">
του Γιώργου Παπαδημητρίου
Η ιστορία επαναλαμβάνεται την πρώτη φορά ως τραγωδία και τη δεύτερη ως φάρσα, υποστηρίζει η περίφημη ρήση, αλλά στην Ελλάδα δεν μας αρκούν οι δύο φορές, χρειαζόμαστε καμιά δεκαριά και βάλε για να εμπεδώσουμε τη φαρσοκωμωδία. Είναι πραγματικά ασύλληπτο το γεγονός πως κάθε φορά αναπαράγεται σα φωτοτυπία το ίδιο πανηγυράκι. Στήνεται ο ίδιος μηχανισμός εκφοβισμού και προπαγάνδας, τίθενται τα ίδια εκβιαστικά διλήμματα με περίσσιο μελοδραματισμό και μόλις πέσουν οι τίτλοι τέλους ξεκινά η ακατάσχετη θριαμβολογία και οι μεγαλόστομες ανεδαφικές διακηρύξεις. Η Ελλάδα μοιάζει με ένα παχύσαρκο που εδώ και χρόνια εξαγγέλλει πως θα ξεκινήσει εξαντλητική δίαιτά από Δευτέρα, τρώγοντας ακατάπαυστα μέσα στη βδομάδα. Δυστυχώς, όσο και να παχύνουμε, το άπατο πηγάδι στο οποίο πέφτουμε πλαταίνει καθ’ οδόν και θα μας χωράει για πάντα. Πριν από λίγες μέρες λοιπόν, σωθήκαμε για περίπου δέκατη φορά τα τελευταία χρόνια χάρη στην επίτευξη συμφωνίας για την καταβολή της επόμενης δόσης. Από Δευτέρα, ανάπτυξη και ευημερία δηλαδή…
Το περιεχόμενο της πρόσφατης συμφωνίας του Eurogroup ταιριάζει γάντι στην ελληνική νοοτροπία, όπως έχει γαλουχηθεί από δεκαετίες πρόχειρου μπαλώματος των τρυπών και ανύπαρκτου μακροχρόνιου σχεδιασμού. Ο μεγάλος στόχος που έχει τεθεί έχει χρονικό ορίζοντα το μακρινό 2022. Με άλλα λόγια, έχουμε μπροστά μας δέκα χρονάκια ξεγνοιασιάς και σχόλης, γεμάτα ανεργία, ύφεση, διάλυση κάθε ικμάδας του κοινωνικού ιστού, αθρόα μετανάστευση των πιο παραγωγικών ηλικιών προς το εξωτερικό, αλλεπάλληλες χρεοκοπίες των πολιτών μιας χώρας που παριστάνει πως δεν έχει χρεοκοπήσει και ένα συνεχές πολιτικό αδιέξοδο όπου όλοι θα κοιτούν σαν χάνοι το δέντρο χάνοντας το δάσος. Τα τελευταία τρία χρόνια, όλα τα μέτρα που έχουν παρθεί υποτίθεται πως είχαν ως σκοπό τη μείωση του ελληνικού δημόσιου χρέους έναντι του ελληνικού ΑΕΠ. Όπως πολύ καλά γνωρίζετε, κάθε χρόνο το ποσοστό αυτό αυξάνεται, κοντεύοντας αυτή τη στιγμή το δυσθεόρατο 200%. Είμαι εξαιρετικά ανυπόμονος να δω και να θαυμάσω πως σε δέκα χρόνια, μέσα από ένα ακόμη πιο διογκωμένο δανεισμό της χώρας, το ποσοστό αυτό θα υποχωρήσει στο 124%...
Η συμφωνία βέβαια υποδεικνύει τους τρόπους και τις μεθόδους μέσω των οποίων θα επιτευχθεί ο πολυπόθητος στόχος. Όπως ας πούμε, μέσα από τη διοχέτευση όλων των πρωτογενών πλεονασμάτων που θα προκύψουν σε αυτή τη δεκαετία προς όφελος των δανειστών. Κατά τα άλλα όμως, θα υπάρχει ραγδαία ανάπτυξη, όπως υποσχέθηκε ο Αντώνης, παρά τη δέσμευση των πρωτογενών πλεονασμάτων! Όπως ας πούμε, με την επαναγορά των ομολόγων. Ακόμη και κάποιος ανίδεος (όπως είμαστε όλοι δηλαδή μπροστά στον δαιδαλώδη λαβύρινθο των τερτιπιών της οικονομίας της αγοράς και του σύγχρονου χρηματοπιστωτικού συστήματος) μπορεί να ανατρέξει σε παρόμοιες περιπτώσεις επαναγοράς ομολόγων στο παρελθόν, από τις οποίες μοναδικοί κερδισμένοι βγήκαν τα κερδοσκοπικά hedge funds. Για να το θέσουμε πιο απλά, η πεποίθηση πως θα μειωθεί το ελληνικό δημόσιο χρέος μέσα από την επαναγορά μη κουρεμένων ομολόγων μοιάζει με το να εναποθέτεις τις ελπίδες σου στο ότι ένα λιοντάρι θα είναι νηστικό όταν αντικρίσει από μακριά μία ζουμερή αντιλόπη.
Αυτό που είναι όμως αληθινά εξωφρενικό από την όλη διαδικασία έγκειται στο ότι κανείς έλληνας ή ευρωπαίος ιθύνων νους δεν νιώθει την παραμικρή υποχρέωση να μιλήσει για την ταμπακιέρα. Τα θέματα για το οποία κλήθηκε να λάβει αποφάσεις το τελευταίο Eurogroup αποδεικνύουν περίτρανα πως ό,τι έχει προηγηθεί ως τώρα έχει στεφθεί με παταγώδη αποτυχία. Θυμόσαστε πως πριν από κάποιο καιρό, όχι πολύ παλιά, και μόνο η αναφορά της λέξης «κούρεμα» θεωρούταν πως υποδηλώνει μία οδυνηρή αποτυχία; Τώρα που έχουμε φτάσει στο σημείο να συζητούμε για το ποια «σκάλα» πρέπει να βάλουμε στην ξυριστική μηχανή για να κουρέψουμε το χρέος, πώς είναι δυνατόν να μην μιλάει ούτε ένας για την αυτονόητη ανάγκη πλήρους επαναπροσδιορισμού της αντιμετώπισης του ελληνικού προβλήματος; Όσο για τις πυρετώδεις συζητήσεις και τις έντονες διαφωνίες περί της βιωσιμότητας του ελληνικού χρέους πιστοποιούν ένα και μόνο πράγμα. Πως στη σύγχρονη παγκόσμια οικονομία του αέρα κοπανιστού, της σπέκουλας και των τρικ, δεν μπορούμε να βρούμε μήτε ένα σαφή ορισμό μήτε κάποιες σαφείς προϋποθέσεις για να οριστεί μια χρεοκοπία. Σε αυτό τον περίεργο κόσμο που ζούμε, μόδα είναι αυτό που θεωρείται μόδα, τέχνη είναι αυτό που λογίζεται ως τέχνη και χρεοκοπημένος είναι αυτός που κηρύσσεται (από άλλους) χρεοκοπημένος.
