Γράφει ο Παναγιώτης Σκουρής*
Σήμερα θα μεταφερθούμε στα όσα τελευταία συμβαίνουν στη δική μας χώρα και ειδικότερα θα μεταφερθούμε κυρίως στο πολιτικό πεδίο. Οι εξελίξεις είναι σίγουρα ενδιαφέρουσες, αλλά και κάπως ανησυχητικές.
Σε πρώτο πλάνο έχουμε οπωσδήποτε την, άλλες φορές βάσιμη και άλλες φορές υποθετική, σκανδαλολογία.
Από τη μία πλευρά έχουμε τους καταγγέλλοντες, οι οποίοι, ενώ σε πάρα πολλές περιπτώσεις έχουν δίκιο στα όσα ισχυρίζονται, παρασέρνονται και προβάλουν την ίδια επιχειρηματολογία και τους ίδιους ισχυρισμούς, ακόμα και εκεί που δε στέκουν καθόλου.
Από την άλλη έχουμε τους καταγγελλόμενους που με τη σειρά τους άλλες φορές είναι άδικα εμπλεκόμενοι, αλλά σε όλες τις καταστάσεις, ακόμα και εκεί που δεν έχουν δίκιο, επιχειρηματολογούν σε μία λογική που κατατείνει στο ότι η φαυλότητα και το χάος, υπάρχουν εδώ και αιώνες και άρα η ευθύνη είναι και συλλογική. Στο πλαίσιο αυτό λοιπόν δημιουργείται ένα περιβάλλον, όπου κανείς τους δεν μπορεί να φταίει καθόλου και για τίποτα.
Όσοι από εμάς είμαστε μίας κάποιας ηλικίας και έχουμε ζήσει όλη ή το μεγαλύτερο μέρος της αντιπολίτευσης, βρισκόμαστε ενώπιον μίας εικόνας, η οποία μας είναι αρκετά γνωστή.
Έχουμε από τη μία πλευρά την αντιπολίτευση, η οποία βάλλει κατά της κυβέρνησης και την καταγγέλλει εκτοξεύοντας κατηγορίες κατά ριπάς. Σε πολιτικό επίπεδο βέβαια, όπου φαίνεται να έχει καθιερωθεί η αντίληψη, ότι δεν τρέχει και τίποτα, όσο και αν το χοντραίνουμε.
Από την άλλη, έχουμε τους κυβερνώντες, οι οποίοι δημιουργούν ένα σύνθετο και περίπλοκο πλέγμα επιχειρημάτων, προκειμένου να διαχύσουν την ευθύνη και εν τέλει να αποστούν από αυτή.
Αυτό το φαινόμενο είναι διαχρονικό και εγώ το παρατηρώ από τότε που θυμάμαι τον εαυτό μου. Στην αρχή αυτό που μου έκανε εντύπωση είναι, όταν άκουγες τη συγκεκριμένη συζήτηση, ήταν ωσάν και να αφορά σε τελείως διαφορετικές υποθέσεις, ανάλογα με τον ομιλούντα.
Εσχάτως έχουμε και τους κάθε μορφής και ιδεολογίας ακραίους, οι οποίοι δεν έχουν κανέναν φραγμό στα όσα ισχυρίζονται. Ούτως ή άλλως η κατάσταση ήταν μπερδεμένη ήδη σε σχέση με τα όσα ανωτέρω περιγράψαμε και σχετίζονται με τους πιο μετριοπαθείς μετέχοντες στο δημόσιο διάλογο, οπότε καταλαβαίνετε, τί γίνεται, όταν μπαίνουμε και στην επιστημονική φαντασία των ακραίων.
Οι τελευταίοι είναι τμήμα, αν όχι συστατικό στοιχείο, αυτού που ονομάζουμε αντισύστημα, το οποίο κερδίζει όλο και περισσότερο έδαφος και σε ορισμένες περιπτώσεις κυβερνάει. Επειδή είναι ελκυστικό, όπως κάθε τι το απλό και επιφανειακό, κερδίζει ολοένα και περισσότερους υποστηρικτές, αλλά και εκφραστές που καθίστανται πρωταγωνιστές.
Σε αυτό το πλαίσιο έχουμε φτάσει στο σημείο η ορθότητα, η ανεκτικότητα και η συμπερίληψη, πράγματα που είναι αυτονόητα στο σύγχρονο δυτικό πολιτισμό, να αντιμετωπίζονται πλέον ως μειονεκτικές στάσεις και υπερβολές. Και πολύ περισσότερο ως η αιτία για διάφορα δεινά που ζούμε τελευταία, για τα οποία στην πραγματικότητα μόνο εμείς οι ίδιοι είμαστε υπεύθυνοι. Μετατόπιση ευθύνης, η οποία έχει γίνει και στο παρελθόν με οδυνηρά αποτελέσματα, τα οποία δυστυχώς φαίνεται να ξεχνάμε και πολύ περισσότερο να αντιμετωπίζουμε με μία σχετική ελαφρότητα.
Κατά τη δική μου άποψη, αυτό είναι σίγουρα ένα πισωγύρισμα για το δυτικό πολιτισμό και τη δυτική οικογένεια, την οποία εσχάτως συζητάμε αρκετά.
Την ίδια ώρα, πάντα στη δική μας χώρα, έχουμε ορισμένους πρώην, να διεκδικούν τη δικαίωση και την επάνοδο στην κεντρική σκηνή. Κανείς δε μας έχει πει ακόμα, αν και πώς προτίθεται, να το κάνει, ωστόσο η γενικότερη συζήτηση διατηρείται. Σημαντικό είναι να αναφέρουμε, ότι οι εν λόγω προέρχονται από διάφορους και διαφορετικούς πολιτικούς προσανατολισμούς. Προφανώς θα πρέπει κανείς, τί ταυτότητα και περιεχόμενο θα λάβει όλο αυτό, ώστε να μπορέσει να βγάλει ασφαλή συμπεράσματα και να τοποθετηθεί.
Σε γενικές γραμμές πάντως, καλό είναι οι φορείς εξουσίας να έχουν μία αίσθηση κορεσμού και μέτρου και να αντιλαμβάνονται, ότι η ώρα τους μπορεί και να έχει περάσει. Αυτό μάλιστα, δεν έχει την παραμικρή σχέση με την ηλικία τους και ως εκ τούτου δεν αφορά σε βιολογικά κριτήρια. Είναι, αν μη τι άλλο, περίεργο, να φρονούμε, ότι θα αναζητήσουμε το νέο και το ριζοσπαστικό από κάποιον και κάτι που έχει ασκήσει εξουσία και έχει κριθεί για αυτό.
Επίσης θα πρέπει να αναφέρουμε, ότι ένα σοβαρό πεδίο αντιπαράθεσης ανεξάρτητα από τις ιδεολογίες διεξάγεται στο πεδίο των εξωτερικών μας σχέσεων και ειδικότερα σε σύγκριση με την Τουρκία. Εκεί η κάθε διάθεση συζήτησης και εν πάση περιπτώσει μετριοπαθούς προσέγγισης θεωρείται -επί το ηπιότερον- προβληματική.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο να αναφέρουμε, ότι υπάρχει μία δυναμική που ανακύπτει σε σχέση με σοβαρές και φιλόδοξες διεθνείς συμφωνίες στο χώρο της ενέργειας. Θα δούμε πώς θα εξελιχθούν και ποια επιρροή μπορεί να έχουν.
Την ίδια ώρα στη γείτονα ο εισαγγελέας προτείνει ποινή 25 αιώνων σε πολιτικό αντίπαλο του ηγέτη. Για να σας βοηθήσω, αν και κάκιστος στα μαθηματικά, θα σας πω, ότι έχουν περάσει περίπου 26 αιώνες από το χρυσό αιώνα του Περικλή.
Τί λέτε λοιπόν, καλά δεν είμαστε εδώ; Με τα προβλήματά μας βέβαια, πάντα.
*Ο Παναγιώτης Σκουρής είναι επίκουρος καθηγητής ευρωπαϊκού δημοσίου δικαίου στο Τμήμα Δημόσιας Διοίκησης του Παντείου Πανεπιστημίου Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών, δικηγόρος και συνιδρυτής του δικηγορικού γραφείου AnPLegal Praxis (www.anplegal.gr).
