Συνέντευξη στη ΛΕΜΟΝΙΑ ΒΑΣΒΑΝΗ
Ένα παιδί θα αγωνιστεί και θα ξεπεράσει τα εμπόδια που θα συναντήσει στο δρόμο προς την κατάκτηση της γνώσης. Και θα μας δείξει ότι μπορούμε να ελπίζουμε σε ένα καλύτερο μέλλον. Ο Μενέλαος Λουντέμης έγραψε το μυθιστόρημά του «Ένα παιδί μετράει τα άστρα» για να αναφερθεί στο δικαίωμα των παιδιών για ίση ευκαιρία στην εκπαίδευση. Σήμερα, στην Ελλάδα του 2011, το έργο του είναι εξαιρετικά επίκαιρο. Και όσοι δεν είχαν την τύχη να το διαβάσουν, μπορούν να το δουν στην πρώτη του μεταφορά στο σανίδι μέσα από τη θεατρική διασκευή του Λάκη Λαζόπουλου και τη σκηνοθεσία του Γιάννη Ρήγα στη Μονή Λαζαριστών. Ο «Τ.Θ.» μίλησε με τον κ. Ρήγα για την παράσταση αυτή του Κρατικού Θεάτρου Βορείου Ελλάδος που συγκινεί μικρούς και μεγάλους στην πόλη μας. Ήδη μέχρι τα τέλη Φλεβάρη οι ημερομηνίες των καθημερινών παραστάσεων είναι κλεισμένες από σχολεία, ενώ υπάρχει πρόθεση να γίνει και βραδινή παράσταση για τους μεγαλύτερους θεατές. Τι είναι αυτό που έκανε το κοινό να αγκαλιάσει αυτό το έργο; «Νομίζω πως κάθε παιδί το οποίο μεγαλώνει κάτω από δύσκολες οικονομικές συνθήκες δεν έχει παρά να ταυτιστεί με τον Μέλιο», σημείωσε ο σκηνοθέτης. Όσο για το μήνυμα που περνά; «Ό,τι και να συμβεί δεν πρέπει ποτέ να χάσουμε το κουράγιο να μετράμε τα άστρα», μας είπε ο κ. Ρήγας.
-Πείτε μας δυο λόγια για την υπόθεση του έργου.
-Πρόκειται για ένα παιδί, το Μέλιο, που αποφασίζει να κατακτήσει πάση θυσία τη γνώση. Στη διαδρομή θα συναντήσει πολλές δυσκολίες και αμέτρητα εμπόδια, αλλά τίποτα από αυτά δεν θα σταθεί ικανό για να του στερήσει τη δυνατότητα να μετράει τα άστρα.
-Είναι ένα έργο που είναι πάρα πολύ επίκαιρο σήμερα. Πώς το χειριστήκατε εσείς και πώς ανταποκρίνονται τα παιδιά που το βλέπουν;
-Πράγματι το έργο είναι δραματικά επίκαιρο. Σε μια εποχή όπου όλα στενεύουν, δυστυχώς στενεύει και η δυνατότητα των ανθρώπων στη μόρφωση.
Αναφορικά τώρα με το πώς χειρίστηκα το έργο, κατ’ αρχήν είναι ένα μυθιστόρημα πολύ αγαπημένο. Νομίζω πως είναι από τα πιο αγαπημένα βιβλία της σύγχρονης ελληνικής λογοτεχνίας, τουλάχιστον από όσα έχουν ανέβει στην ελληνική σκηνή. Εγώ το πλησίασα έχοντας ως όπλο την εμπειρία από τη δική μου ζωή, αλλά και τα συναισθήματα που γεννά το ίδιο το κείμενο.
-Μιλήσατε για εμπειρία ζωής. Πόσο σας βοήθησε;
-Μεγάλωσα σε ένα παρόμοιο περιβάλλον με τον Μέλιο. Είχα κι εγώ αγαπημένους δασκάλους κι έκανα παρέα με παιδία που δεν θεωρούνταν καθώς πρέπει κλπ.
Όλοι έχουμε αντίστοιχες εμπειρίες και αυτό είναι που κάνει και τα παιδιά να παρακολουθούν την παράσταση με τόση προσοχή. Δεν σας κρύβω ότι όταν ξεκινήσαμε φοβόμουν την αντίδραση των παιδιών, αλλά όταν άρχισαν οι παραστάσεις για τα σχολεία ανακάλυψα από την πρώτη κιόλας μέρα ότι δεν αδιαφορούσαν, αλλά συμμετείχαν, ταυτιζόντουσαν, συγκινήθηκαν και παρακολουθούσαν με ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Και αυτό μου έκανε εξαιρετική εντύπωση.
Η κατάκτηση της γνώσης θα συνεχίσει να είναι ένας από τους στόχους μεγάλων και μικρών. Οπότε το μόνο που έπρεπε να κάνω ήταν να πω την ιστορία με εκείνο τον τρόπο ώστε να καταλάβουν την περιπέτεια του Μέλιου για το ταξίδι του προς τη γνώση.
Και σε αυτό με βοήθησε η εμπειρία της ζωής. Είχα διαβάσει το βιβλίο του Λουντέμη από μικρός. Ξαναδιαβάζοντάς το σε μεγαλύτερη ηλικία μπόρεσα να καταλάβω περισσότερο το κείμενο και να ανακαλύψω τις αντιστοιχίες με την ιστορία του Μέλιου. Νομίζω πως κάθε παιδί το οποίο μεγαλώνει κάτω από δύσκολες οικονομικές συνθήκες δεν έχει παρά να ταυτιστεί με τον Μέλιο.
-Σε τι ηλικία διαβάσατε το βιβλίο και τι θυμάστε από εκείνο το ανάγνωσμα;
-Ήρθα στην Ελλάδα από το εξωτερικό στα 12 μου χρόνια. Ήμουν παιδί μεταναστών. Όταν έφτασα στη χώρα ήμουν μόνος μου, χωρίς τους γονείς μου, όπως ο Μέλιος δεν έχει γονείς, και, πώς τα φέρνει η ζωή, το πρώτο ελληνικό βιβλίο που διάβασα ήταν το «Ένα παιδί μετράει τα άστρα» του Μενέλαου Λουντέμη. Αυτό είναι τύχη αγαθή… και είναι ένα κείμενο που το έχω σε ένα πολύ ζεστό και αγαπησιάρικο μέρος του μυαλού και της καρδιάς μου, με αποτέλεσμα όταν μου προτάθηκε να το κάνω, να «πέσω με τα μούτρα».
-Η πρόταση έγινε από τον κύριο Χατζάκη;
-Και η συνεργασία με τον κ. Λαζόπουλο;
-Έκανε τη διασκευή και είχαμε μια εξαιρετική συνεργασία και αυτό φαίνεται και από την παράσταση.
-Υπάρχουν αλλαγές τις καθημερινές που η παράταση απευθύνεται στα σχολεία και τις Κυριακές που απευθύνεται στο ευρύτερο κοινό;
-Όχι. Είναι ακριβώς η ίδια.
-Πώς αντιδρούν οι μεγαλύτεροι βλέποντας το έργο;
-Από τους μεγαλύτερους θεατές που έρχονται τα Κυριακάτικα πρωινά αυτό που εισπράττω από την όψη του προσώπου τους, από τα λόγια τους και από τις εκφράσεις τους είναι συγκλονισμός και σπαραγμός. Παρακολουθούν την παράσταση με απόλυτη προσήλωση.
-Υπάρχει πρόθεση να ανεβεί και σε βραδινή παράσταση;
-Υπάρχει, απλά είναι τόσο μεγάλη η ζήτηση από τα σχολεία που θέλουν να δουν το «Ένα παιδί μετράει τα άστρα» που προς το παρόν το πρόγραμμα θα παραμείνει ως έχει. Φανταστείτε ότι ήδη είναι κλεισμένες οι ημερομηνίες μέχρι και το τέλος του Φεβρουαρίου. Λειτούργησε η διαφήμιση από στόμα σε στόμα. Ο ένας δάσκαλος είπε στον άλλο, ο ένας γονέας στον άλλο κοκ.
-Κάνατε μια σκηνοθεσία με έναν κινηματογραφικό ρυθμό. Πώς και γιατί το επιλέξατε;
-Είναι οι ασθματικοί ρυθμοί που ακολουθεί ο Μέλιος που με οδήγησαν στο ότι έπρεπε να εναλλάσσω τις εικόνες πάρα πολύ γρήγορα και κάθε φορά να δημιουργώ και καινούριο ενδιαφέρον. Είχα μεριμνήσει να κάνω εγώ τα σκηνικά και το έκανα εν γνώσει μου γιατί ήθελα οι εναλλαγές των εικόνων να γίνονται με αυτή την κινηματογραφικότητα. Να μπορώ να έχω εκείνα τα σκηνικά που θα μπορούσα να τα χειριστώ σαν να ήταν κομμάτι της σκηνοθεσίας μου και να μην παγιδευτώ σε κάτι το οποίο έχω προαποφασίσει.
-Στο τέλος της παράστασης μένει μια αισιόδοξη νότα. Τι μήνυμα πρέπει να πάρουν οι γονείς και τα παιδιά;
-Αυτό που δίνω και στο σκηνοθετικό σημείωμά μου: Ό,τι και να συμβεί δεν πρέπει ποτέ να χάσουμε το κουράγιο να μετράμε τα άστρα. Να ονειρευόμαστε. Αλίμονό μας αν το χάσουμε αυτό. Μπορούμε να κερδίσουμε. Και ο Μέλιος θα κατακτήσει τη γνώση πάση θυσία. Όπως και εμείς. Και όλο αυτό που περνάμε, με όλα τα παρακλάδια του, στην τελική γνώση θα μας αφήσει, απλά το κόστος θα είναι πάρα πολύ βαρύ...
Το έργο «Ένα παιδί μετράει τα άστρα» ανεβαίνει στη Νεανική Σκηνή του ΚΘΒΕ, Μονή Λαζαριστών (Σκηνή Σωκράτης Καραντινός) Τρίτη - Παρασκευή: 10.30 για σχολεία και Κυριακή στις 11:00 για το κοινό. Την περίοδο των γιορτών: στις 11.00 26/12 & 1,8/1 και 12.30 στις 6/1. Γενική Είσοδος: Κυριακές 10 €, Τιμή σχολικού εισιτηρίου: Τρίτη – Παρασκευή 8 €.