">
Του ΤΑΣΟΥ ΘΩΜΑ
Κατακλυσμιαίες φαίνονται να είναι οι εξελίξεις στις σχέσεις Ισραήλ και ΗΠΑ. «Από πολλές απόψεις οι διμερείς τους σχέσεις βρίσκονται σε αχαρτογράφητα νερά», δηλώνει Αμερικανός διπλωμάτης στη Γουόλ Στριτ Τζέρναλ, ανήμπορος να κρύψει την ανησυχία του.
Την περασμένη εβδομάδα ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Τζον Κέρι, είπε ανοικτά πως αν δεν υπάρξει μία τελική συμφωνία για το Παλαιστινιακό, το Ισραήλ οφείλει να ετοιμαστεί για μία τρίτη Ιντιφάντα και περαιτέρω διεθνή απομόνωση. Καθόλου ελαφρά δεν λέγονται αυτά τα λόγια από τον Λευκό Οίκο. Κι αν ο πολιορκητικός κρουνός του Κέρι είναι οι διαπραγματεύσεις με την Παλαιστίνη, στην πραγματικότητα το ζήτημα που καίει τους δύο κοντινούς συμμάχους είναι το Ιράν. Η Αμερική από την εκλογή του Χασάν Ρουχανί και μετά είναι φανερό πως έχει βρει πρόσφορο έδαφος για να κλείσει μία συμφωνία για τα πυρηνικά. Απ’ την άλλη πλευρά, ο Μπεντζαμίν Νετανιάχου έχει στηρίξει όλη του την πολιτική στην πυρηνική απειλή του Ιράν και δεν σκοπεύει να κάνει πίσω.
Όλα για όλα φαίνεται διατεθειμένος να τα παίξει ο «Μπίμπι». Σε μία κίνηση πρωτοφανή ακόμη και για τα δικά του δεδομένα κάλεσε ανοικτά την εβραϊκή κοινότητα της Αμερικής να αποδοκιμάσει την συμφωνία με το Ιράν για τα πυρηνικά! «Εμείς είμαστε το εβραϊκό κράτος. Έχουμε υποχρέωση να υπερασπιστούμε τους εαυτούς μας. Και τώρα είναι η ώρα μας να μιλήσουμε ανοικτά – όλοι μας», είπε προς επιφανείς ηγέτες της εβραϊκής κοινότητας στις ΗΠΑ. Κι αν αυτό δεν ήταν αρκετά ξεκάθαρο ήρθε ο… κομάντο της κυβέρνησης να το εξηγήσει. Ο λόγος, βέβαια, για το νέο «αστέρι της ισραηλινής» πολιτικής σκηνής, τον πρώην κομάντο, νυν επικεφαλής του ακροδεξιού κόμματος «εβραϊκή Εστία» και υπουργό Βιομηχανίας του Νετανιάχου, Ναφτάλι Μπένετ. «Πριν ξαναξεκινήσουν οι συνομιλίες, θα κάνουμε λόμπινγκ σε δεκάδες μέλη του αμερικανικού Κογκρέσου και εγώ προσωπικά θα τους επισκεφτώ για να τους εξηγήσω πως η ασφάλεια του Ισραήλ βρίσκεται σε κίνδυνο».
Ανήκουστο είναι για τον εκπρόσωπο μίας κυβέρνησης να δηλώνει πως θα κάνει λόμπινγκ σε Αμερικανούς βουλευτές και γερουσιαστές. Ωστόσο είναι τόσο στενή η σχέση ανάμεσα σε ΗΠΑ και Ισράηλ που η δήλωση πέρασε στα… ψιλά.
Αγκαλιά με τον Ολάντ
Οι συνομιλίες των 5+1 (οι 5 του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ: Βρετανία, Κίνα, Γαλλία, Ρωσία και ΗΠΑ, συν τη Γερμανία) με το Ιράν θα ξαναξεκινήσουν αυτή την εβδομάδα στη Γενεύη. Μάλιστα, ο Ρώσος υπουργός Εξωτερικών, Σεργκέι Λαβρόφ, δήλωσε αισιόδοξος για μία συμφωνία. «Η κοινή μας εντύπωση είναι πως υπάρχει μία πολύ καλή ευκαιρία (για συμφωνία), η οποία δεν πρέπει να χαθεί». Όντως. Αυτή τη στιγμή οι διεθνείς αναλυτές της Μέσης Ανατολής φαίνεται να συμφωνούν πως το μοναδικό σημείο που χαλάει η συμφωνία είναι μόλις ένα: το Ιράν αξιώνει να αναγνωριστεί το δικαίωμά του για εμπλουτισμό ουρανίου, ενώ οι ΗΠΑ υποστηρίζουν πως η Συνθήκη για τη μη διάδοση πυρηνικών το απαγορεύει ρητά. Όπως καταλαβαίνεται, μετά από τις 10ετείς κυρώσεις πρόκειται για μία διαφωνία επί του κειμένου της συμφωνίας!
Με αυτό το δεδομένο ο Νετανιάχου άνοιξε διάπλατα τις αγκάλες του για τη μοναδική χώρα που κρατά άτεγκτη προς το Ιράν στάση. Τη Γαλλία. Υποδοχή ήρωα επιφύλαξε στον Φρανσουά Ολάντ κατά την επίσκεψή του στο Τελ Αβίβ. Όπως γράφει η Γουόλ Στριτ Τζέρναλ η υποδοχή του Γάλλου Προέδρου ήταν «ένα σημάδι της αυξανόμενης δυσαρέσκειας του Ισραήλ με την Ουάσινγκτον». Μάλιστα, η αμερικανική εφημερίδα εμφανίζεται ιδιαίτερα ανήσυχη για την τύχη των συνομιλιών με το Ιράν και την δυσανασχέτηση του Ισραήλ. «Το άνοιγμα της διοίκησης Ομπάμα στο Ιράν ασκεί πίεση στην συμμαχία με το Ισραήλ με τρόπους πρωτοφανείς, επιδεινώνοντας τις ανησυχίες για τη ικανότητα του Λευκού Οίκου να διαχειριστεί τη κρίση ασφαλείας στη Μέση Ανατολή», γράφει η εφημερίδα επικαλούμενη Αμερικανούς διπλωμάτες.
«Η Γαλλία δεν θα επιτρέψει τη διάδοση των πυρηνικών», διακήρυξε ο Ολάντ από το Τελ Αβίβ, την ώρα που ο Νετανιάχου καιγόταν για να δει την επόμενη κίνηση του Ομπάμα. Με τις ισορροπίες στη Μέση Ανατολή να βρίσκονται υπό διαρκή μετακίνηση – όπως η σταδιακή απομάκρυνση της Σαουδικής Αραβίας από τις ΗΠΑ – απειλούνται ακόμη και οι στενότερες των συμμαχιών.
Ξεχνά το 1981 ο Νετανιάχου
Τριάντα τρία χρόνια έχουν περάσει από την τελευταία φορά που ΗΠΑ και Ισραήλ διαφώνησαν τόσο ανοικτά σε σημείο να ανακοινώνει ανοικτά το Τελ Αβίβ πως θα ασκήσει πίεση στο Κογκρέσο για να αναχαιτίσει την απόφαση του Προέδρου. Ο Ρόναλντ Ρέιγκαν ήταν ο τελευταίος Αμερικανός Πρόεδρος που προκάλεσε τη μήνη του Ισραήλ με την απόφασή του να πουλήσει σύστημα ραντάρ στην τότε εχθρική προς το Ισραήλ Σαουδική Αραβία, εν έτει 1981. Η ισραηλινή κυβέρνηση του Μενάχεμ Μπεγκίν προσπάθησε να μπλοκάρει την πώληση με όποιο τρόπο μπορούσε. Όταν ήρθε προς ψήφιση στο Κογκρέσο, οι Αμερικανοί βουλευτές και γερουσιαστές στήριξαν τον Πρόεδρό τους. Παρά τις προκλήσεις του Μπεγκίν, το Ισραήλ δεν αντέδρασε.
