">
Της ΝΤΙΑΝΑΣ ΠΕΛΙΒΑΝΙΔΟΥ
«Η σημασία της έρευνας των υδρογονανθράκων για ένα κράτος που περνάει οικονομική κρίση, όπως η Ελλάδα, είναι μεγάλη» δηλώνει στον «Τ.Θ.» ο πρόεδρος του τμήματος Γεωλογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου κ. Γρηγόρης Τσόκας. «Για να αποφέρει όμως αποτελέσματα αυτή η έρευνα χρειάζεται χρόνο- δεκαετία μπορεί και περισσότερο. Σίγουρα είναι μια πλουτοπαραγωγική πηγή που πρέπει να εκμεταλλευτεί η Ελλάδα προς όφελος του ελληνικού λαού και της πατρίδας» συμπληρώνει. Σύμφωνα με τις σύγχρονες διεθνείς πρακτικές είναι επιτακτική η ανάγκη ίδρυσης ενός ειδικού φορέα υδρογονανθράκων.
Οι έρευνες για τον εντοπισμό κοιτασμάτων υδρογονανθράκων στην Ελλάδα αρχίζουν ουσιαστικά την δεκαετία του 1960 στη Δυτική Ελλάδα και στο Ιόνιο, τις λεγόμενες «Εξωτερικές Ελληνίδες Ζώνες». Παρά τη μεθοδική όμως εργασία των ξένων ειδικών, μέχρι το 1966 τα ευρήματα αυτά ήταν φτωχά. Η εξόρυξη απέκτησε μεγάλη αξία ουσιαστικά μετά το 1972, ενώ ο πρώτος νόμος «Περί υδρογονανθράκων» ψηφίστηκε επίσημα το 1976. Στον Ελλαδικό χώρο έχουν γίνει συνολικά 270 ερευνητικές γεωτρήσεις, στην συντριπτική πλειοψηφία τους χερσαίες ή υποθαλάσσιες. Για την έκταση και τη γεωμορφολογία της Ελλάδας ο αριθμός αυτός είναι εξαιρετικά μικρός.
«Το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο, και συγκεκριμένα το τμήμα γεωλογίας, μπορεί να συνεισφέρει σε κάποια κομμάτια της έρευνας αλλά η έρευνα αυτή πραγματοποιείται εξ ολοκλήρου μόνο από μεγάλες πετρελαϊκές εταιρίες σε όλο τον κόσμο», τονίζει ο κ. Τσόκας. Είναι παγκόσμια πρακτική αυτή. Η συμβολή του τμήματος θα είναι μικρή. Η έρευνα πραγματοποιείται από μεγάλες εταιρίες που διαθέτουν τα κατάλληλα συνεργία τεχνικών ερευνών και γεωτρήσεων. Πουθενά στον κόσμο δεν πραγματοποιείται από πανεπιστήμιο ή από ερευνητικό ίδρυμα. Η συμβολή του ΑΠΘ θα αφορά έρευνες στο ερευνητικό στάδιο, δηλαδή πιθανή εκτίμηση κάποιων στοιχείων ή κάποιες αναλύσεις πιθανόν ευρημάτων γεωτρήσεων. Κανένα πανεπιστήμιο στον κόσμο δεν μπορεί να αναλάβει συνολικά την έρευνα για την αναζήτηση κοιτασμάτων υδρογονανθράκων. Η τεχνολογία της έρευνας κοιτασμάτων υδρογονανθράκων θεωρείται η δεύτερη στον κόσμο μετά την τεχνολογία διαστήματος.
Κατά την έρευνα, σύμφωνα με τον καθηγητή Γεωλογίας του ΑΠΘ και ειδικό στα ορυκτά κοιτάσματα κ. Ανδρέα Γεωργακόπουλο, «δεν μετράμε αποθέματα αλλά βλέπουμε αν υπάρχουν κοιτάσματα. Τότε είναι που αρχίζουμε να υπολογίζουμε τα βεβαιωμένα κοιτάσματα». Η διαδικασία αυτή, σε περίπτωση που είναι υποθαλάσσια μπορεί να πάρει και δέκα χρόνια για να ολοκληρωθεί. Εφόσον πρώτα αξιολογηθούν τα ευρήματα τότε πραγματοποιείται και η εξόρυξη. Παράλληλα, όσο προχωράνε οι εργασίες ανεβαίνει σταδιακά και το κόστος τους. Για την εταιρία που το αναλαμβάνει, όλη αυτή η διαδικασία είναι πολύ υψηλού ρίσκου, επεσήμαινε ο κ. Γεωργακόπουλος.
Τι γίνεται στο εξωτερικό
Στα περισσότερα κράτη ανά τον κόσμο, η κυβέρνηση δημοσιοποιεί την πρόθεση της να προβεί σε διαγωνισμό για την εκχώρηση των δικαιωμάτων έρευνας, ανάπτυξης και παραγωγής πετρελαίου και φυσικού αερίου από τα εγχώρια κοιτάσματα και ακολουθεί διαγωνισμός που συνήθως το διαχειρίζεται το υπουργείο πετρελαίου ή αρμόδιος κρατικός θεσμοθετημένος φορέας. Οι εταιρίες εφόσον τους έχει κατοχυρωθεί το δικαίωμα έρευνας πληρώνουν μίσθωμα εκμετάλλευσης. Σύμφωνα με τον κύριο Τσόκα, «δεν γνωρίζουμε αν υπάρχουν αυτά τα κοιτάσματα αυτό που πρέπει να γίνει είναι έρευνες για να τα βρούμε. Γι αυτό και βρίσκεται υπό σύσταση φορέας υδρογονανθράκων ο οποίος ελέγχεται στο στάδιο των νομοσχεδίων που είναι για να κατατεθεί στη βουλή. Δεν έχουν γίνει ακόμη οι έρευνες που θα έπρεπε να γίνουν στον Ελλαδικό χώρο». Στην Ελλάδα κατατίθεται νόμος τώρα για την ίδρυση φορέα διαχείρισης υδρογονανθράκων.
Ο καθηγητής κ. Γεωργακόπουλος τονίζει πως « τα αποθέματα πετρελαίου και φυσικού αερίου αποτελούν το κύριο περιουσιακό στοιχείο ενός κράτους. Κάθε χώρα εφόσον παράγει μικρές ή μεγάλες ποσότητες υδρογονάνθρακα πρέπει να έχει και τον δικό της Εθνικό Φορέα Αποθεμάτων Υδρογονανθράκων».
89η παγκοσμίως στα βεβαιωμένα αποθέματα η Ελλάδα
Είναι γεγονός βέβαια πως μόνο ένα μέρος των γεωλογικών αποθεμάτων θα μπορούσε να εξορυχτεί, περίπου στο 60%. Στην Ελλάδα μέχρι σήμερα έχουν ανακαλυφθεί μόνο στην υποθαλάσσια λεκάνη μεταξύ Καβάλας-Θάσου εκμεταλλεύσιμα κοιτάσματα υδρογονανθράκων. Το πετρέλαιο εισάγεται κυρίως από το Ιράν, τη Σαουδική Αραβία, τη Ρωσία, τη Λιβύη και το Καζακστάν. Παγκοσμίως η χώρα μας βρίσκεται στην 89η θέση στα βεβαιωμένα αποθέματα.
Εκτός από τα άμεσα οικονομικά οφέλη η Ελλάδα θα επιτύχει την σύμπτυξη με τα συμφέροντα μεγάλων δυνάμεων. «Επειδή πρόκειται για ένα γεωστρατηγικό παιχνίδι πολύ μεγάλης κλίμακας και υπέρτερο των δυνάμεων της χώρας. Την εντάσσει μέσα στα συμφέροντα μεγάλων δυνάμεων με ότι πλεονέκτημα αυτό στρατηγικό αυτό συνεπάγεται» δήλωσε στον «Τ.Θ.» ο κ. Τσόκας.
Ένα σημαντικό πρόβλημα όμως που εμποδίζει την έρευνα είναι η καθυστέρηση διευθέτησης του ζητήματος των Αποκλειστικών Οικονομικών Ζωνών με τις γειτονικές χώρες. Σύμφωνα με τον κ. Τσόκα, «υπάρχουν κάποια δίκαια που απορρέουν από τις συμβάσεις ενώ τις δικές μας ζώνες πρέπει κάποια στιγμή να τις οριοθετήσουμε. Υπάρχει μια δυσκολία οριοθέτησης με την Τουρκία».
Η διαδικασία αναζήτησης υδρογονανθράκων είναι πολυδάπανη και χρειάζεται χρόνο, επιμονή και προσήλωση στο στόχο.
