">
Του ΤΑΣΟΥ ΘΩΜΑ
Από τις εξεγέρσεις στον αραβικό κόσμο και την πτώση δυο δικτατόρων μέχρι την αποχώρηση των αμερικανών από το Ιράκ και την σύγκρουση των πάλαι ποτέ συμμαχικών χωρών Τουρκίας και Ισραήλ ένα συμπέρασμα μπορούμε να βγάλουμε. Η Δύση αντιμετωπίζει μια αλλαγή των σταθερών συμμαχιών και μεγάλα γεωπολιτικά ρήγματα στην περιοχή. Η εβδομάδα που μας πέρασε προσέφερε ένα μωσαϊκό αυτών των εξελίξεων. Ο Τούρκος πρωθυπουργός Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν υποδεχόταν θερμά τον ηγέτη της Χαμάς, το Ιράν απείλησε με κλείσιμο των Στενών του Χορμούζ, μέσω των οποίων διέρχεται το 40% του πετρελαίου παγκοσμίως, εάν επιβληθούν περιορισμοί στις εξαγωγές ιρανικού πετρελαίου. Έτσι σε απάντηση, ο 5ος Στόλος των ΗΠΑ πήγε στον Περσικό Κόλπο.
Την περασμένη Τρίτη ο ηγέτης της Χαμάς, Ισμαήλ Χανίγε, πέρασε τις πύλες της τουρκικής εθνοσυνέλευσης στην Άγκυρα και αποθεώθηκε από τα μέλη της κοινοβουλευτικής ομάδας του κυβερνώντος Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (AKP). Την ίδια ώρα ο Ταγίπ Ερντογάν στην ομιλία του εξέφραζε ικανοποίηση για τη συμφιλίωση ανάμεσα στην Χαμάς και τη Φατάχ. Εν συνεχεία, Ερντογάν και Χανίγε επιδόθηκαν σε επίδειξη φιλίας ενώπιον των φωτογράφων, όταν και είχαν θερμή χειραψία, επιδεινώνοντας ακόμη περισσότερο τις ήδη ταραγμένες σχέσεις της χώρας του με το Ισραήλ.
Η επίσκεψη του Χανίγε στην Άγκυρα πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της πρώτης περιοδείας του στο εξωτερικό μετά την ανάληψη του ελέγχου της Λωρίδας της Γάζας από τη Χαμάς το 2007. Ενόσω Ισραηλινοί και Παλαιστίνιοι διαπραγματευτές συναντιόνται για μια ακόμη φορά, χωρίς την οποιαδήποτε προσδοκία για ειρηνευτικό διάλογο, η περιοδεία του Χανίγε είναι μια απόπειρα εξεύρεσης υποστηρικτών και η υποδοχή της Τουρκίας είναι κομβικής σημασίας. Παρά το γεγονός ότι η Τουρκία είναι μια χώρα μέλος του ΝΑΤΟ, σε ενταξιακές διαπραγματεύσεις και με την Ευρωπαϊκή Ένωση μάλιστα, ο Ερντογάν διατηρεί θερμές σχέσεις με τη Χαμάς, η οποία θεωρείται τρομοκρατική οργάνωση από τις ΗΠΑ και τη Δύση.
Πέραν της Χαμάς, η Τουρκία διατηρεί άριστες σχέσεις και με το Ιράν, κάτι που μας φέρνει στο δεύτερο ζήτημα των γεωπολιτικών αναταράξεων. Το Ιράν έχει αναστατώσει τόσο πολύ τη Δύση που η Ευρωπαϊκή Ένωση ετοιμάζεται να επιβάλει εμπάργκο στο ιρανικό πετρέλαιο. Την περασμένη Τετάρτη τα κράτη-μέλη της ΕΕ κατέληξαν σε κατ’ αρχήν συμφωνία σχετικά με την επιβολή εμπάργκο πετρελαίου του Ιράν στην περίπτωση που η Τεχεράνη εξακολουθεί να μην συνεργάζεται με τη διεθνή κοινότητα για το αμφιλεγόμενο πυρηνικό της πρόγραμμα.
Άμεση ήταν η αντίδραση της Αμερικής, η οποία χαιρέτισε τη συμφωνία χαρακτηρίζοντάς την «καλά νέα που θα ενισχύσουν την οικονομική πίεση στην Τεχεράνη». «Αυτά τα βήματα θέλουμε να βλέπουμε να κάνουν όχι μόνο οι στενοί μας εταίροι σε μέρη όπως η Ευρώπη, αλλά και σε χώρες σε όλο τον κόσμο», δήλωσε η εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ Βικτόρια Νάλαντ.
Από την πλευρά του Ιράν απάντησε ο υπουργός Εξωτερικών Αλί Ακμπάρ Σαλεχί λέγοντας πως η χώρα του «με τη βοήθεια του θεού, είναι πάντα έτοιμη να αντιμετωπίσει τέτοιες εχθρικές κινήσεις και δεν ανησυχούμε καθόλου για τις κυρώσεις (...) Όπως έχουμε αντεπεξέλθει στις δυσκολίες τα τελευταία 32 χρόνια, με τη βοήθεια του θεού και τις προσπάθειες που κάνουμε θα καταφέρουμε να ξεπεράσουμε και αυτό», κατέληξε.
Όλα αυτά ενώ το περασμένο Σάββατο ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, Μπαράκ Ομπάμα, υπέγραψε έναν νόμο για τη χρηματοδότηση του Πενταγώνου που ενισχύει τις κυρώσεις κατά του χρηματοπιστωτικού τομέα του Ιράν. Τα νέα μέτρα προβλέπουν ότι ο Μ. Ομπάμα θα έχει το δικαίωμα να παγώσει τα περιουσιακά στοιχεία όλων των ξένων χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων που συναλλάσσονται με την κεντρική τράπεζα του Ιράν στον πετρελαϊκό τομέα.
Όταν στην χαραυγή του προηγούμενου έτους αποχωρούσαν οι τελευταίοι στρατιώτες των ΗΠΑ από το Ιράκ, ο Μ. Ομπάμα γνώριζε πολύ καλά ότι παρότι η Αμερική κέρδισε τον πόλεμο, ταυτόχρονα δημιούργησε έναν άλλο μεγάλο πόλο στην Μέση Ανατολή. Η εκλογή του Αχμαντινετζάντ και η επέκταση της επιρροής του Ιράν, σε βαθμό να ανταγωνίζεται την Σαουδική Αραβία, έχει προξενήσει την υστερική αντίδραση των Αμερικάνων, οι οποίοι προσπαθούν μέσω ενός οικονομικού πολέμου να πλήξουν τους αναδυόμενους Πέρσες. Ταυτόχρονα, η Αραβική Άνοιξη άλλαξε την εξωτερική πολιτική ενός άλλου σημαντικού παίκτη στην ευρύτερη περιοχή. Η Τουρκία αλλάζει τις στρατηγικές της σχέσεις με στόχο να ηγηθεί του αραβικού-μουσουλμανικού κόσμου, ακόμη και αν πρόκειται για τους σκληρούς πυρήνες του όπως τη Χαμάς.
