">
Της ΜΑΡΙΑΣ ΚΟΥΖΟΥΦΗ
Πριν μερικά χρόνια στην Ελλάδα ήταν σχεδόν άγνωστα. Σήμερα όμως φαίνεται ότι κερδίζουν σταδιακά την αναγνωρισιμότητα που τους αξίζει, αφού αποτελούν έναν από τους διατροφικούς θησαυρούς της φύσης με ποικίλες ευεργετικές ιδιότητες ακόμα και αντιγηραντικές. Ο λόγος για τα blueberries ή μύρτιλα, που εκτός από θετικές επιπτώσεις στην υγεία μπορούν να έχουν θετικές επιπτώσεις και στην «τσέπη» όσων επιλέξουν να τα καλλιεργήσουν.
Η πρώτη καινοτόμος βιολογική φυτεία Blueberries στην Ελλάδα εγκαταστάθηκε το 2005 στο νομό Δράμας (στις αγροτικές περιοχές Καλαμπακίου και Κουδουνίων), σε έκταση 40 στρεμμάτων, από τον κ. Νικόλαο Παπουτσή.
Πως προέκυψε η ιδέα; Όπως αναφέρει στον «Τ.Θ.» ο κ. Παπουτσής, ο «σπόρος» μπήκε στη διάρκεια των επαφών που είχε με καθηγητές στη Ρωσία, όπου σπούδαζε ο γιος του. Τελικά, έφερε δοκιμαστικά κάποια φυτά Vaccinium Corumbosum η ιστορία των οποίων αρχίζει πριν πολλά χρόνια στη μακρινή Σιβηρία και κάπως έτσι ξεκίνησε η καλλιέργεια στη Δράμα.
Λίγα χρόνια αργότερα, το 2007, ο κ. Παπουτσής ιδρύει μαζί με μικρή ομάδα βιοκαλλιεργητών τον Αγροτικό Συνεταιρισμό Βιοκαλλιεργητών και Βιοκτηνοτρόφων Νομού Δράμας με διακριτικό τίτλο «ΒΙΟΔΡΑΜΑ», κύριος στόχος του οποίου είναι η εγκατάσταση, η παραγωγή, η τυποποίηση και η διάθεση της παραγωγής των Blueberries.
Σε μια μονάδα μεταποίησης 250 τ.μ. περίπου, ο συνεταιρισμός εφαρμόζοντας το σλόγκαν «από το χωράφι στο ράφι», παράγει μια σειρά από προϊόντα (μαρμελάδες, χυμοί, λικέρ, γλυκό κουταλιού, αλλά και πάστα blueberry, ένα φυσικό προϊόν χωρίς ζάχαρη που ενδείκνυται ιδιαίτερα για διαβητικούς, αποξηραμένα φύλλα κ.ά.) τα οποία διακινεί σε όλη την Ελλάδα, σε καταστήματα με βιολογικά και παραδοσιακά προϊόντα. «Θέλαμε να μπούμε στην αγορά οργανωμένα προκειμένου ο καταναλωτής να μπορεί να δοκιμάσει το φρούτο σε όλες του τις μορφές», τονίζει ο κ. Παπουτσής που σημειώνει πριν έξι χρόνια το φρούτο το ήξερε περίπου 1-2% του πληθυσμού στην Ελλάδα, παρόλο που το άγριο μύρτιλο υπάρχει αυτοφυές στα βουνά.
Blueberry και σε μορφή ταμπλέτας!
Σήμερα, ο συνεταιρισμός βρίσκεται στο στάδιο της επέκτασης. Οι οκτώ παραγωγοί εντάχθηκαν σε πρόγραμμα του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης για την επέκταση της καλλιέργειας και την κατασκευή μεγαλύτερης μονάδας μεταποίησης (1800 τ.μ.), τμήμα της οποίας θα ασχολείται με την ξήρανση του φυτού για την παραγωγή ταμπλέτας και κάψουλας. «Έχουμε καταθέσει τα χαρτιά στον ΕΟΦ για να πάρουμε και τη σχετική άδεια», τονίζει ο κ. Παπουτσής και προσθέτει ότι στόχος είναι η διακίνησή του να γίνει από τον Συνεταιρισμό στα φαρμακεία και στα καταστήματα βιολογικών.
«Θα το διακινούμε εμείς γιατί στόχος μας είναι να κρατήσουμε έξω τους μεσάζοντες και να κρατήσουμε τις τιμές χαμηλά για να είναι προσιτές στον καταναλωτή», επισημαίνει χαρακτηριστικά. Παράλληλα ετοιμάζεται η αύξηση της καλλιεργούμενης έκτασης στα 80 στέμματα.
Αν όλα πάνε καλά, δοθεί η άδεια του ΕΟΦ και εξασφαλιστεί η διάθεση της ταμπλέτας, ο συνεταιρισμός προκειμένου να είναι σε θέση να ανταποκριθεί στην αυξημένη ζήτηση, σκοπεύει να εφαρμόσει συμβολαιακή γεωργία, ώστε και άλλοι αγρότες να καλλιεργήσουν το φυτό, με 20ετές συμβόλαιο.
Η απόδοση της καλλιέργειας
Οικονομικά, η καλλιέργεια του blueberry κρίνεται αποδοτική. Για 10 στρέμματα απαιτείται αρχική επένδυση 50.000 ευρώ περίπου (φυτά, εξοπλισμός, περίφραξη, σταγονίδια κ.λπ.) και η ετήσια απόδοση μπορεί να φτάσει μέχρι και τις 50.000 ευρώ. Το φυτό ως φυτό είναι ανθεκτικό και διαρκεί έως και 96 χρόνια αλλά ο καρπός του δεν είναι το ίδιο ανθεκτικός και για αυτό απαιτείται οργάνωση από πλευράς παραγωγού (ψυγεία κ.λπ.). Όλη η ιστορία δεν είναι η καλλιέργεια αλλά να έχει εξασφαλίσει κανείς τη διάθεση του προϊόντος, σημειώνει χαρακτηριστικά ο κ. Παπουτσής.
Οι κλιματολογικές συνθήκες
Πολύ σημαντικό ρόλο διαδραματίζουν και οι κλιματολογικές συνθήκες αφού το blueberry απαιτεί εντός του τετραμήνου Νοεμβρίου-Φεβρουαρίου η θερμοκρασία να βρίσκεται υπό του μηδενός για περίπου 800-850 ώρες. «Στο τόξο από Ορεστιάδα μέχρι Κιλκίς και Πέλλα ξέρουμε ότι μπορεί να ευδοκιμήσει το φρούτο. Στα νότια δεν μπορεί», αναφέρει ο κ. Παπουτσής.
Πάντως η καλλιέργεια του blueberry αποδεικνύει για μία ακόμη φορά το πόσο ευλογημένος είναι ο τόπος που λέγεται Ελλάδα, συγκριτικά με άλλα μέρη του κόσμου. Όπως μας αναφέρει ο κ. Παπουτσής, το φυτό της Δράμας σε σύγκριση με το ίδιο φυτό στη Ρωσία, αποδεικνύεται καλύτερο εξαιτίας των καιρικών συνθηκών και ειδικότερα των ημερών ηλιοφάνειας.
Καλύτερο είναι όμως, σύμφωνα με τον κ. Παπουτσή, το ρώσικο blueberry και συγκριτικά με τα αμερικανικά και ολλανδικά υβρίδια από άποψη θεραπευτικών ιδιοτήτων. «Κάνοντας μια χημική ανάλυση με το δικό μας, τα αντιοξειδωτικά τα φλαβονοειδή και κάποιες άλλες ουσίες που είναι χρήσιμες για τον διαβητικό, βρίσκονται σε μεγαλύτερη περιεκτικότητα στο δικό μας φυτό», αναφέρει.
Για αυτό και όπως τονίζει από το φρούτο της Δράμας δεν μπορεί ένας διαβητικός να φάει πάνω από 50 γραμμάρια στην καθισιά γιατί θα πάθει υπογλυκαιμία.
Στο πλαίσιο αυτό, ο κ. Παπουτσής συστήνει σε όλους του νέους, επίδοξους καλλιεργητές να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί με τα φυτά που αγοράζουν, αλλά και με τον τρόπο που τα καλλιεργούν και να έχουν πάντα το «βλέμμα» στη διάθεση.
«Οι μέρες είναι δύσκολες και δεν μπορείς να διαθέσεις 2-3 χιλιάδες ευρώ για να πάρεις φυτά και σε μερικούς μήνες να ξεραθούν ενώ είχες ελπίδες για εισόδημα από αυτήν την καλλιέργεια», σημειώνει και καλεί του αγρότες να ενημερώνονται και να μην παρασύρονται από επιτήδειους.
Blueberries: Γνωρίζοντας τον «θησαυρό» της φύσης
Γράφει ο Παρασκευάς Παπαχρήστος*
Τα blueberries ή αλλιώς μύρτιλα διακρίνονται για την μικρή περιεκτικότητά τους σε σάκχαρα (και επομένως τον χαμηλό γλυκαιμικό τους δείκτη), τις ελάχιστες θερμίδες τους, αλλά και την μεγάλη ποικιλία μικροθρεπτικών συστατικών που περιέχουν.
Πιο συγκεκριμένα είναι πλούσια σε βιταμίνη C, σε λιποδιαλυτές βιταμίνες Α, Ε και σε β-καροτένιο, αλλά και σε ιχνοστοιχεία όπως κάλιο, μαγγάνιο και μαγνήσιο. Εκτός αυτών, είναι πολύ καλές πηγές φλαβονοειδών, τανινών και διαφόρων φυτοχημικών ουσιών τα οποία αποδίδουν στα μύρτιλα μια ιδιαίτερα ευεργετική δράση για τον ανθρώπινο οργανισμό (αντισηπτικές, αντι-διαρροϊκές και αντι-αιμορραγικές ιδιότητες).
Πρόσφατες μελέτες έχουν δημοσιευθεί με ικανοποιητικά αποτελέσματα για την προστατευτική δράση που μπορεί να προσφέρει η κατανάλωση μύρτιλων, κυρίως κατά του καρκίνου του στόματος, του στήθους, του παχέος εντέρου και του προστάτη. Η δύναμη των μύρτιλων, όμως, δεν σταματά εδώ. Τα μύρτιλα αποτελούν:
• Πηγή νεότητας και ομορφιάς
Τα μύρτιλα, όπως είπαμε, αποτελούν μια εξαιρετική πηγή αντιοξειδωτικών, γεγονός που βοηθά στην καταπολέμηση των ελεύθερων ριζών στον οργανισμό μας. Το δέρμα μας παραμένει σφριγηλό και νεανικό, τα κύτταρά μας αναδομούνται και η διαδικασία γήρανσης επιβραδύνεται.
• Τροφή για τον εγκέφαλο
Για να έχετε... κοφτερό μυαλό, προτιμήστε για κολατσιό στο σχολείο ή την δουλειά μια χούφτα μύρτιλα. Σύμφωνα με έρευνα του Peninsula Medical School στην Βρετανία, τα «θαυματουργά» μπλε μούρα έχουν την ικανότητα να αποτρέπουν την απώλεια μνήμης, χάρη στα φλαβονοειδή που περιέχουν.
Πολλές, ακόμα, επιδημιολογικές μελέτες έδειξαν ότι τα αντιοξειδωτικά των μύρτιλων παρέχουν προστασία στο ηλικιωμένο άτομο από νευρο-εκφυλιστικές ασθένειες που συνδέονται με την γήρανση του ατόμου όπως η νόσος Alzheimer και η Parkinson.
• Ενισχυτής όρασης
Έχει, επίσης, αποδειχθεί ότι τα μύρτιλα βελτιώνουν την όραση, κυρίως την νυκτερινή. Κατά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, οι πιλότοι της πολεμικής αεροπορίας της Αγγλίας (ΡΑΦ) κατανάλωναν μεγάλες ποσότητες γλυκών ή μαρμελάδων από μύρτιλο, κυρίως πριν από τις νυκτερινές τους εξορμήσεις με σκοπό να βελτιώσουν την όραση τους.
• Φάρμακο για το πεπτικό
Τα αφεψήματα μύρτιλου (φύλλων και καρπών) έχουν χρησιμοποιηθεί από παλιά για την αντιμετώπιση της διάρροιας, της δυσπεψίας και της ναυτίας.
• Φυσικό αντιβακτηριακό
Τέλος, αξίζει να σημειωθεί ότι τα φύλλα και οι καρποί των μύρτιλων είναι ισχυροί αντικολοβακτηριδιακοί παράγοντες και είναι κατάλληλοι για την αντιμετώπιση της κυστίτιδας που προκαλείται από Escherichia coli στο ουροποιητικό σύστημα. Η χρήση τους συστήνεται κυρίως στα πρώτα στάδια της μόλυνσης ή προληπτικά σε άτομα που υποφέρουν από χρόνιες κυστίτιδες.
*Διαιτολόγος – Διατροφολόγος, M.Sc.
Ιδρυτής του medNutrition.gr
email: [email protected]
