">
Του Σωτήρη Μπαμπατζιμόπουλου
Δεν έχω ιδέα ποιος είναι ο πατέρας του όρου «χλιδάνεργοι». Πρώτη φορά διάβασα τη λέξη σ’ ένα μπλογκ ενός τύπου που προσπαθούσε να εξηγήσει το φαινόμενο της πολυτελούς ανεργίας της Ελλάδας. Πριν ακόμα σκάσει μύτη η σαρωτική κρίση, όταν η ελληνική αστική τάξη βασίλευε, οι αστοί άνεργοι νέοι διέπονταν από μια πρωτοφανή χαλαρότητα. Είχαν την γκρίνια έτοιμη στην άκρη της γλώσσας τους, γκρίνιαζαν που δεν μπορούσαν να αγοράσουν αυτοκίνητο, αλλά ταυτόχρονα ένα από τα δυο ή τρία οικογενειακά αυτοκίνητα ήταν ουσιαστικά δικό τους, δεν τσιγκουνεύονταν να ξοδέψουν 30 ευρώ σε ποτά σε μια νύχτα, οι καφέδες έπεφταν βροχή, δεν σκέφτονταν καν το ενδεχόμενο συγκατοίκησης για να μοιράζεται το νοίκι και μπορεί να ξόδευαν περισσότερα από 500 ευρώ το μήνα, μένοντας με τους γονείς τους και χωρίς να πληρώνουν κανέναν λογαριασμό. Όταν μάλιστα συζητούσαν το ενδεχόμενο να εργαστούν, αρνούνταν να συμβιβαστούν με λιγότερα από 1000 ευρώ το μήνα. Το φαινόμενο της χλιδανεργίας έφτασε στο απόγειό της λίγο πριν την κρίση και φυσικά τα αίτιά της ήταν πολυποίκιλα. Δεν υπάρχει τίποτα πιο εύκολο από το να λιθοβολήσεις εκείνους τους νέους για τη διαστρεβλωμένη αντίληψή τους για την πραγματικότητα. Πίσω από κάθε νέο, όμως, κρύβεται μια οικογένεια, μια μικροκοινωνία και μια χώρα που έθρεφε τέτοιου είδους λογικές και βολευόταν στη στασιμότητα του οικονομικού και κοινωνικού βούρκου.
Η χλιδανεργία πλέον έχει υποστεί ισχυρό πλήγμα και τείνει να εξαφανιστεί. Η αστική τάξη συρρικνώνεται και ζορίζεται, αιμορραγεί από κάθε πλευρά, το μέλλον της είναι αβέβαιο, και οι νέοι αστοί δεν έχουν πλέον καμιά πολυτέλεια. Το μέλλον τους είναι ζοφερό και η πόρτα της ανέχειας ανοίγει διακριτικά μεν, αλλά με εκκωφαντικό ήχο δε, προκαλώντας ανατριχίλες απελπισίας. Κι έτσι γεννιέται ένας νέος όρος, αυτός του «χλιδομετανάστη». Οι νέοι αστοί στρέφουν το βλέμμα του προς το εξωτερικό, ακόμα και αυτοί που ορκίζονταν πως δεν υπάρχει ομορφότερο μέρος από την Ελλάδα, αφού στον υπόλοιπο κόσμο (και στις 190 χώρες και βάλε) δεν ξέρουν… να περνούν καλά. Μόνο που όπως και στη χλιδανεργία, έτσι και στη χλιδομετανάστευση, η εργασία πρέπει να πληροί ορισμένες πολύ σημαντικές προϋποθέσεις: να είναι καλοπληρωμένη, να αντιστοιχεί στα αναρίθμητα πτυχία των υποψηφίων και πολλές φορές να έχει εξασφαλιστεί πριν ο υποψήφιος πατήσει το πόδι του στο αεροδρόμιο. Μπορεί οι χλιδομετανάστες να θέλουν να ονομάζουν τους εαυτούς τους «οικονομικούς μετανάστες» και μπορεί όντως να είναι, αλλά καμία σχέση δεν έχουν με τους Πακιστανούς, τους Αφγανούς, του Αλβανούς των αρχών της δεκαετίας του 90 και τους Έλληνες του 20 και του 50, που έφευγαν δίχως στον ήλιο μοίρα, ελπίζοντας για το καλύτερο κι έτοιμοι για το χειρότερο, δηλαδή να βάλουν τα χέρια τους στη λάσπη, να καθαρίζουν βόθρους και να καρβουνιάζουν σε φάμπρικες. Και η χλιδομετανάστευση, όμως, είναι σημείο των καιρών. Ξεκίνησε ουσιαστικά τα τελευταία τρία χρόνια και το μέλλον της είναι περιορισμένο. Καθώς οι πόροι των αστικών οικογενειών εξανεμίζονται και οι οικογενειακές «πλάτες» υφίστανται σοβαρά κατάγματα, αν η κατάσταση συνεχίσει ως έχει (και ναι, θα συνεχίσει), τότε όπως η χλιδανεργία μετατράπηκε σε μελαγχολία και κατάθλιψη, έτσι και η χλιδομετανάστευση θα γίνει ζωτική ανάγκη, σανίδα σωτηρίας, επείγουσα λύση. Οι απαιτήσεις των χλιδομεταναστών θα πέσουν, η ανάγκη θα υπερτερήσει της πολυτέλειας και η άνεση θα είναι ένα μακρινό όνειρο.
Και τι έπεται της κατάρρευσης της χλιδομετανάστευσης; Δεν ξέρω. Η ελεύθερη πτώση υπήρξε ανέκαθεν το άλφα και το ωμέγα του ανθρώπινου εφιάλτη…
