">
Του ΤΑΣΟΥ ΘΩΜΑ
Την περασμένη Παρασκευή, η Ισπανία μπήκε σε προεκλογική περίοδο, αναμένοντας τις εκλογές που σύμφωνα με όλες τις προβλέψεις θα καταβαραθρώσουν τους Σοσιαλιστές.
Ας θυμηθούμε το πολιτικό χαρακίρι του Θαπατέρο, ο οποίος κατάφερε μέσα σε λίγα χρόνια να βυθίσει στην ανυποληψία το κόμμα του, προδιαγράφοντας την πορεία που θα ακολουθήσουν οι Σοσιαλιστές για δεκαετίες. Τα μέτρα λιτότητας συνδυάστηκαν με το όνομα του Θαπατέρο, τα έργα του οποίου στον πρωθυπουργικό θώκο θυμίζουν τους υπόλοιπους Σοσιαλιστές πρωθυπουργούς της Ευρώπης.
«Θα εγκριθεί με ή χωρίς συμφωνία» συνδικάτων και εργοδοτών. Έτσι, καταλύθηκαν ντε φάκτο οι συλλογικές διαπραγματεύσεις στις αρχές Ιουνίου. Συνδικάτα και εργοδοτικές ενώσεις συζητούσαν επί μήνες τη μεταρρύθμιση των συλλογικών συμβάσεων, με στόχο τη μείωση του πολύ υψηλού ποσοστού της ανεργίας (έφτασε το 21,29% κατά το πρώτο τρίμηνο του έτους), μετά τις αλλαγές στην αγορά εργασίας, το τραπεζικό σύστημα και τις συντάξεις. Εκεί παρενέβη η κυβέρνηση Θαπατέρο για να εγκρίνει τις μεταρρυθμίσεις παρά την αποτυχία των διαπραγματεύσεων. Άλλωστε, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο με έκθεσή του είχε χαρακτηρίσει περιοριστικές τις συλλογικές διαπραγματεύσεις στην Ισπανία και η μεταρρύθμιση, σύμφωνα με την Τράπεζα της Ισπανίας και την συνήθη φρασεολογία, είχε ως στόχο την μεγαλύτερη ευελιξία του συστήματος.
Όμως, με αυτό που πραγματικά θα συνδέσει το όνομά του ο Θαπατέρο είναι η αναθεώρηση του Συντάγματος. Με γνώμονα τις εντολές της Άνγκελα Μέρκελ και του Νικολά Σαρκοζί, ο Θαπατέρο εγκαθίδρυσε τον περίφημο «χρυσό κανόνα». Δημοσιονομική πειθαρχία, δεσμευτικά όρια στα ελλείμματα και το δημόσιο χρέος της χώρας, αποτελούν κατ’ ουσίαν την υπογεγραμμένη λιτότητα δεκαετιών μέσω μιας πολιτικής αδιέξοδης για οποιονδήποτε άλλο πλην της πλεονασματικής Γερμανίας. Το θαύμα της Γερμανίας βέβαια, στηρίζεται στα ελλείμματα των υπόλοιπων χωρών της ευρωζώνης και κυρίως του ευρωπαϊκού νότου.
Σύμφωνα με τις τότε εκτιμήσεις, του περασμένου Σεπτεμβρίου, η προσδοκία της ισπανικής κυβέρνησης είναι οι αγορές να αντιμετωπίζουν την Ισπανία ως ένα κράτος-υπόδειγμα. Σε λιγότερο από δυο μήνες είναι σαφές πως κάτι τέτοιο δεν ισχύει και οι επιθέσεις τόσο των αγορών όσο και των οίκων αξιολόγησης έχουν συνεχιστεί και ενταθεί. Στον αντίποδα μάλιστα, η ψήφιση αυτή μπορεί κάλλιστα να χαρακτηριστεί ως αυτοκτονία του Σοσιαλιστικού Κόμματος, κάτι που δεν αλλάζει λόγω της αντικατάστασης του Θαπατέρο που δεν θα κατέβει στις εκλογές.
Παράλληλα, το έως τώρα αντιπολιτευόμενο Λαϊκό Κόμμα, είχε δώσει τα χέρια με τους Σοσιαλιστές και σε κλίμα της πολυπόθητης «εθνικής συναίνεσης» υπερψήφισε τον χρυσό κανόνα. Αυτό είναι το κόμμα που, σύμφωνα με δημοσκόπηση, παίρνει την απόλυτη κοινοβουλευτική πλειοψηφία. Στην αρχή της προεκλογικής εκστρατείας για την πρόωρη αναμέτρηση της 20ης Νοεμβρίου, η συντηρητική αντιπολίτευση εμφανίζεται ως η επόμενη κυβέρνηση με μεγάλη πλειοψηφία, ανάλογη του Αθνάρ το 2000.
Η δημοσκόπηση
Η δημοσκόπηση του ινστιτούτου CIS «δίνει» στο Λαϊκό Κόμμα 190 έως 195 έδρες με τους Σοσιαλιστές να ακολουθούν σε μεγάλη απόσταση με 116-121 έδρες. Για την κατάκτηση της απόλυτης πλειοψηφίας στο Κοινοβούλιο της Ισπανίας απαιτούνται 176 έδρες. Συντριπτική νίκη του Λαϊκού Κόμματος δίνει το σύνολο των δημοσκοπήσεων που έχουν δημοσιευτεί αφότου ο Ισπανός πρωθυπουργός Χοσέ Θαπατέρο προκήρυξε πρόωρες εκλογές, παραδίδοντας τα ηνία στον Αλφρέδο Πέρεθ Ρουμπαλκάμπα.
Σχεδόν το μοναδικό θέμα συζήτησης στην Ισπανία είναι η κατάσταση της οικονομίας, με την ιβηρική χώρα να βιώνει τη χειρότερη οικονομική κρίση εδώ και δεκαετίες με την ανεργία κοντά στο 22% -διπλάσιο ποσοστό από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο- και ενδείξεις για επιστροφή στην ύφεση.
Το προεκλογικό πρόγραμμα του Λαϊκού Κόμματος, βέβαια, στερείται λεπτομερειών: σε γενικές γραμμές μιλά για την έξοδο της Ισπανίας από την κρίση, δημιουργία θέσεων εργασίας και ανάκτηση της εμπιστοσύνης των διεθνών επενδυτών. Ανάλογες είναι οι δεσμεύσεις των Σοσιαλιστών, οι οποίοι καταγγέλλουν ότι το ασαφές προεκλογικό μανιφέστο του Λαϊκού Κόμματος αποκρύπτει σχέδια για βαθιές και οδυνηρές περικοπές στις κοινωνικές δαπάνες.
