«Έχω την εντύπωση ότι το 2012 δεν θα σημάνει μόνο το τέλος της οικονομικής μας τραγωδίας αλλά θα είναι και η χρονιά που η επόμενη κυβέρνηση θα ανακηρύξει την Ελληνική ΑΟΖ». Τα παραπάνω υποστήριξε ο καθηγητής του πανεπιστημίου του Maryland κ. Θ. Καρυώτης, στη διάρκεια της ομιλίας του κατά την πρόσφατη παρουσίαση του βιβλίου με τίτλο «Aποκλειστική Oικονομική Zώνη. Από τη Στρατηγική Κίνηση στην Οικονομική Λύση», η οποία πραγματοποιήθηκε στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών.
Σημειώνεται ότι το βιβλίο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Καστανιώτη, σε επιμέλεια Βασίλη Π. Κικίλια και κείμενα των: Θεόδωρου Καρυώτη, Σόλων Κασσίνη, Διευθυντή Ενέργειας στο Υπουργείο Εμπορίου, Βιομηχανίας και Τουρισμού της Κυπριακής Δημοκρατίας και Δρ. Νίκου Λυγερού, Στρατηγικού Σύμβουλου. Ο Τ.Θ. δημοσιεύει σήμερα αποσπάσματα από την ομιλία του κ. Καρυώτη.
Έπειτα από μια σύντομη εισαγωγή στην προϊστορία των προσπαθειών του στο θέμα της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ), ο κ. Καρυώτης ανέφερε ότι η Σύμβαση του 1982 για το Δίκαιο της Θάλασσας αναφέρει ρητά (άρθρο 121, παράγραφο 2) ότι όλα τα νησιά διαθέτουν ΑΟΖ και ότι η ΑΟΖ ενός νησιού καθορίζεται με τον ίδιο ακριβώς τρόπο που καθορίζεται και για τις ηπειρωτικές περιοχές. Επομένως, κατά τον ίδιο, η Τουρκία δεν μπορεί να χρησιμοποιήσει για την ΑΟΖ τα ίδια επιχειρήματα που προβάλλει για την υφαλοκρηπίδα των νησιών του Αιγαίου. Άλλωστε, η νέα Σύμβαση έχει καταργήσει τη γεωλογική έννοια της υφαλοκρηπίδας «και έτσι η Τουρκία έχει χάσει και αυτό το επιχείρημα», επισήμανε ο κ. Καρυώτης, υπενθυμίζοντας ότι η Τουρκία ήταν ένα από 4 κράτη που δεν υπέγραψαν τη Συνθήκη για το Δίκαιο της Θάλασσας και ο κύριος λόγος ήταν η ύπαρξη της ΑΟΖ.
Ο κ. Καρυώτης άσκησε κριτική στις ελληνικές κυβερνήσεις των τελευταίων 30 ετών, λέγοντας ότι «σεβάστηκαν την επιθυμία της Τουρκίας να μη συζητήσουν το θέμα της ΑΟΖ», ενώ υποστήριξε ότι «η άρνηση των δυο τελευταίων ελληνικών κυβερνήσεων να οριοθετήσουν την ελληνική ΑΟΖ με αυτή της Κύπρου δεν αποτελεί μόνο πράξη δειλίας αλλά και μεγάλης απερισκεψίας».
Κλειδί σ' αυτήν την οριοθέτηση, κατά τον καθηγητή, είναι το Καστελόριζο, νησί το οποίο κατοικείται και κατά συνέπεια κανείς δεν μπορεί να αμφισβητήσει ότι διαθέτει ΑΟΖ. «Εάν η Ελλάδα δεχτεί να προχωρήσει σε οριοθέτηση ΑΟΖ με την Αίγυπτο χωρίς τον υπολογισμό του Καστελόριζου η εμφανής συνέπεια θα είναι η Ελλάδα να μην έχει θαλάσσια σύνορα με τη Κύπρο!», παρατήρησε.
Ο ίδιος αναφέρθηκε στην προσπάθεια μείωσης της αξίας της ΑΟΖ από κάποιους τώρα τελευταία «επιδιώκοντας να μας πείσουν ότι δεν αποτελεί παρά ‘μόδα’!», σημειώνοντας ότι «ξεχνούν βέβαια ότι για πολλά χρόνια κανένα κράτος δεν έχει προσφύγει στο Διεθνές Δικαστήριο στη Χάγη ζητώντας μόνο την οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας αλλά ζητώντας ταυτόχρονα και την οριοθέτηση της ΑΟΖ». Οι ίδιοι κύκλοι, συνέχισε ο κ. Καρυώτης, «όχι μόνο αγνοούν την αξία της ΑΟΖ αλλά προσπαθούν να μας πείσουν ότι το Ισραήλ και η Κύπρος κακώς προχώρησαν σε οριοθέτηση της ΑΟΖ απεμπολώντας τα εθνικά τους συμφέροντα μια και αγνόησαν την οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας». «Είναι ξεκάθαρο σε όλους», τόνισε, «ότι η οριοθέτηση της ΑΟΖ ανάμεσα στην Κύπρο και το Ισραήλ αποτελεί όχι μόνο μία σημαντική οριοθέτηση αλλά ταυτόχρονα το γεγονός αυτό είχε και άμεσες πρακτικές συνέπειες εφόσον τα κράτη αυτά έχουν προχωρήσει σε θαλάσσιες έρευνες για την εξερεύνηση πετρελαίου και φυσικού αερίου και δεν σχεδιάζουν να οριοθετήσουν ποτέ την υφαλοκρηπίδα τους, διότι η έννοια αυτή έχει ξεπεραστεί από το 1982 από την έννοια της ΑΟΖ».
Ο καθηγητής έκανε αναφορά και σε πρόσφατες έγκυρες μελέτες που έχουν γίνει στην Ανατολική Μεσόγειο οι οποίες καθιστούν πολύ πιθανή την ύπαρξη μεγάλων κοιτασμάτων φυσικού αερίου και πετρελαίου, λέγοντας ότι αυτό εξηγεί την έντονη κινητικότητα στο Αιγαίο και ιδίως στην Ανατολική Μεσόγειο «και επιβάλλει στην Ελλάδα να προβεί τώρα στις αναγκαίες κινήσεις για την προάσπιση των κυριαρχικών της δικαιωμάτων».
«Η Ελλάδα, όταν αποφασίσει να ανακηρύξει ΑΟΖ σε όλες τις θάλασσές της ακολουθώντας πιστά τις διατάξεις του Δίκαιου της Θάλασσας, δεν έχει τίποτα να φοβηθεί από την Τουρκία», τόνισε ο κ. Καρυώτης για να προσθέσει ότι επομένως, ο δισταγμός της ελληνικής κυβέρνησης «είναι εντελώς αδικαιολόγητος διότι η οριοθέτηση της ΑΟΖ Ελλάδας-Κύπρου θα δημιουργήσει ένα προηγούμενο για το Καστελόριζο και ΑΟΖ που de facto και de jure θα αποτελεί επίσης και ΑΟΖ της ΕΕ». Τόνισε ακόμη ότι «τώρα που η Κύπρος αποφάσισε θαρραλέα να οριοθετήσει την ΑΟΖ της με αυτή του Ισραήλ δεν υπάρχει πλέον καμία δικαιολογία για την Ελλάδα να μην κάνει το ίδιο με την Κύπρο».
«Η Τουρκία προσπαθεί για πολύ καιρό τώρα να πείσει την διεθνή κοινότητα ότι η περιοχή ανάμεσα στο Καστελόριζο, την Κρήτη και την Κύπρο είναι μέρος της τουρκικής ΑΟΖ. Αυτό αποτελεί ξεκάθαρη παραβίαση όλων των κανόνων του Δίκαιου της Θάλασσας, είπε ο καθηγητής και σημείωσε ότι πρέπει «να συμφωνήσουμε για μια τριεθνή οριοθέτηση της ΑΟΖ ανάμεσα στην Ελλάδα, την Κύπρο και την Αίγυπτο που θα δίνει πλήρη επήρεια στο Καστελόριζο και στην Στρογγύλη, καθώς, «σε περίπτωση που τελικά δεν έχουμε θαλάσσια σύνορα με τη Κύπρο η ζημιά πέραν από πολιτική, και ιδεολογική είναι και οικονομική».
Είναι χαρακτηριστική, τέλος, η φράση με την οποία επέλεξε ο κ. Καρυώτης να κλείσει την ομιλία του: Κάποτε θα έρθει και η δική μου σειρά να αφήσω αυτόν τον κόσμο και η τελευταία επιθυμία μου θα είναι οι στάχτες μου να ριχτούν στην ελληνική ΑΟΖ του Αιγαίου.