">
Της ΜΑΡΙΑΣ ΚΟΥΖΟΥΦΗ
Ως μια μάλλον δυσάρεστη εξέλιξη που «στιγματίζει» την Ελλάδα και την οικονομία της και κάνει δυσκολότερη την έξοδό της στις αγορές, χαρακτηρίζει το ενδεχόμενο επιλεκτικής χρεοκοπίας ο αντιπρύτανης του Πανεπιστημίου Μακεδονίας, καθηγητής Χάρρυ Παπαπανάγου (φωτογραφία), ο οποίος μιλώντας στον «Τ.Θ.» διευκρινίζει τι ακριβώς θα σημάνει για την χώρα, τις τράπεζες αλλά και τις καταθέσεις μας ένα τέτοιο ενδεχόμενο, το οποίο συζητείται τα τελευταία 24ωρα ως μια από τις πιθανές λύσεις που έχουν πέσει στο τραπέζι για την επίλυση του ελληνικού χρέους.
Σύμφωνα με τον καθηγητή η επιλεκτική χρεοκοπία είναι μια δυσάρεστη εξέλιξη καθώς, όπως εξηγεί, εάν το ζητούμενο είναι να βγούμε στις αγορές το 2014 αυτό θα δημιουργήσει σημαντικά προβλήματα στο να μπορέσουμε να δανειστούμε από τις διεθνείς αγορές με χαμηλά επιτόκια.
Δημιουργεί επίσης προβλήματα για τις ελληνικές τράπεζες και τη ρευστότητά τους «καθώς οι μέχρι τώρα δηλώσεις της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) λένε ότι μια επιλεκτική χρεοκοπία της οικονομίας θα καθιστούσε πολύ δύσκολο αν όχι αδύνατο το να δέχεται ελληνικά κρατικά ομόλογα, έτσι ώστε να παρέχει ρευστότητα στις ελληνικές τράπεζες». Το θέμα συνδέεται άμεσα με την πολιτική της ευρωπαϊκής κεντρικής τράπεζας, σημειώνει ο κ. Παπαπανάγου. Στην ερώτηση εάν θα υπάρξουν επιπτώσεις για τις καταθέσεις των Ελλήνων ο ίδιος αναφέρει ότι εάν η επιλεκτική χρεοκοπία γίνει με την «ευλογία» της ΕΚΤ δε θα υπάρχει πρόβλημα για τους Έλληνες καταθέτες. Εάν όμως γίνει σε μη συμφωνία με την ΕΚΤ τότε και στο θέμα των καταθέσεων τίθεται ένα τεράστιο ερωτηματικό, σημειώνει χαρακτηριστικά.
Τι σημαίνει όμως ο όρος επιλεκτική χρεοκοπία; Ο κ. Παπαπανάγου, σημειώνει ότι παρόλο που δεν έχουν ανακοινωθεί λεπτομέρειες, φαίνεται ότι το γαλλικό σχέδιο περί συμμετοχής ιδιωτών στο πακέτο διάσωσης της ελληνικής οικονομίας αξιολογείται αρνητικά και από τους τρεις οίκους αξιολόγησης οι οποίοι πλέον θέτουν την Ελλάδα υπό το λεγόμενο καθεστώς επιλεκτικής χρεοκοπίας, δηλαδή στο καθεστώς του να μην μπορεί η χώρα πλέον να απευθυνθεί στις διεθνείς αγορές και να αντλήσει κεφάλαια. «Θα μπορούσε κάποιος να πει ότι ούτως ή άλλως αυτό δε θα γινόταν ως το 2014», αναφέρει ο ίδιος για να προσθέσει ότι παρόλα αυτά, όμως, «ένας χαρακτηρισμός μιας χώρας έστω και επιλεκτικά χρεοκοπημένης στιγματίζει πάρα πολύ βαθιά και πολύ φοβάμαι ότι θέτει σε κίνδυνο το μελλοντικό δανεισμό της χώρας από τις διεθνείς αγορές».
Αγορά κρατικών ομολόγων
Τι θα μπορούσε να προσδοκά η Ελλάδα από μια Σύνοδο Κορυφής των ευρωπαίων ηγετών, εάν αυτή γίνει τελικά; «Θα περιμέναμε να δοθεί η δυνατότητα στον προσωρινό μηχανισμό στήριξης να αγοράσει κρατικά ομόλογα των υπερχρεωμένων χωρών όπως είναι η Ελλάδα Ιρλανδία και η Πορτογαλία και ακόμα και η Ισπανία και η Ιταλία», αναφέρει ο κ. Παπαπανάγου.
Τα ομόλογα αυτά, τονίζει, μπορούν να αγοραστούν στις τρέχουσες τιμές, οι οποίες είναι κατά 35-45% μικρότερες σε σχέση με τις αρχικές. «Το γεγονός ότι ο προσωρινός Μηχανισμός Στήριξης μπορεί να αγοράσει με πολύ χαμηλότερες τιμές ουσιαστικά κομμάτι του χρέους των υπερχρεωμένων χωρών στις δευτερογενείς αγορές του δίνει μετά τη δυνατότητα να επανεκδόσει ομόλογα τα οποία θα έχουν τιμή μεταξύ της αρχικής τους και της τρέχουσας και λόγω του γεγονότος ότι θα έχουν υψηλή πιστοληπτική δυνατότητα (ΑΑΑ) θα μπορούν να διατεθούν σε ιδιώτες επενδυτές», εξηγεί ο καθηγητής και σημειώνει ότι με τον τρόπο αυτό μπορεί να εκπληρωθεί η γερμανική επιθυμία περί συμμετοχής ιδιωτών στα πακέτα διάσωσης των υπερχρεωμένων χωρών. Ωστόσο, εδώ υπάρχει ένα «αγκάθι», καθώς κάτι τέτοιο προϋποθέτει ότι ο προσωρινός Μηχανισμός Στήριξης έχει τα απαιτούμενα κεφάλαια. «Τα 750 εκατ. ευρώ που έχει στη διάθεσή του σήμερα δεν επαρκούν για τέτοιου είδους εγχείρημα και ειδικά όταν μιλάμε για αγορά ομολόγων μεγάλων χωρών όπως η Ισπανία και η Ιταλία. Περιμένουμε λοιπόν να υπάρχει τουλάχιστον ένας διπλασιασμός κεφαλαίων», δηλώνει ο κ. Παπαπανάγου, ενώ εκφράζει τον φόβο ότι ούτε και αυτά θα είναι επαρκή και αναφέρει ότι οι επενδυτές εκτιμούν ότι τα κεφάλαια αυτά πιθανόν να πρέπει να ανέλθουν σε 3 τρις. «ποσό που δεν μπορεί αυτήν τη στιγμή να βρεθεί από τις χώρες της ευρωζώνης». Αυτό σημαίνει ουσιαστικά ότι ανοίγει ουσιαστικά η συζήτηση για έκδοση ευρωομολόγων, σύμφωνα με τον καθηγητή.
Καταλήγοντας, ο κ. Παπαπανάγου επικρίνει την καθυστέρηση στην αντίδραση της Ευρώπης. «Ενώ οι αγορές αποφασίζουν σε νανοδευτερόλεπτα η Ευρώπη καθυστερεί τρομερά θέτοντας σε κίνδυνο πλέον ολόκληρο το ευρωπαϊκό οικοδόμημα», αναφέρει.
«Ελπίζω ότι θα υπάρξει σύντομα κάτι πιο συγκεκριμένο. Όμως πρέπει να λάβουμε υπόψη μας ότι πιο συγκεκριμένες αποφάσεις απαιτούν μια συνολικότερη αντιμετώπιση του προβλήματος. Η Ευρώπη πρέπει να καταλάβει ότι αντιμετωπίζει τριπλή κρίση: σε επίπεδο δημοσίου χρέους, σε τραπεζικό και σε επίπεδο οικονομικής ανάπτυξης. Εάν η κατάσταση αυτή συνεχιστεί η ευρωπαϊκή οικονομία θα είναι σε μια 20ετία μικρότερη από την οικονομία της αφρικανικής ηπείρου», τονίζει.
Αντιδράσεις της αντιπολίτευσης
Οι προχθεσινές αναφορές πάντως του αντιπροέδρου της κυβέρνησης και υπουργού Οικονομικών κ. Βενιζέλου στις λέξεις επιλεκτική χρεοκοπία προκάλεσαν τις αντιδράσεις της αντιπολίτευσης και ποικίλα σχόλια, ενώ ο ίδιος του με χθεσινή απάντηση στον πρόεδρο της ΝΔ δίνει κάποιες εξηγήσεις.
«Η λέξη χρεοκοπία απαγορεύεται στο λεξιλόγιό μας και αυτό ισχύει είτε για την ελεγχόμενη, την επιλεκτική και την περιορισμένη, ακόμη κι αν γίνεται αναφορά στον αγγλικό όρο selective default» ανέφερε ο πρόεδρος της ΝΔ Αντώνης Σαμαράς, επισημαίνοντας πως η εκφορά της και μόνο μπορεί να γίνει αυτοεκπληρούμενη προφητεία.
Απαντώντας στις επικρίσεις του κ. Σαμαρά ο υπουργός Οικονομικών κ. Βενιζέλος με δήλωσή του αναφέρει ότι η αναφορά του στον όρο selective default «δεν έχει καμία σχέση με την χρεοκοπία όπως την γνωρίζει και την αντιλαμβάνεται ο κόσμος ως πραγματική κατάσταση». Και εξήγησα, συνεχίζει ο κ. Βενιζέλος, το ακριβές και πραγματικό περιεχόμενό του όρου επειδή γνωρίζω με ποιον χαλαρό ή και ανεύθυνο ακόμη τρόπο χρησιμοποιούνται αυτοί οι όροι στην ελληνική δημόσια συζήτηση. Σημειώνει ακόμη ότι περίμενε από τον αρχηγό της αξιωματικής αντιπολίτευσης να στηρίξει την κυβέρνηση «στην προσπάθειά της να επικρατήσει ένας υπεύθυνος και ψύχραιμος τρόπος διαχείρισης των ζητημάτων προς όφελος της χώρας».
«Είτε την ονομάσουν επιλεκτική ή κούρεμα ή επιμήκυνση ή αντικατάσταση, το πράγμα δεν βγαίνει αν δεν αντιμετατεθούν οι συσσωρευμένες υποχρεώσεις της χώρας. Τα δάνεια δεν επαρκούν όσο μεγάλο και να ΄ναι το ποσό, αφού υποκείμεθα στην ανακύκλωση των τόκων», ήταν το σχόλιο του εκπροσώπου του ΛΑ.Ο.Σ., Κωστή Αϊβαλιώτη για τις οικονομικές εξελίξεις. «Η λύση μπορεί να είναι μονάχα πολιτική και σε ευρωπαϊκό επίπεδο» είπε ο πρόεδρος της ΚΟ του ΣΥΡΙΖΑ Αλέξης Τσίπρας.
«Η κυβέρνηση οφείλει να δώσει σαφείς εξηγήσεις αναφορικά με την πορεία και την εξέλιξη των πραγμάτων σε σχέση με την ΕΕ, καθώς και με τις συνέπειες των ενδεχόμενων επιλογών και επιδιώξεών της είτε πρόκειται για «επιλεκτική χρεοκοπία», είτε για εθελοντική μετακύλιση ομολόγων, είτε για επαναγορά κρατικών ομολόγων μέσω ενιαίου μηχανισμού», δήλωσε ο πρόεδρος της Δημοκρατικής Αριστεράς Φώτης Κουβέλης,
Ο κ. Βενιζέλος αναλαμβάνει τεράστια ευθύνη σπεύδοντας να αποδεχθεί την προοπτική της «επιλεκτικής χρεοκοπίας», είπε μεταξύ άλλων η πρόεδρος της Δημοκρατικής Συμμαχίας Ντόρα Μπακογιάννη.
