεμίζει και κάθε βράδυ γίνεται το αδιαχώρητο. Βέβαια είχαμε πάρει μια ιδέα από την περιοδεία που κάναμε πέρυσι με το έργο από την Φλώρινα μέχρι το Διδυμότειχο (σημ. αναφέρεται στο Κλιμάκιο Μακεδονίας Θράκης, έναν θεσμό που αναβίωσε το ΚΘΒΕ).
Αυτό οφείλεται στο ότι εκεί σπάνια πάει ένα θέατρο και οι κάτοικοι δεν έχουν τη δυνατότητα να το βλέπουν κάθε μέρα.
Αλλά μας εξέπληξε σε μια περίοδο κρίσης στο κέντρο της Θεσσαλονίκης που άλλα σχήματα και από την Αθήνα δεν πήγαν καλά, το δικό μας να γεμίζει ασφυκτικά και με ελάχιστη διαφήμιση. Ουσιαστικά κυκλοφόρησε από στόμα σε στόμα. Έρχονται άνθρωποι και μας λένε ότι το έμαθαν από κάποιον συγγενή ή φίλο τους. Αυτό είναι πάρα πολύ ενθαρρυντικό και για μας και για το θέατρο.
-Τι σας είχε κάνει εντύπωση τον καιρό που ήσασταν στην επαρχία με αφορμή τις παραστάσεις του Κλιμάκιου Μακεδονίας Θράκης;
-Πάντα είναι συγκινητικό όταν πηγαίνουμε σε μέρη που έχουν καιρό να δουν θέατρο. Παίζουμε κάθε φορά για έναν άγνωστο θεατή. Για έναν θεατή που αυτή η συγκεκριμένη παράσταση δεν αποκλείεται να του αλλάξει τη ζωή.
Βέβαια κάθε παράσταση είναι ένα μοναδικό γεγονός: ποτέ δεν είμαστε ίδιοι την προηγούμενη μέρα με την επόμενη, και αυτό αλλάζει και από τη συμμετοχή του κόσμου. Η χημεία που δημιουργείται με τη συμμετοχή του κοινού είναι μοναδική, ανεπανάληπτη και καθοριστική.
-Υπήρξε αλλαγή στον τρόπο που το ανεβάσατε;
-Όχι, δεν υπήρξε καμία αλλαγή στη σκηνοθεσία, μόνο κάποιες αναγκαστικές αλλαγές στο σκηνικό. Στην περιοδεία παίζαμε σε ιταλικές σκηνές (δηλαδή η σκηνή ήταν από την μία πλευρά και το κοινό από την άλλη). Εδώ, στο Υπερώο, έχουμε θεατές από τρεις πλευρές. Για τον παραπάνω λόγο έπρεπε παράλληλα να προσαρμόσουμε την κίνηση των ηθοποιών και την διάταξη των επίπλων, έτσι ώστε να μπορούν να την παρακολουθούν το ίδιο καλά όλοι οι θεατές.
-Ποια η δική σας επαφή με τα τρία μονόπρακτα;
-Είναι κλασσικά και αγαπημένα έργα αυτά τα μονόπρακτα του Τσέχωφ. Τα γνωρίζω πολύ καλά μιας και ο Λυκούργος Καλλέργης που έχει μεταφράσει τα δύο από τα τρία (δηλ. την «Πρόταση γάμου» και την «Αρκούδα»), η Μαρία Αλκαίου που έχει μεταφράσει τις «Βλαβερές συνέπειες του καπνού» και κυρίως ο Βασίλης Διαμαντόπουλος που έπαιζε αυτό το μονόλογο ήταν τρεις από τους πιο αγαπημένους μου δασκάλους και ουσιαστικά ήταν οι άνθρωποι που με ώθησαν και με στήριξαν στο να ακολουθήσω αυτό το επάγγελμα. Έτσι ανέλαβα με πολύ μεγάλη συγκίνηση να τα σκηνοθετήσω στο ΚΘΒΕ.
-Πώς σκεφτήκατε να αποδώσετε τη χιουμοριστική διάθεση του Τσέχωφ που πολλοί δεν την γνωρίζουν;
-Το στοίχημα που έβαλα με τον εαυτό μου ήταν πώς, αυτά τα κείμενα, που είναι πολύ διασκεδαστικά, αλλά και που έχουν κάτι να πουν στους ανθρώπους όλων των εποχών, θα τα φέρναμε καλύτερα σε επαφή με το κοινό και τι θα ήταν αυτό που θα έκανε τους θεατές να “τσιμπήσουν” από το πρώτο δευτερόλεπτο της παράστασης ώστε να καθηλωθούν.
Το εύρημα λοιπόν ήταν να κάνουμε ένα σχόλιο με τον Τσέχωφ, που είναι από αυτή τη χώρα με το πλούσιο παρελθόν, και του πολιτισμού στη σημερινή πραγματικότητα. Η παράσταση ξεκινά λοιπόν με τρεις ανθρώπους από ένα συνεργείο καθαρισμού που μπαίνουν με τις σκούπες τους να καθαρίσουν ένα χώρο που όμως είναι ένα θέατρο με τα σκηνικά πεσμένα, στραβά κλπ. Και αυτοί οι άνθρωποι, που αναγκάζονται όπως όλοι οι μετανάστες να κάνουν κάτι άλλο από αυτό που αγαπάνε και αυτό που έχουν σπουδάσει στην πατρίδα τους, είναι πρώην ηθοποιοί.
Νομίζω αυτό το στοιχείο συγκινεί, όχι μόνο εμένα προσωπικά αλλά και τους θεατές. Και μας φέρνει αντιμέτωπους με μια πραγματικότητα που κι εμείς οι Έλληνες τη ζήσαμε στο παρελθόν ως μετανάστες - και μακάρι να μην την ξαναζήσουμε έτσι όπως πάνε τα πράγματα - αλλά τη ζούμε και σήμερα όταν έχουμε μια γυναίκα να μας καθαρίζει το σπίτι και ξέρουμε στην πατρίδα της ήταν γιατρός ή όταν πάμε το βράδυ σε ένα μπαρ και μας σερβίρει μια κοπέλα που στην πατρίδα της ήταν καλλιτέχνης του θεάτρου.
Αυτό το σχόλιο περνάει και μέσα από κάποιες μουσικές που υπάρχουν στην παράστασή μας όπως τα «Ρώσικα μάτια» του Ρασούλη ή το τραγούδι των Tiger Lillies «The Russians in the Market Square». Και αυτό το γεγονός διαπερνά τα τρία μονόπρακτα. Οι άνθρωποι που είμαστε φτιαγμένοι από καλό υλικό, έχουμε έρθει στον κόσμο για να αγαπήσουμε και όχι για να μισήσουμε, όπως λέει ο Σοφοκλής στην Αντιγόνη. Και έχουμε μυαλό και αισθήματα, απλώς αλλοτριωνόμαστε και στρεβλώνεται η ψυχούλα και η συνείδησή μας όταν μπει στη μέση το χρήμα.
-Εσάς ποιο είναι το αγαπημένο σας από τα τρία μονόπρακτα;
-Και τα τρία είναι διαμάντια! Είναι θεατρικά έργα αριστοτεχνικά γραμμένα. Αλλά έχω μια μικρή προτίμηση, συναισθηματική κυρίως, στις «Βλαβερές συνέπειες του καπνού» επειδή τις έχω δει να τις παίζει ο αγαπημένος μου δάσκαλος ο Βασίλης Διαμαντόπουλος.
Ο Διαμαντόπουλος συνήθιζε κάθε τόσο να δίνει τις Δευτέρες ένα ρεσιτάλ ηθοποιίας σε ένα μεγάλο θέατρο και πηγαίναμε και τον βλέπαμε όλοι οι ηθοποιοί γιατί ήταν ένα μάθημα για όλους μας. Το πρόγραμμα περιλάμβανε τα μονόπρακτα: «Βλαβερές συνέπειες του καπνού» του Τσέχωφ, «Ο άνθρωπος με το λουλούδι» του Πιραντέλο και «Αυτός και το παντελόνι του» του Καμπανέλλη. Την τελευταία φορά λοιπόν που έκανε αυτό το πρόγραμμα με είχε βοηθό του. Τώρα τις «Βλαβερές συνέπειες του καπνού» τις παίζει εξαιρετικά ο Τάσος Πανταζής, όμως εγώ όποτε τις βλέπω συγκινούμαι γιατί θυμάμαι τον δάσκαλό μου.
Και τα τρία μονόπρακτα του Τσέχωφ είναι σπουδαία και το μεγαλείο τους έγκειται στο ότι δεν σηκώνουν ταμπέλα. Δεν μπορείς να πεις εύκολα ότι είναι κωμωδία ή είναι δράμα. Είναι αληθινό θέατρο. Το ίδιο περιστατικό αν το κοιτάξεις από τη μία πλευρά είναι κωμικό, από την άλλη όχι.
Είναι ένα από τα έργα που φεύγοντας ούτε έχεις μετανιώσει που γέλασες ούτε τα ξεχνάς την άλλη μέρα.
-Τι άλλο σχεδιάζετε αυτό το διάστημα;
-Αυτή τη στιγμή είμαι στο Θέατρο Τεχνών της Λάρισας όπου σκηνοθετώ τον «Μανδραγόρα» του Μακιαβέλι. Αργότερα θα ετοιμάσουμε με μια ανεξάρτητη ομάδα μια παράσταση με τίτλο «Τα γουρούνια τραγουδάνε ακόμα» που θα έχει τραγούδια, ποιήματα, και θεατρικά κομμάτια από χώρες του Ευρωπαϊκού Νότου: την Πορτογαλία την Ιταλία, την Ελλάδα και την Ισπανία (σημ. τα αρχικά τους σχηματίζουν τη λέξη PIGS που στα αγγλικά σημαίνει γουρούνια).
Τον Μάρτιο θα παρουσιάσουμε τον «Πήτερ Παν». Έχει ήδη μπει στον προγραμματισμό του ΚΘΒΕ και, αν όλα πάνε καλά, θα αρχίσουμε τις πρόβες μετά τις γιορτές.
Η παράσταση «Ιστορίες για αρκούδες», σε σκηνοθεσία Γιάννη Καλατζόπουλου, που αποτελείται από τα μονόπρακτα του Άντον Τσέχωφ «Πρόταση γάμου», «Οι βλαβερές συνέπειες του καπνού» και «Η αρκούδα» παρουσιάζεται μέχρι τις 6/11 στο Υπερώο της Εταιρείας Μακεδονικών Σπουδών. Μπορείτε να τη δείτε: Τετάρτη & Κυριακή 19.00, Πέμπτη, Παρασκευή, Σάββατο 21.00. Παίζουν: Αλέξανδρος Ζαφειριάδης, Μαρίνα Χατζηιωάννου, Τάσος Πανταζής. Είσοδος 10€.
