">
Μια λακκούβα γεμάτη νερό, ένα αυτοκίνητο που περνά με ταχύτητα και ένας πεζός που βρίσκεται στο πεζοδρόμιο. Το αποτέλεσμα είναι γνωστό σε όσους έχουν περπατήσει σε δρόμους μετά από δυνατή βροχή. Εκείνο που αρκετοί αγνοούν είναι ότι το κατάβρεγμα πεζών από διερχόμενο όχημα μπορεί, υπό προϋποθέσεις, να επιφέρει πρόστιμο 150 ευρώ και αφαίρεση της άδειας οδήγησης για 40 ημέρες.
Ο νέος Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας (ν. 5209/2025) προβλέπει συγκεκριμένες υποχρεώσεις για τους οδηγούς, τόσο ως προς την προστασία των πεζών όσο και ως προς την προσαρμογή της ταχύτητας στις καιρικές συνθήκες.
Ωστόσο, υπάρχει μια σημαντική διευκρίνιση: Δεν επιβάλλεται αυτομάτως πρόστιμο σε κάθε οδηγό που πιτσιλίζει έναν πεζό. Για να διαπιστωθεί παράβαση, εξετάζονται οι πραγματικές συνθήκες και η συμπεριφορά του οδηγού.
Τι προβλέπει ο ΚΟΚ για τους οδηγούς που καταβρέχουν πεζούς;
Η βασική διάταξη βρίσκεται στο άρθρο 43 του νέου ΚΟΚ, το οποίο ρυθμίζει τη συμπεριφορά των οδηγών απέναντι στους πεζούς.
Στην πρώτη παράγραφο αναφέρεται χαρακτηριστικά:
«Οι οδηγοί πρέπει να αποφεύγουν να συμπεριφέρονται με τρόπο που μπορεί να θέσει σε κίνδυνο τους πεζούς».
Η συγκεκριμένη υποχρέωση καλύπτει συμπεριφορές που ενδέχεται να προκαλέσουν κίνδυνο, ακόμη και αν τελικά δεν σημειωθεί τραυματισμός.
Για παράδειγμα, ένας οδηγός που περνά με ακατάλληλη ταχύτητα μέσα από συγκεντρωμένα νερά, ενώ δίπλα βρίσκονται πεζοί, μπορεί να προκαλέσει αιφνιδιασμό, απότομη αντίδραση ή ακόμη και απώλεια ισορροπίας.
Το άρθρο 43 δεν αναφέρει ρητά το κατάβρεγμα πεζών ως αυτοτελή παράβαση. Ωστόσο, μπορεί να εφαρμοστεί όταν η συμπεριφορά του οδηγού δημιουργεί κίνδυνο για την ασφάλειά τους.
Ποιο είναι το πρόστιμο και για πόσες ημέρες αφαιρείται το δίπλωμα;
Σύμφωνα με την παράγραφο 6 του άρθρου 43, οι παραβάσεις του συγκεκριμένου άρθρου κατατάσσονται στην κατηγορία Ε2-Α και στην κατηγορία Σ, η οποία αφορά την αντικοινωνική οδική συμπεριφορά.
Οι προβλεπόμενες κυρώσεις, σε συνδυασμό με το άρθρο 108 του ΚΟΚ, είναι διοικητικό πρόστιμο 150 ευρώ και αφαίρεση της άδειας οδήγησης για 40 ημέρες.
Επομένως, εφόσον διαπιστωθεί ότι η συμπεριφορά του οδηγού εμπίπτει στη συγκεκριμένη διάταξη, μπορεί να επιβληθούν και οι δύο κυρώσεις.
Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε περιστατικό κατά το οποίο νερά από τον δρόμο καταλήγουν σε πεζούς αντιμετωπίζεται με τον ίδιο τρόπο.
Καθοριστικό ρόλο έχουν η ταχύτητα του οχήματος, οι συνθήκες κυκλοφορίας, η παρουσία πεζών και το κατά πόσο η συμπεριφορά του οδηγού μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο την ασφάλειά τους.
Τι ισχύει όταν ο οδηγός δεν μειώνει ταχύτητα στη βροχή;
Ο Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας περιλαμβάνει ειδικές προβλέψεις για την οδήγηση σε δύσκολες καιρικές συνθήκες.
Σύμφωνα με το άρθρο 23, οι οδηγοί οφείλουν να προσαρμόζουν την ταχύτητά τους στην κατάσταση του οδοστρώματος, στις καιρικές συνθήκες, στην κυκλοφορία και στα χαρακτηριστικά του οχήματός τους.
Η παράγραφος 3 του ίδιου άρθρου προβλέπει ρητά τη μείωση της ταχύτητας όταν βρέχει.
Αυτό σημαίνει ότι ένας οδηγός δεν απαλλάσσεται από την ευθύνη του μόνο και μόνο επειδή κινείται εντός του επιτρεπόμενου ορίου ταχύτητας.
Ακόμη και με ταχύτητα χαμηλότερη από το όριο, η διέλευση από σημείο όπου έχουν συγκεντρωθεί νερά μπορεί να είναι επικίνδυνη, ιδιαίτερα όταν κοντά στο οδόστρωμα βρίσκονται πεζοί.
Για τις συγκεκριμένες παραβάσεις προσαρμογής και μείωσης της ταχύτητας, το άρθρο 23 προβλέπει κατάταξη στην κατηγορία Ε1-Α, με πρόστιμο 30 ευρώ.
Πρόκειται για διαφορετική παράβαση από εκείνη που αφορά τη συμπεριφορά οδηγού η οποία μπορεί να θέσει σε κίνδυνο πεζούς.
Τι προβλέπει ο ΚΟΚ για την ευγενική συμπεριφορά στον δρόμο;
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και το άρθρο 16 του ΚΟΚ, το οποίο καθορίζει τους γενικούς κανόνες οδικής συμπεριφοράς.
Οι οδηγοί υποχρεούνται να κινούνται με σύνεση και συνεχή προσοχή, λαμβάνοντας μέτρα για την προστασία των υπόλοιπων χρηστών του δρόμου.
Ο νόμος δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα στην προστασία παιδιών, ηλικιωμένων και ατόμων με αναπηρία.
Παράλληλα, απαγορεύονται συμπεριφορές που προκαλούν φόβο, ανησυχία ή παρενόχληση στους άλλους χρήστες του οδικού δικτύου.
Η παράγραφος 7 του άρθρου 16 προβλέπει επιπλέον υποχρέωση ευγενικής συμπεριφοράς απέναντι στους πεζούς και στους υπόλοιπους οδηγούς.
Η παράβαση της συγκεκριμένης υποχρέωσης εντάσσεται στις κατηγορίες Ε2-Α και Σ.
Έτσι, ένα περιστατικό κατά το οποίο οδηγός περνά σκόπιμα μέσα από νερά για να καταβρέξει πεζούς μπορεί να εξεταστεί και υπό το πρίσμα των γενικών κανόνων οδικής συμπεριφοράς.
Η εφαρμογή κάθε διάταξης εξαρτάται από τα πραγματικά περιστατικά και δεν συνεπάγεται αυτομάτως τη βεβαίωση πολλαπλών παραβάσεων.
Τι πρέπει να κάνει ο οδηγός όταν βλέπει νερά δίπλα στο πεζοδρόμιο;
Η ασφαλής οδήγηση σε βρεγμένο δρόμο απαιτεί έγκαιρη αντίδραση.
Όταν ένας οδηγός πλησιάζει σε σημείο όπου έχουν συγκεντρωθεί νερά, ιδιαίτερα κοντά σε πεζοδρόμια, στάσεις λεωφορείων ή διαβάσεις, οφείλει να προσαρμόζει εγκαίρως την ταχύτητά του.
Η επιβράδυνση πρέπει να γίνεται ομαλά, χωρίς απότομες κινήσεις που θα μπορούσαν να προκαλέσουν ατύχημα.
Αντίστοιχα, ένας ξαφνικός ελιγμός προς άλλη λωρίδα για την αποφυγή μιας λακκούβας μπορεί να δημιουργήσει μεγαλύτερο κίνδυνο για τους υπόλοιπους οδηγούς.
Η πρόληψη αρχίζει πριν φτάσει το αυτοκίνητο στα λιμνάζοντα νερά, όταν ο οδηγός έχει ακόμη τη δυνατότητα να μειώσει με ασφάλεια την ταχύτητά του.
Μπορεί ένας πεζός να καταγγείλει οδηγό που τον κατέβρεξε;
Ένας πεζός που θεωρεί ότι κινδύνευσε από τη συμπεριφορά διερχόμενου οδηγού μπορεί να αναφέρει το περιστατικό στην αρμόδια αστυνομική υπηρεσία.
Για την καλύτερη αξιολόγηση της αναφοράς είναι χρήσιμο να γνωρίζει τον αριθμό κυκλοφορίας του οχήματος, το σημείο και την ώρα του περιστατικού.
Σημαντική μπορεί να είναι και η ύπαρξη μαρτύρων που είδαν τι συνέβη.
Η υποβολή αναφοράς, πάντως, δεν σημαίνει ότι επιβάλλεται αυτομάτως πρόστιμο. Οι αρμόδιες αρχές εξετάζουν τα διαθέσιμα στοιχεία προκειμένου να διαπιστώσουν εάν στοιχειοθετείται παράβαση.
Από την άλλη πλευρά, ο οδηγός στον οποίο βεβαιώνεται παράβαση έχει, σύμφωνα με το άρθρο 107 παράγραφος 2 του ΚΟΚ, δικαίωμα να υποβάλει αντιρρήσεις εντός τριών ημερών από την επίδοση της βεβαίωσης.
Το κατάβρεγμα ενός πεζού μπορεί να φαίνεται σε ορισμένους ως μια ασήμαντη ενόχληση. Ωστόσο, όταν συνοδεύεται από επικίνδυνη οδηγική συμπεριφορά, μπορεί να έχει σοβαρότερες συνέπειες.
Και αυτό ακριβώς επιδιώκει να αποτρέψει ο Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας: όχι απλώς τα βρεγμένα ρούχα, αλλά τον κίνδυνο που μπορεί να δημιουργήσει η απροσεξία πίσω από το τιμόνι.
