">
Του Σωτήρη Μπαμπατζιμόπουλου
Το 1976 στην ταινία «ο ταξιτζής» του Μάρτιν Σκορσέζε και σε μια από τις πιο εμβληματικές σκηνές στην ιστορία του αμερικάνικου κι όχι μόνο κινηματογράφου ο Τράβις Μπικλ (ο τότε 33χρονος Ρόμπερτ Ντε Νίρο) κοιτάζει τον εαυτό του στον καθρέφτη. Ψυχικά διαταραγμένος, κοινωνικά αυτιστικός και απροσάρμοστος, ανίκανος να συνδεθεί συναισθηματικά με τους ανθρώπους, οδηγεί το ταξί του τις νύχτες αηδιασμένος από τη βρομιά και την παρακμή μιας πόλης που σαπίζει. Ντροπαλός και αμήχανος φαντασιώνεται ότι παίρνει το νόμο στα χέρια του και σώζει την ανθρωπότητα από τον βούρκο στον οποίο έχει βουλιάξει. Μπροστά στον καθρέφτη ορθώνει το ανάστημά του και το παίζει καουμπόης: «σε μένα μιλάς; Σε μένα μιλάς; Σε μένα μιλάς; Τότε σε ποιον διάολο μιλάς; Σε μένα μιλάς; Μόνο εγώ είμαι εδώ. Σε ποιον διάολο νομίζεις ότι μιλάς;»
Μια βόλτα το πρωί στους δρόμους της πόλης είναι αρκετή για να καταλάβει κανείς ότι έχουμε γεμίσει από Τράβις Μπικλ (και για να μην αφήνω τον εαυτό μου απ’ έξω, ίσως είμαι κι εγώ ένας Τράβις). Συσσωρευμένη οργή που σχεδόν αποκτά μάζα και υπόσταση και ξεχειλίζει από παντού. Οι άνθρωποι σαν αγρίμια μέσα σε κλουβιά που τα χτυπάνε με ρόπαλα είναι έτοιμοι να χιμήξουν για την παραμικρή ασήμαντη αφορμή και να σου βγάλουν τα μάτια. Αρκεί να τους πάρεις τη σειρά, να αργήσεις να τους εξυπηρετήσεις, να τους σπρώξεις λίγο ενώ περπατάνε, να αργήσεις να βάλεις πρώτη στο αυτοκίνητο όταν ανάβει το πράσινο, να διασχίσεις το δρόμο από λάθος σημείο, να τους πεις τη λάθος κουβέντα τη λάθος στιγμή. Όλοι είναι έτοιμοι να βγάλουν μαχαίρια και σπάθες, να ορθώσουν τον ανδρισμό και τη μαγκιά τους, να δείξουν ότι αυτούς δεν τους πατάει κανείς, ότι είναι αμάσητοι και άντρες με άλφα κεφαλαίο.
Ξέσπασμα είναι και αδυναμία. Τίποτα παραπάνω. Τους ξεζουμίζουν στη δουλειά και δεν λένε κουβέντα, γιατί έτσι έχουν μάθει, τους κόβουν τους μισθούς και σκύβουν το κεφάλι, γιατί τι άλλο να κάνουν, έχουν βαρεθεί τη γυναίκα τους αλλά δεν την αφήνουν, γιατί όλοι το ίδιο κάνουν και τι θα γίνει με τα παιδιά, τους πρήζουν οι γονείς τους αλλά έτσι είναι, αυτό δεν αλλάζει, περιμένουν τα νέα μέτρα σαν θανατοποινίτες που κοιτάζουν την κρεμάλα, ζουν στην ανεργία που έχει χτυπήσει κόκκινα νούμερα και αποδέχονται πως είναι παράπλευρες απώλειες μια γενικευμένης κρίσης, έρχονται εκλογές και βαθιά μέσα τους πιστεύουν πως τίποτα δεν θα αλλάξει. Βιώνουν τη ζωή τους και την καθημερινότητά τους σαν το Σίσυφο που κουβαλάει τον βράχο στην κορυφή του λόφου, μόνο και μόνο για να κατρακυλήσει πίσω και λύτρωση δεν βλέπουν πουθενά.
Αλλά μην τους καθυστερήσεις λίγο στο δρόμο, γιατί γίνονται θηρία ανήμερα και αν τους πεις και καμιά κουβέντα, θα σου σπάσουν τα μούτρα. Τόσο άντρες είναι. Ο Τράβις Μπικλ παραφρονεί στο τέλος της ταινίας, παίρνει ένα πιστόλι και κάνει μακελειό, διότι έτσι νομίζει πως θα δώσει μια λύση. Αυτό μας έλειπε. Η λογική λέει πως αντί να συσσωρεύεται η οργή, θα έπρεπε να διοχετεύεται εκεί που πρέπει. Δείξε τη δυσφορία στη δουλειά σου, διεκδίκησε τα δικαιώματά σου, χώρισε τη γυναίκα σου (ή τον άντρα σου), πρόσεξε τι ψηφίζεις και διαμαρτυρήσου όταν κάποιος δεν κάνει σωστά τη δουλειά του. Σταμάτα να νιώθεις ότι δεν μπορείς να κάνεις καμιά διαφορά, ότι είσαι μια ασήμαντη κουκίδα, έρμαιο των μεγάλων εξελίξεων. Και σταμάτα να προσπαθείς να αποκτήσεις πέος εκεί που σε παίρνει, αφού στην υπόλοιπη ζωή σου, στα φλέγοντα ζητήματα, νιώθεις ευνουχισμένος. Το μεγάλο στοίχημα είναι να ορθώσεις ανάστημα εκεί που σ’ έχουν μάθει να πιστεύεις ότι δεν σε παίρνει.
