Επιβαρύνσεις για τους δανειολήπτες σε μια δύσκολη περίοδο, θα φέρει η αύξηση των επιτοκίων από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, η οποία, όπως όλα δείχνουν, αναμένεται να αποφασιστεί την ερχόμενη Πέμπτη. Την πρόθεση πάντως αυτή της ΕΚΤ επικρίνουν γνωστοί οικονομολόγοι.
Ο πρόεδρος της ΕΚΤ Ζαν-Κλοντ Τρισέ, είχε δώσει το στίγμα των προθέσεων της διοίκησης της τράπεζας με προηγούμενες δηλώσεις του, προετοιμάζοντας έτσι την αγορά, η οποία προεξοφλεί άνοδο του επιτοκίου της τάξης του 0,25%, σε πρώτη φάση. Σημειώνεται ότι το βασικό επιτόκιο της ΕΚΤ παρέμενε καθηλωμένο στο 1% από το Μάιο του 2009.
Γνωστοί οικονομολόγοι επικρίνουν την πρόθεση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας να προχωρήσει άμεσα σε αύξηση των επιτοκίων της και να αναζητήσει τρόπους απεξάρτησης των ασθενέστερων τραπεζών από αυτή. Όπως αναφέρει δημοσίευμα της εφημερίδας Financial Times, ο καθηγητής οικονομικών στο Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης κ. Νουριέλ Ρουμπινί εξέφρασε το φόβο ότι «η πιο αυστηρή νομισματική πολιτική της ΕΚΤ θα διογκώσει τις πιέσεις στην ανάπτυξη, τα δημόσια οικονομικά και τη χρηματοπιστωτική κατάσταση στην περιφέρεια (σ.σ.: της Ευρωζώνης)».
Ο επικεφαλής οικονομολόγους της τράπεζας Standard Chartered προειδοποίησε ότι «η πρόκληση για την Ευρώπη είναι ότι το ίδιο μέγεθος δεν ταιριάζει σε όλους», προσθέτοντας ότι το υψηλότερο κόστος του δημόσιου δανεισμού «είναι η λάθος πολιτική, για τον λάθος λόγο σε λάθος χρόνο».
Η πρόθεση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας να αυξήσει τα επιτόκιά της θα αυξήσει το κόστος δανεισμού για την ελληνική οικονομία, αλλά οι συνέπειες θα εξαρτηθούν από το ύψος της αύξησης και από το αν θα ακολουθήσουν και άλλες αυξήσεις, δήλωσε ο υπουργός Οικονομικών. Η αύξηση των επιτοκίων, είπε, είναι θέμα που δημιουργεί ανησυχία, αλλά σημείωσε ότι δεν θεωρεί ότι μία μικρή αύξηση των επιτοκίων θα κάνει μεγάλη διαφορά.
Σημειώνεται ότι στη χώρα μας περίπου το 40% των δανείων είναι συνδεδεμένα με το επιτόκιο της ΕΚΤ, γεγονός που σημαίνει ότι θα επηρεαστούν άμεσα, με αυξήσεις των μηνιαίων δόσεων, που έτσι κι αλλιώς, πολλά νοικοκυριά δυσκολεύονται να πληρώσουν.
Εν τω μεταξύ, άνοδο κατέγραψαν τα μέσα επιτόκια νέων καταναλωτικών και επιχειρηματικών δανείων το Φεβρουάριο σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα, ενώ τα μέσα επιτόκια στεγαστικών δανείων παρουσίασαν μείωση μεταξύ 2 και 7 μονάδων βάσης. Στα ίδια επίπεδα με τον προηγούμενο μήνα έμειναν τα μέσα επιτόκια νέων τραπεζικών καταθέσεων, όπως προκύπτει από τα στοιχεία που δημοσιοποίησε τη Δευτέρα η Τράπεζα της Ελλάδος. Για τις νέες καταθέσεις, τα μέσα επιτόκια των καταθέσεων μίας ημέρας από νοικοκυριά και επιχειρήσεις έμειναν στο 0,44% και 0,34% αντίστοιχα. Αμετάβλητο στο 3,75% και το μέσο επιτόκιο των καταθέσεων από νοικοκυριά με συμφωνημένη διάρκεια έως 1 έτος.
Σημειώνεται ότι εν αναμονή της επικείμενη απόφασης, σε υψηλά επίπεδα κινήθηκαν χθες τα επιτόκια των κρατικών ομολόγων στην Ευρωζώνη. Στην Ελλάδα, το χρηματιστήριο έκλεισε χθες με σημαντική πτώση 2,24%.
Απεξάρτηση ευρωπαϊκών τραπεζών
Το δημοσίευμα των Financial Times αναφέρεται επίσης σε ένα σχέδιο που εξετάζει η ΕΚΤ για την απεξάρτηση των ευρωπαϊκών τραπεζών από τη ρευστότητά της, την οποία χορηγούσε χωρίς ποσοτικούς περιορισμούς από τα τέλη του 2008. Μία δυνατότητα, σημειώνει, είναι να επιβληθούν ειδικά όρια άντλησης ρευστότητας για κάθε τράπεζα καθώς και επιβαρύνσεις για τις τράπεζες που κάνουν συχνότερα χρήση των κεφαλαίων της ΕΚΤ.
Ο κ. Παπακωνσταντίνου τόνισε στη συνέντευξη που έδωσε στην τηλεόραση των FT ότι η απεξάρτηση των ελληνικών τραπεζών θα γίνει σταδιακά. Την περασμένη Πέμπτη, η ΕΚΤ υποσχέθηκε ότι θα συνεχίσει να παρέχει ρευστότητα στις ιρλανδικές τράπεζες και να δέχεται τα ομόλογα του ιρλανδικού Δημοσίου ως ενέχυρο, ανεξάρτητα από την πιστοληπτική διαβάθμισή τους, μετά τα αποτελέσματα των τεστ αντοχής, τα οποία έδειξαν ότι χρειάζονται επιπλέον 24 δις. ευρώ σε κεφάλαια. Ωστόσο, το Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΚΤ δεν συμφώνησε στην καθιέρωση ενός νέου μακροπρόθεσμου χρηματοδοτικού μέσου για τις ιρλανδικές τράπεζες, θέμα που εξακολουθεί να βρίσκεται υπό εξέταση.
Ερωτηθείς για το ζήτημα που έχει ανακύψει με τις εκθέσεις των οίκων πιστοληπτικής αξιολόγησης, ο υπουργός είπε ότι υπάρχει ένα συστημικό πρόβλημα για την Ελλάδα, επειδή οι οίκοι αξιολογούν με βάση τις αντιλήψεις των αγορών, με συνέπεια να δημιουργείται ένας φαύλος κύκλος. Για το λόγο αυτό, πρόσθεσε, αναμένεται να υπάρξει ευρωπαϊκή απάντηση για να αντιμετωπισθεί το θέμα αυτό.
Έγκριση Κομισιόν για τα 30 δισ. ευρώ
στις ελληνικές τράπεζες
Σημειώνεται ότι εγκρίθηκε χθες από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή η χορήγηση επιπρόσθετων εγγυήσεων προς τα ελληνικά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, ύψους 30 δισ. ευρώ, στο πλαίσιο του προγράμματος οικονομικής προσαρμογής που έχει συμφωνήσει η κυβέρνηση με την ΕΕ.
Όπως σημειώνει η Επιτροπή σε ανακοίνωσή της η αύξηση αυτή είχε ήδη προβλεφθεί στο μνημόνιο για την τρίτη αναθεώρηση του προγράμματος οικονομικής προσαρμογής της Ελλάδας, προσθέτοντας ότι οι εγγυήσεις αφορούν τα ελληνικά πιστωτικά ιδρύματα.
Η ενίσχυση του προγράμματος στήριξης των τραπεζών προβλέπεται σε νομοσχέδιο που κατατέθηκε την περασμένη εβδομάδα στη Βουλή.
Στο ίδιο νομοσχέδιο προβλέπεται και το δικαίωμα του Δημοσίου να ασκεί βέτο σε πιθανές συγχωνεύσεις ή εξαγορές τραπεζών που κάνουν χρήση του ελληνικού πακέτου στήριξης ρευστότητας.