">
Του ΤΑΣΟΥ ΘΩΜΑ
Η Παλαιστίνη είναι από χθες πλήρες μέλος της UNESCO. Την ώρα που η Γενική Συνέλευση του Οργανισμού δεχόταν την Παλαιστίνη στους κόλπους της και οι Παλαιστίνιοι αξιωματούχοι μιλούσαν για μια ιστορική νίκη, οι ΗΠΑ και το Ισραήλ αντιδρούσαν απειλώντας με αναστολή χρηματοδότησης της UNESCO.
Ας τα πάρουμε από την αρχή. Η διαδικασία της UNESCO για ένα κράτος που δεν ανήκει στον ΟΗΕ, όπως η Παλαιστίνη, απαιτεί σύσταση από το εκτελεστικό συμβούλιο του Οργανισμού και ψηφοφορία με τη θετική ψήφο των 2/3 των χωρών παρόντων στη διάσκεψη. Οι απέχοντες καταχωρούνται ως μη ψηφίσαντες. Όπως και έγινε. Από τα κράτη-μέλη της UNESCO, 107 ψήφισαν υπέρ, 14 κατά και 52 απείχαν. Το Ισραήλ αποχώρησε πριν την ψηφοφορία, ενώ μεταξύ των χωρών που καταψήφισαν την ένταξη της Παλαιστίνης στην UNESCO είναι οι ΗΠΑ, ο Καναδάς και η Γερμανία. Η Ιταλία και η Βρετανία απείχαν, ενώ οι Ελλάδα, Βραζιλία, Ρωσία, Κίνα, Ινδία, Νότια Αφρική και Γαλλία ψήφισαν υπέρ. Για να τεθεί σε ισχύ η απόφαση αυτή, η Παλαιστίνη θα πρέπει να υπογράψει και να επικυρώσει την Ιδρυτική Πράξη της UNESCO που βρίσκεται στα κυβερνητικά αρχεία της Βρετανίας στο Λονδίνο.
Οι αντιδράσεις των Παλαιστινίων αξιωματούχων ήταν ενθουσιώδεις. «Αυτή η ψηφοφορία θα επιτρέψει να εξαλειφθεί ένα μέρος μίας αδικίας που έχει διαπραχθεί εναντίον του παλαιστινιακού λαού», δήλωσε ενώπιον της συνέλευσης ο υπουργός Εξωτερικών της Παλαιστινιακής Αρχής, Ριάντ αλ Μάλκι. Ο πρόεδρος της Παλαιστινιακής Αρχής «Μαχμούντ Αμπάς μου τηλεφώνησε και σας ευχαριστεί όλους γι΄ αυτή την ψήφο που επιτρέπει στην Παλαιστίνη να πάρει τη φυσική της θέση στους κόλπους της συνεργασίας των εθνών και της UNESCO», υπογράμμισε ο Μάλκι. Στο ίδιο κλίμα και οι δηλώσεις του σύμβουλου του Αμπάς, ονόματι Σάμπρι Σάινταμ, ο οποίος δήλωσε στο γερμανικό πρακτορείο ειδήσεων ότι «αυτή είναι μία ιστορική ημέρα για τους Παλαιστίνιους». «Για εμάς αυτό είναι ένα πολιτικό βήμα από τα πολλά (που πρέπει να κάνουμε) στον αγώνα μας για να κερδίσουμε την ανεξαρτησία μας και πιστεύω ότι είμαστε πιο κοντά στην ανεξαρτησία από ποτέ», πρόσθεσε ο Σάινταμ.
«Πρόκειται για θρίαμβο του ανθρώπινου πνεύματος απέναντι στον εκφοβισμό και τον εξαναγκασμό», δήλωσε η Χανάν Ασράουι, υψηλόβαθμο στέλεχος του Οργανισμού για την Απελευθέρωση της Παλαιστίνης (ΟΑΠ). «Υπάρχουν χώρες που ψηφίζουν βάσει αρχής. Πιστεύω ότι αυτό είναι πολύ σημαντικό διότι στέλνει ένα ξεκάθαρο μήνυμα ότι υπάρχει μία αξιοσημείωτη πλειοψηφία στον κόσμο που δεν επιθυμεί να τιμωρεί τους Παλαιστίνιους και να τους αποκλείει από την κοινότητα των εθνών. Η μειοψηφία που ψήφισε κατά, και κυρίως οι ΗΠΑ, θα βρεθεί απομονωμένη στη λάθος πλευρά της δικαιοσύνης. Είμαστε ιδιαίτερα ενθουσιασμένοι», πρόσθεσε η Ασράουι.
Η Παλαιστίνη συμμετείχε στην UNESCO από το 1974 με την ιδιότητα του «παρατηρητή». Η χθεσινή εξέλιξη θα μπορούσε, σύμφωνα με αναλυτές, να αποτελέσει ένα πρώτο βήμα για την ένταξη της Παλαιστίνης στον ΟΗΕ, κάτι που ωστόσο παραμένει απίθανο λόγω της δυνατότητας βέτο από τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής.
Αντίδραση Ισραήλ
Εκ μέρους τους Ισραήλ, ο Γιγκάλ Παλμόρ, εκπρόσωπος του ισραηλινού υπουργείου Εξωτερικών ανέφερε σε ανακοίνωσή του: «Πρόκειται για έναν μονομερή παλαιστινιακό ελιγμό που δεν θα αλλάξει τίποτε στην πραγματικότητα, αλλά απομακρύνει ακόμη περισσότερο την πιθανότητα για μία ειρηνευτική συμφωνία. Αυτή η απόφαση δεν θα μετατρέψει την Παλαιστινιακή Αρχή σε κανονικό κράτος, ενώ θέτει περιττά εμπόδια στο δρόμο προς την επανάληψη των διαπραγματεύσεων». Παράλληλα, ο Ισραηλινός πρεσβευτής στην Unesco Νίμροντ Μπαρκάν δήλωσε ότι οι χώρες που υποστήριξαν το αίτημα των Παλαιστινίων θα δουν να μειώνεται η επιρροή τους στο Ισραήλ.
Ή καταψηφίζεται ή κόβουμε τα λεφτά
Το Ισραήλ μίλησε για ακόμη μια φορά για μια μονομερή πράξη της Παλαιστίνης, ισχυρισμός που χρησιμοποιούν τόσο το Τελ Αβίβ όσο και η Ουάσινγκτον για να αιτιολογήσουν την ανυπαρξία της ειρηνευτικής διαδικασίας.
Για όποιους χρειάζονται επιχειρήματα εναντίον των ρητορικών τεχνασμάτων ΗΠΑ και Ισραήλ μπορούμε να πούμε πως είναι σαφές πως οι εποικισμοί που προωθεί επιθετικά ο Νέτανιαχου ουδέποτε ήταν αποτέλεσμα διμερούς απόφασης. Βέβαια, αυτό είναι το ύστατο. Το Ισραήλ σε άμεση συνεργασία με τις ΗΠΑ συνεχίζει την επί δεκαετίες κατοχή που εγκαθιδρύθηκε με τους αραβοϊσραηλινούς πολέμους, σφραγίστηκε από το Καμπ Ντέιβιντ, χωρίς την οποιαδήποτε παρέμβαση της διεθνούς κοινότητας (η οποία τόσο συγκινείται σε άλλες περιστάσεις όπως της Λιβύης ή του Ιράκ) παρά τους τότε παιάνες για τις Συνθήκες του Όσλο του 1994. Τι είναι τελικά το Ισραήλ; «Ένα κράτος σε μόνιμο πόλεμο, ο τρομοκράτης των γειτόνων του, όπου η βία κυριαρχεί σε όλους τους τομείς της ζωής, όπου οι πλούσιοι ευημερούν και οι φτωχοί ζουν στη μιζέρια;» αναρωτιόταν προ τριών ετών ο βετεράνος υπέρμαχος της ειρήνης, Ούρι Αβνέρι.
Σε αυτά τα πλαίσια ήταν και η τωρινή αντίδραση των ΗΠΑ. «Οι Ηνωμένες Πολιτείες θεωρούν την ένταξη ενός Παλαιστινιακού κράτους στην UNESCO πρόωρη και καθόλου εποικοδομητική», δήλωσε η Αμερικανίδα υφυπουργός Παιδείας Μάρθα Κάντερ ενώπιον της γενικής συνέλευσης του οργανισμού στο Παρίσι. Και έτσι πιθανώς να ανοίξει νέα διαμάχη ΗΠΑ-UNESCO.
Από το 1984 ως το 2003 η Αμερική μποϊκόταρε την UNESCO. Η πρώτη απόφαση ανήκε στον τότε πρόεδρο των ΗΠΑ Ρόναλντ Ρίγκαν ο οποίος αποφάσισε την αποχώρηση της χώρας του λόγω της «αντιαμερικανικής πολιτικοποίησης» του οργανισμού καθώς και την «κακή διαχείριση των οικονομικών». «Η UNESCO έχει επιδείξει εχθρότητα απέναντι στους πυλώνες μιας ελεύθερης κοινωνίας, ειδικά της ελεύθερης αγοράς και της ελευθεροτυπίας» δήλωνε τότε το Στέιτ Ντιπάρτμεντ. Έχοντας υπάρξει ιδρυτική χώρα της UNESCO το 1948, όταν αποχώρησαν οι ΗΠΑ το ’84 ήταν εκ των βασικότερων χρηματοδοτών του οργανισμού, δίνοντας το 25% του ετησίου μπάτζετ. Τώρα το ποσοστό είναι στο 22%.
Η απειλή για μη χρηματοδότηση στηρίζεται σε μια δικλίδα ασφαλείας που είχε προβλεφθεί από τις αμερικάνικες αρχές, δεκαετίες πριν. Συγκεκριμένα, πρόκειται για δυο νόμους, οι οποίοι απαγορεύουν την χρηματοδότηση μιας υπηρεσίας του ΟΗΕ, η οποία αναγνωρίζει την Παλαιστίνη ως κράτος μέλος δίχως να έχει προηγηθεί ειρηνευτική συμφωνία με το Ισραήλ. Όπως δήλωσε ισραηλινός αξιωματούχος και η χώρα του θα ακολουθήσει το βηματισμό της Ουάσινγκτον. «Δεν νομίζω ότι θα συνεχίσουμε να πληρώνουμε τις ετήσιες συνεισφορές μας, θα ακολουθήσουμε τους Αμερικανούς που θα αποσύρουν περίπου το ένα τέταρτο (22%) του προϋπολογισμού της UNESCO». Τότε, όπως κατέληξε, «Θα είναι αδύνατον για την UNESCO να εκπληρώσει την αποστολή της».
