">
10χρονο κοριτσάκι σώθηκε με συνθετική φλέβα από τα δικά της βλαστοκύτταρα!
Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΑΛΛΙΝΗ
Σουηδοί επιστήμονες αντικατέστησαν μια «φραγμένη» φλέβα σε 10χρονο κοριτσάκι με την πρώτη συνθετική φλέβα, η οποία φτιάχτηκε σε εργαστήριο από βλαστικά κύτταρα του ασθενούς. Το ιατρικό αυτό επίτευγμα αποτελεί ένα ακόμα σημαντικό βήμα στο πεδίο της αναγεννητικής ιατρικής, που αξιοποιεί βλαστικά κύτταρα για να αναδημιουργήσει κατεστραμμένους ή νσοούντες ιστούς.
Οι ερευνητές, με επικεφαλής την καθηγήτρια Βιολογίας Σουτσίτρα Σουμιτράν-Χόλντγκερσον του Πανεπιστημίου του Γκέτεμποργκ, που δημοσίευσαν τη σχετική μελέτη στο επιστημονικό έντυπο The Lancet, πιστεύουν ότι η τεχνική τους θα μπορεί να χρησιμοποιηθεί ευρύτερα στο μέλλον, καθώς είναι δυνατό να γίνει φθηνότερη και ακόμα πιο αποτελεσματική. «Είμαι πολύ αισιόδοξη ότι στο άμεσο μέλλον θα μπορέσουμε να φτιάξουμε αρτηρίες και φλέβες για να γίνονται ευρέως πιο πολλές μεταμοσχεύσεις», δήλωσε η επικεφαλής της μελέτης στο Reuters.
Πριν από τέσσερα χρόνια, μία 30χρονη γυναίκα ήταν η πρώτη στον κόσμο, στην οποία μεταμοσχεύτηκε συνθετική τραχεία από δικά της βλαστοκύτταρα και έκτοτε έχουν γίνει άλλες παρόμοιες μεταμοσχεύσεις. Όμως είναι η πρώτη φορά που συνθετική φλέβα από βλαστικά κύτταρα της ασθενούς μεταμοσχεύεται επιτυχώς.
Η περίπτωση του 10χρονου κοριτσιού
Η μικρή ασθενής είχε φλεβική απόφραξη, με συνέπεια να μην είναι δυνατό να απομακρυνθεί το αίμα από το έντερο και τον σπλήνα και να μεταφερθεί στο ήπαρ. Το πρόβλημα θα μπορούσε να οδηγήσει σε σοβαρές επιπλοκές, όπως εσωτερική αιμορραγία, ακόμα και θάνατο.
Σε τέτοιες περιπτώσεις, παραδοσιακά αντικαθίσταται η νοσούσα φλέβα με τμήματα υγιούς φλέβας που έχει ληφθεί από άλλο τμήμα του σώματος, όπως το πόδι. Όμως, στη συγκεκριμένη περίπτωση, οι επιστήμονες καλλιέργησαν στο εργαστήριο μία συνθετική φλέβα, χρησιμοποιώντας ως βάση βλαστικά κύτταρα που είχαν προηγουμένως λάβει από τον μυελό των οστών του κοριτσιού. Ως «σκελετό» χρησιμοποίησαν ένα τμήμα φλέβας μήκους εννέα εκατοστών, που είχαν πάρει από πτωματικό δωρητή και την οποία είχαν απογυμνώσει από τα κύτταρά της, ώστε πάνω σε αυτή τη γυμνή πρωτεϊνική «σκαλωσιά» να αναπτυχθούν τα νέα κύτταρα της ασθενούς, όπως και έγινε.
Όταν η νέα φλέβα ήταν πια έτοιμη, έγινε η μεταμόσχευσή, αποκαθιστώντας αμέσως το πρόβλημα κυκλοφορίας του αίματος. Μετά την επέμβαση, η ασθενής συνέχισε να αναπτύσσεται κανονικά, να ασκείται χωρίς προβλήματα, να έχει αυξημένη συγκέντρωση στο σχολείο κ.α. Εννέα μήνες μετά όμως, λόγω στένωσης της συνθετικής φλέβας, χρειάσθηκε δεύτερη επανορθωτική επέμβαση.
Το σημαντικό πάντως είναι ότι οι επιστήμονες δεν εντόπισαν καθόλου αντισώματα από τη φλέβα του δωρητή στο αίμα του κοριτσιού. Αυτό σημαίνει ότι το σώμα της δεν απέρριψε το μόσχευμα, καθώς ο οργανισμός της αναγνώρισε τα δικά του κύτταρα σε αυτό και έτσι δεν χρειάσθηκε να πάρει ισχυρά ανοσοκατασταλτικά φάρμακα.
Η νέα μέθοδος, αν και πολλά υποσχόμενη, θα πρέπει να ελεγχθεί σε πλήρεις κλινικές δοκιμές, προτού αξιοποιηθεί σε ευρεία κλίμακα τόσο για μεταμόσχευση φλεβών, όσο και αρτηριών. Η ίδια τεχνική θα μπορούσε να αξιοποιηθεί μελλοντικά και σε άλλες περιπτώσεις, όπως η δημιουργία μοσχευμάτων από βλαστοκύτταρα του ασθενούς για χρήση σε καρδιακά bypass.
Οι ερευνητές ήδη συνεργάζονται με μία μη κατονομασθείσα εταιρία για την εμπορική αξιοποίηση της μεθόδου τους, ενώ έως το τέλος του 2012, όπως ανακοίνωσαν, θα επιχειρήσουν μία ανάλογη μεταμόσχευση με συνθετική αρτηρία.
«Η ιατρική θα αλλάξει τελείως τα επόμενα 5 χρόνια με τη χρήση βλαστοκυττάρων»
Ο Δημοσθένης Μπούρος, πνευμονολόγος, καθηγητής πνευμονολογίας Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης και διευθυντής πνευμονολογικής κλινικής και τομέα παθολογίας πανεπιστημιακού νοσοκομείου Αλεξανδρούπολης, σχολιάζει σον «Τ.Θ.» τη σημασία της νέας πετυχημένης επέμβασης, μεταμόσχευσης μιας φλέβας φτιαγμένη από βλαστικά κύτταρα του ασθενούς.
«Αυτές οι θεραπείες είναι ένα πολύ σύγχρονο θέμα στον τομέα της αναγεννητικής ιατρικής. Διάφοροι ιατρικοί κλάδοι δοκιμάζουν νέες θεραπείες τα τελευταία χρόνια με τη χρήση βλαστοκυττάρων. Η αρχή έγινε πριν από ένα χρόνο που Ισπανοί και Ιταλοί γιατροί έκαναν μεταμόσχευση τραχείας, φτιαγμένη από βλαστικά κύτταρα του ασθενούς, με ιδιαίτερη επιτυχία. Η επέμβαση πήγε πάρα πολύ καλά και μάλιστα έγινε και στο αναπνευστικό που είναι και ο τομέας του ενδιαφέροντος μου.
Η έρευνα πάνω στη χρήση των βλαστικών κυττάρων έχει προχωρήσει πολύ στην Ευρώπη αλλά και στην Αμερική που έριξε πολλά χρήματα, ειδικά μετά που ξεπεράστηκαν διάφορα ηθικά ζητήματα. Η Ελλάδα, επίσης, έχει κάνει πρόοδο στη μελέτη των βλαστοκυττάρων. Άλλωστε είναι σαφές ότι τα βλαστικά κύτταρα είναι η προοπτική, είναι το μέλλον. Δεν με εκπλήσσουν οι νέες εξελίξεις στον τομέα αυτόν, να είστε σίγουροι ότι θα βλέπουμε συνεχώς νέες πετυχημένες επεμβάσεις με βλαστοκύτταρα. Μέσα στα επόμενα 5 χρόνια το πρόσωπο της ιατρικής θα έχει αλλάξει τελείως».
Αθάνατα είναι βλαστικά κύτταρα
Αθάνατα φαίνεται να είναι τα βλαστοκύτταρα στον ανθρώπινο οργανισμό, εφόσον νέα γαλλική έρευνα διαπίστωσε ότι τα βλαστικά κύτταρα παραμένουν λειτουργικά ακόμα και 2 εβδομάδες μετά το θάνατο του ανθρώπου.
«Είναι αξιοσημείωτο ότι τα βλαστικά κύτταρα των σκελετικών μυών επιζούν μετά θάνατον για 17 ημέρες στους ανθρώπους και για 16 ημέρες στα ποντίκια, πολύ πέρα από το όριο της μίας ή δύο ημερών που πιστεύαμε ως σήμερα» αναφέρουν οι ερευνητές σε ανακοίνωσή τους.
Όπως εξηγούν με δημοσίευσή τους στην επιθεώρηση Nature Communications, η απότομη πτώση των επιπέδων οξυγόνου μετά το θάνατο στέλνει μήνυμα στα βλαστικά κύτταρα να περάσουν σε μια λανθάνουσα κατάσταση. Οι ερευνητές συνέλεξαν δείγματα από πτώματα που διατηρούνταν σε ψυγείο και διαπίστωσαν ότι τα «κοιμισμένα» κύτταρα αυτά μπορούν να καλλιεργηθούν και να δώσουν βιώσιμο, λειτουργικό ιστό -στη συγκεκριμένη περίπτωση, σκελετικούς μυς.
«Η ανακάλυψη θα μπορούσε να αποτελέσει τη βάση για την αξιοποίηση μιας νέας πηγής βλαστοκυττάρων και, το σημαντικότερο, για την ανάπτυξη νέων μεθόδων διατήρησης» επισημαίνει η ανακοίνωση.
Βιώσιμα βλαστικά κύτταρα απομονώθηκαν μετά θάνατον και από το μυελό των οστών, όπου παράγονται τα κύτταρα του αίματος. Η διαφορά όμως ήταν ότι σε αυτή την περίπτωση τα βλαστοκύτταρα επιζούν για τέσσερις μόνο μέρες. Δεδομένου ότι τα βλαστοκύτταρα του μυελού των οστών χρησιμοποιούνται σήμερα για την αντιμετώπιση αρκετών παθήσεων, οι ερευνητές προτείνουν τη χρήση βλαστοκυττάρων από και από πτωματικούς δότες. Επισημαίνουν όμως ότι απαιτούνται περαιτέρω μελέτες πριν ξεκινήσουν οι δοκιμές σε ασθενείς.
